БҰЛ КІТАП жалпы оқырманға арналған және адам тәжірибесінің жағымды жақтарын — қуанышты, шығармашылықты және мен [Flow] (ағын) деп атайтын өмірге толыққанды араласу процесін зерттеген ондаған жылдардың қорытындысы болып табылады. Бұл қадамды жасау біршама қауіпті, өйткені академиялық прозаның қалыптасқан шектеулерінен шыққан бойда, мұндай тақырыпқа тым жеңіл-желпі қарау немесе шектен тыс ынталанып кету оңай. Дегенмен, төмендегі жазбалар қалай бақытты болу керектігі туралы құпия кеңестер беретін танымал кітап емес. Олай ету мүмкін де емес еді, өйткені қуанышты өмір — бұл рецепт бойынша көшіріп алуға болмайтын жеке туынды.

Оның орнына бұл кітап жалпы принциптерді және кейбір адамдардың осы принциптерді қолдана отырып, зеріктіретін және мағынасыз өмірлерін рахатқа толы өмірге қалай айналдырғаны туралы нақты мысалдарды ұсынуға тырысады. Бұл беттерде оңай қысқа жолдарға уәде берілмейді. Бірақ мұндай нәрселерге мән беретін оқырмандар үшін теориядан практикаға көшуге мүмкіндік беретін жеткілікті ақпарат болуы тиіс.

Кітапты барынша түсінікті және оқырманға ыңғайлы ету үшін мен ғалымдардың техникалық жазбаларында әдетте қолданатын сілтемелерден, түсіндірмелерден және басқа құралдардан қаштым. Мен психологиялық зерттеулердің нәтижелерін және сол зерттеулерді түсіндіруден туындаған идеяларды кез келген білімді оқырман арнайы біліміне қарамастан бағалай алатындай және өз өмірінде қолдана алатындай етіп ұсынуға тырыстым.

Дегенмен, менің тұжырымдарым негізделген ғылыми дереккөздерді зерттеуге қызығушылық танытатын оқырмандар үшін кітаптың соңында кең көлемді ескертпелерді қостым. Олар нақты сілтемелерге емес, мәтіндегі белгілі бір мәселе талқыланатын бет нөміріне сәйкестендірілген. Мысалы, бақыт туралы ең бірінші бетте айтылады. Менің тұжырымдарым қандай еңбектерге негізделгенін білгісі келетін оқырман ескертпелер бөлімінің басына өтіп, сілтемеге қарап, Аристотельдің бақыт туралы көзқарасына, сондай-ақ осы тақырыптағы заманауи зерттеулерге тиісті дәйексөздермен бірге жол таба алады. Ескертпелерді түпнұсқа мәтіннің екінші, өте қысқартылған және техникалық жағынан күрделірек көлеңкелі нұсқасы ретінде оқуға болады.

Кез келген кітаптың басында оның дамуына әсер еткен адамдарға алғыс айту орынды. Бұл жағдайда олай ету мүмкін емес, өйткені есімдер тізімі кітаптың өзіндей ұзақ болар еді. Дегенмен, мен осы мүмкіндікті пайдаланып, бірнеше адамға ерекше алғысымды білдіргім келеді. Ең алдымен, жиырма бес жылдан астам уақыт бойы жұбайым және досым ретінде өмірімді байытқан және редакторлық пікірі осы еңбекті қалыптастыруға көмектескен Изабеллаға. Ұлдарымыз Марк пен Кристоферге, олар менен қанша үйренсе, мен де олардан соншалықты үйрендім. Бұрынғы және болашақ тәлімгерім Джейкоб Гетцельске. Достарым мен әріптестерімнің арасынан Дональд Кэмпбелл, Говард Гарднер, Джин Гамильтон, Филип Хефнер, Хироаки Имамура, Дэвид Киппер, Даг Клейбер, Джордж Кляйн, Фаусто Массимини, Элизабет Ноэль-Нойман, Джером Сингер, Джеймс Стиглер және Брайан Саттон-Смитті ерекше атап өткім келеді — олардың барлығы қандай да бір жолмен өз көмегін, шабытын немесе қолдауын аямады.

Менің бұрынғы студенттерім мен әріптестерім Рональд Граф, Роберт Куби, Рид Ларсон, Джин Накамура, Кевин Ратунде, Рик Робинсон, Икуя Сато, Сэм Уэйлен және Мария Вонг осы беттерде дамытылған идеялардың негізінде жатқан зерттеулерге ең үлкен үлес қосты. Джон Брокман мен Ричард П. Кот бұл жобаға өздерінің шебер кәсіби қолдауын көрсетіп, оның басынан аяғына дейін жүзеге асуына көмектесті. Соңғысы, бірақ маңыздысы, соңғы онжылдықта деректерді жинау және талдау үшін Спенсер қоры жомарттықпен бөлген қаржыландыру таптырмас көмек болды. Мен оның бұрынғы президенті Х. Томас Джеймске, қазіргі президенті Лоуренс А. Креминге және қордың вице-президенті Мэрион Фалдетке ерекше ризамын. Әрине, жоғарыда аталғандардың ешқайсысы кітаптағы қате болуы мүмкін тұстарға жауапты емес — бұл тек менің өз ісім.

ЖИЫРМА ҮШ ҒАСЫР БҰРЫН Аристотель ерлер мен әйелдер бәрінен бұрын бақытқа ұмтылады деген қорытындыға келген. Бақыттың өзі сол бақыт үшін ізделсе, басқа кез келген мақсат — денсаулық, сұлулық, ақша немесе билік — тек бізді бақытты етеді деген үмітпен ғана бағаланады. Аристотель заманынан бері көп нәрсе өзгерді. Жұлдыздар мен атомдар әлемі туралы түсінігіміз адам сенгісіз деңгейде кеңейді. Гректердің құдайлары бүгінгі адамзатпен және біз иеленген күш-қуатпен салыстырғанда дәрменсіз балалар сияқты. Дегенмен, осы ең маңызды мәселе бойынша өткен ғасырларда өте аз нәрсе өзгерді. Біз бақыттың не екенін Аристотельден артық түсінбейміз, ал сол қасиетті күйге қалай жетуге болатынын үйренуге келсек, біз мүлдем ілгерілемедік деп дауласуға болады.

Бұл адамзаттың тағдыры әрқашан қанағаттанбау, әр адамның қолында бардан көбірек нәрсені қалауы ма? Әлде біздің ең қымбат сәттеріміздің дәмін кетіретін кең таралған жайсыздық — бақытты дұрыс емес жерден іздеуіміздің нәтижесі ме? Бұл кітаптың мақсаты — қазіргі заманғы психологияның кейбір құралдарын пайдалана отырып, осы өте көне сұрақты зерттеу: Адамдар қашан өздерін ең бақытты сезінеді? Егер біз бұған жауап таба бастасақ, мүмкін, біз өмірімізді бақыт онда үлкенірек орын алатындай етіп реттей алатын шығармыз.