Филиппа Перридің әдістемесі арқылы ішкі үрей мен ұрпақтар арасындағы үнсіз байланысты қалай түсінуге болады? Біз эмоционалды кедергілерді еңсерудің практикалық жолдарын талдаймыз.
Эмпатия шебері: Филиппа Перри әлемі
Психологиялық кеңес беретіндер көп, бірақ жанның нәзік қатпарларын Филиппа Перридей дөп басып түсіндіретіндер некен-саяқ. Ол жай ғана психотерапевт емес. Ол — The Guardian оқырмандары үшін ішкі әлемнің бағдаршамына айналған тұлға.
Перри құрғақ теорияға сүйенбейді. Ол өмірдің ең ыңғайсыз, ең шынайы тұстарын ашып көрсетеді. Оның жазу стилі терапиялық сеансқа ұқсайды: жылы, бірақ шындықты бетке айтатын батыл. Бұл еңбектер тек ата-аналарға емес, өз өткенімен татуласқысы келетін әрбір ересекке арналған.
Тізбекті үзу: Ата-анадан қалған эмоционалды мұра
Филиппа Перри ұрпақтар арасындағы эмоционалды мұраны зерттейді. Біз «анама ұқсамаймын» деп қанша сендірсек те, қиын сәтте автоматты түрде бала кезде көрген сценарийге көшеміз. Өз дауысыңыз бен анаңыздың сөзін қашан ажырата бастадыңыз?
Автор мұны «эмоционалды скрипт» деп атайды. Оның ойынша: «Біз балаларымызға жасаған ісіміз емес, өзімізге жасалған істердің жаңғырығы арқылы тәрбие береміз». Бұл шеңберден шығу үшін мінсіз болу міндетті емес, саналы болу жеткілікті. Өткеннің қателігін түсінген сәтте ғана жаңа жол басталады.
Үнсіздік жарасы: Әкенің мақұлдауын күтумен өткен ғұмыр
Перриге жақында 60 жастағы табысты әйел хат жазды. Сыртынан бәрі мінсіз: мансап, отбасы, жетістік. Бірақ ол әлі күнге дейін әкесінің суық қабағы мен айтылмаған мақтауынан жаны ауыратынын жеткізді. Бұл жай ғана реніш пе, әлде тереңірек жатқан трагедия ма?
«Бала үшін ата-ананың назары — оттегімен тең», — дейді Перри. Егер ол оттегі кезінде жетпесе, адам 60 жаста да сол жетіспеушіліктің орнын толтырғысы келіп, өткеннің елесімен алысады. Сіз әлі күнге дейін кімнің мақұлдауын күтіп жүрсіз?
Эмоция толқынында: Сезімді басу емес, онымен өмір сүру
Көптеген мәселенің тамыры — өз сезімдерімізді жоққа шығаруда жатыр. Перридің басты қағидасы: сезімдер — фактілер емес, бірақ олар шынайы. Балаңыз жылағанда немесе өзіңіз мұңайғанда «бұл түкке тұрмайды» деу — ең үлкен қателік.
- Сезімді атаңыз: «Мен қазір ашулымын» немесе «Маған қазір жалғыздық батып тұр» деп дауыстап айтыңыз.
- Денеңізді тыңдаңыз: Бұл сезім денеңіздің қай жерінде (кеудеде, тамақта, баста) ауырлық салып тұр?
- Орын беріңіз: Сезімді қууға тырыспаңыз. Оның сіз арқылы өтуіне, өзін танытуына мүмкіндік беріңіз.
Жаһандық үрей: Климаттық дағдарыс біздің ішкі тыныштығымызды қалай ұрлайды?
Филиппа Перри әлемдегі климаттық дағдарыс пен жаһандық хаос оның өзін де кейде үмітсіздікке ұшырататынын мойындайды. Сыртқы әлемдегі тұрақсыздық ішкі әлемімізге тікелей әсер етеді. Егер бүкіл әлем хаосқа толса, жан тыныштығын қайдан табамыз?
Мұндайда автор тек бақылауға болатын дүниелерге назар аударуды ұсынады. Бүкіл әлемді құтқара алмасаңыз да, дәл қазір қасыңыздағы адамға мейірім таныта аласыз ба? Бұл — жаһандық дүрбелең кезіндегі психологиялық саулықты сақтаудың жалғыз жолы.
Жетістік үрейі: Өз орныңды иемденуден неге қорқамыз?
Келесі кейс — мансап жолында өзін «алаяқ» сезінетін маман туралы. Көп адам жетістікке жетсе де, «бұл кездейсоқтық, қазір бәрі менің ештеңе білмейтінімді біліп қояды» деп қорқады. Бұл үрейдің тамыры бала кездегі «тек нәтиже үшін жақсы көру» принципінде жатыр.
Егер сізді тек «бестік» үшін мақтаған болса, ересек өмірдегі кез келген қателік тұлғалық күйреудей көрінеді. Перри ескертеді: «Сіз жасаған ісіңізден әлдеқайда биіксіз. Құндылығыңыз нәтижемен өлшенбейді».
Байланыс өнері: Тәрбиедегі басты шешім
Перридің «Ата-анаңыз оқыса ғой деп армандаған кітап» еңбегі неге бестселлерге айналды? Себебі ол баланы қалай басқаруды емес, онымен қалай байланыс орнатуды үйретеді. Бұл — билік емес, серіктестік туралы хикая.
Мысалы: Бала құлап қалып жыласа, «тұр, ештеңе болған жоқ» деу — сезімді өшіру. Дұрысы — қасына отырып: «Иә, ауырып қалды ма? Қатты қорықтың ба?» деп оның күйін растау. Сенім мен қауіпсіздік осындай ұсақ сәттерден құралады.
Өз құндылығыңды тану: Бағалауды сырттан емес, іштен іздеу
Кикілжің кезінде «Сен ылғи бүйтпейсің!» деп айыптауға бейімбіз. Перри мұны қарым-қатынасты бұзатын «айыптау ойыны» дейді. Оның орнына «Мен»-хабарламаларын қолданып көріңіз. Бұл — қорғаныс емес, түсінісу көпірі.
Мәселен, «Сен кешігіп келдің» деудің орнына «Мен сені күткенде өзімді керексіз сезіндім» деп айтыңыз. Бұл екінші адамды кінәлау емес, өз ішкі әлеміңізді ашу. Бүгін жақыныңызбен сөйлескенде «сен» деген сөзді «менің сезімім» деген тіркеспен алмастырып көріңізші.
Ересек регрессия: Неге кейде балаша өкпелейміз?
Бір ана Перриге хат жазып, ересек қызының кенеттен «жасөспірімше» мінез көрсете бастағанына шағымданды. Бұл — психологиялық регрессия. Адам өмірдің қиындығынан шаршағанда, өзін ең қауіпсіз сезінген кезеңіне — балалық шаққа оралғысы келеді.
Перри мұндайда қызды итермей, керісінше, оған сол «жетіспей қалған» жылулықты беруге кеңес береді. Біз ересек болсақ та, ішіміздегі «кішкентай бала» мезгіл-мезгіл құшақ пен қолдауды қажет етіп тұрады. Бұл — әлсіздік емес, адамдық қажеттілік.
Нағыз көмек: Психологиялық кітаптар өміріңізді қалай өзгертеді?
Сарапшылардың пікірінше, Филиппа Перридің кітаптары — шын мәнінде көмектесетін «self-help» әдебиеттері. Ол оқырманға жалған мотивация бермейді, керісінше, ауыр жұмысқа — өзін-өзі тануға дайындайды.
Перри ересектерге адам санасы мен болмысы туралы тереңірек білуді ұсынады. Оның кітаптары — жай ғана ақпарат емес, өмір сапасын жақсартудың нақты құралы. Өткенмен татуласу — болашаққа есік ашудың жалғыз жолы.
Рефлексия жаттығуы: Өз ішкі балаңызбен тіл табысудың 3 қадамы
Филиппа Перри әдістемесі бойынша күнделікті жасауға болатын шағын терапия:
- Диалог: Өзіңіздің бала кездегі суретіңізге қарап, сол кішкентай балаға қазір не жетіспей тұрғанын сұраңыз.
- Хат жазу: Өз ата-анаңызға айта алмаған өкпе-ренішіңізді қағазға түсіріңіз (оны жіберу міндетті емес, бастысы — іштен шығару).
- Кешірім: Өзіңізді қателіктеріңіз үшін кешіріңіз. Сіз сол кездегі біліміңіз бен күш-қуатыңызбен қолыңыздан келгеннің ең жақсысын жасадыңыз.
Қорытынды: Бақыт — бұл таңдау емес, бұл үздіксіз жұмыс
Филиппа Перридің барлық ілімі бір арнаға тоғысады: өзіңді және өзгелерді түсіну — бұл аяқталатын процесс емес, бұл — өмір бойғы саяхат. Бақытты болу — үздіксіз жұмыс пен өзіңе деген мейірімнен тұрады.
Ендеше, өзіңізге сұрақ қойып көріңізші: Егер сіз бүгін өзіңізге ең жақын, ең мейірімді ата-ана болсаңыз, өзіңізге не айтар едіңіз? Мүмкін, бәрін өзгертуді дәл осы сұрақтан бастау керек шығар?
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру