Жүйетану
David Jenyns
Жазылымсыз режим: 20-беттен кейін жазылым беті ашылады, әрі қарай әр 10 бет сайын (ең көбі 5 рет).
«SYSTEMology — кез келген бизнес иесі мен оның басқару тобы үшін міндетті дүние. Ол бизнесті жүйелеудің қуатты, практикалық және қарапайым жолын ұсынады». — Джино Уикман, «Traction» және «Entrepreneurial Leap» кітаптарының авторы.
«Дэвид Джениенс өзінің SYSTEMology кітабында әрбір бизнес иесіне өз бизнесінің нұсқаулығын жасаудың рецептін береді. Майкл Гербер бастаған істі Дэвид Джениенс аяқтады». — Джек Дейли, «Hyper Sales Growth» авторы.
«Менің нақты ұсынысым: әрбір кәсіпкер мен бизнес иесінде осы керемет жұмыс дәптері болуы тиіс... және оны іске асыруы керек! » — Керри Боултон, «The Exit Strategy Group» негізін қалаушысы әрі бас директоры.
«Бұл кітап өз санатындағы үздік туынды болатынына сенімдімін. Мен бизнес жүйелері туралы көптеген кітаптар оқыдым, бірақ бұған тең келетін ештеңе кездестірмедім». — Аллан Диб, «The 1-Page Marketing Plan» авторы.
«Дэвид кез келген бизнес иесіне орасан зор құндылық қосатын баға жетпес құрылымды ұсынады. Ақылды, өзекті және өте құнды. Бәрі қарапайым». — Эндрю Гриффитс, «The Big Book of Small Business» авторы.
«Көптеген кітаптарда сіз орындай алатын жұмыс процестері бар, бірақ бұл кітап бизнесіңізді өсіру кезіндегі стресссіз (және уақытты шектен тыс жұмсамай-ақ) қалай жүйелеуді үйретеді». — Рами Алежеал, «People Processes» авторы.
«Дэвид Джениенстің бұл кітабы — жүйелерді құрудың жаңа стандарты». — Дейл Бомонт, «Business Blueprint» негізін қалаушысы әрі бас директоры.
«Мен Дэвидтің кітабынан алған білімдеріңізді қолдану үшін бәрін жинап қойып, оқуға кеңес берер едім». — Тим Рид, «Small Business Big Marketing Podcast» жүргізушісі.
«Бұл — жазудың қарапайымдылығынан байқалмай қалуы мүмкін терең түсінік пен тәжірибеге толы керемет жұмыс». — Саймон Боуэн, «The Genius Model» авторы.
«Бұл кітап бизнес иелеріне аз жұмыс істеп, бақыттырақ болуға көмектесе отырып, нақты құндылық береді». — Мерил Джонстон, «Bean Ninjas» негізін қалаушысы әрі бас директоры.
«Дэвид Джениенс бизнесіңізде жүйелер құрудың түсінікті, орындалуы оңай жүйесін ұсынады. Ең жақсы жері: жүйелерді құратын СІЗ болмауыңыз керек екенін түсінесіз». — Д-р Сабрина Старлинг, «The Business Psychologist™».
«16 жыл бойы жүйелердің құндылығын үйретіп келе жатқан адам ретінде айтарым, бұл — мен бизнесін жүйелеуге дайын кез келген бизнес иесіне көмектесетін ЕШҚАШАН оқыған ең қарапайым, бірақ ең тиімді кітап! » — Трент Тейлор, «Teach it Forward» негізін қалаушысы.
«Оны қолыңызға алыңыз. Орындаңыз. Бизнесіңізді және өміріңізді өзгертіңіз. Бар болғаны осы». — Пол Данн, «B1G1» төрағасы.
«Өте практикалық. Өте құнды. Және өте маңызды». — Стив Пайп, «Our time to RISE» авторы.
«Мен 20 жылдан астам уақыт бойы бизнестерді жүйелеп келемін және бұл — менің осыдан 20 жыл бұрын оқығым келген кітап! Дэвидтің жүйесі соншалықты қарапайым, сондықтан SYSTEMology менің клиенттерім үшін міндетті оқу тізімінде болады». — Саманта Райли, «Samantha Riley Global» негізін қалаушысы.
«Егер сіз құрылтайшы немесе бас директор болсаңыз және бизнесіңіздің майланған машинадай жұмыс істегенін қаласаңыз, бұл кітапқа салған азғантай инвестицияңыз сізге жүз еселеп, мың еселеп қайтады. Мен оны қатты ұсынамын». — Алекси Неоклус, «Fubbi» негізін қалаушысы әрі бас директоры.
«SYSTEMology бизнесіңізді құндырақ етеді және өміріңізді қайтаруға көмектеседі — бұл бизнестегі «тірі қалу» режимінен шығу, оны масштабтау және, сайып келгенде, сіздің күнделікті қатысуыңызсыз сатылатын күйге жеткізудің толық құрылымы». — Грег Кассар, «MarketingBoost» маркетинг директоры.
«SYSTEMology — бүкіл әлемдегі шағын бизнестің сәтсіздікке ұшырауының орасан зор көрсеткіштеріне берілген жауап. Кітапта егжей-тегжейлі сипатталған стратегия мен тактика кез келген бизнестің маңызды қырларын бақылауға алудың жолын ұсынады». — Питер Кэррутерс, «CrashProof your Business» авторы.
«SYSTEMology — жүйелерді құрудың ең практикалық процесі. Дэвид оны көңілді және қарапайым етеді (бұны жүйелерге табиғатынан бейім емес, керісінше пысық хастлер айтып отыр)». — Джо Фиер, «Hustle and Flowchart» подкастының жүргізушісі.
«Біздің компанияларымызда SYSTEMology құрылымдық тәсілін енгізу командамыздың өнімділігіне орасан зор әсер етті және бүкіл топ бойынша операцияларды жақсартты. Өсуді қалайтын әрбір жетекші оқуы тиіс». — Пит Уильямс, «Cadence: a tale of fast business growth» авторы.
«Сипатталған 7 кезеңнен тұратын процесс, егер орындалса, бизнесіңізді өзгертеді, өміріңізді өзіңізге қайтарады және бизнестен шығуды жоспарласаңыз, оның сату құнын бірнеше есе арттырады. Оқыңыз, іске асырыңыз, содан кейін сиқырдың қалай болатынын көріңіз». — Адам Хулахан, «Prominence Global» негізін қалаушысы.
SYSTEMology [ sis-tuhm-ol-uh-jee ] зат есім. Бақылау мен тәжірибе арқылы ұйымдастырушылық тиімділікті жүйелі түрде зерттеу.
Алғы сөз
Майкл Э. Гербердің жұмыс үстелінен, «E-Myth» кітаптар сериясының авторы.
Дэвид Джениенстің жаңа кітабы — SYSTEMology-ге алғы сөз жазуға мені көндірудің қажеті болмады. Шын мәнінде, оған тек сұрау жеткілікті еді.
Өйткені Дэвид екеуміз бұрыннан таныспыз, бір-біріміздің жұмысымызды, құштарлығымызды және, ең бастысы, оның адалдығын терең зерттедік. Дэвид — сенімді адам.
Бұл неге маңызды?
Себебі Дэвид те <span data-term="true"> жүйелі ойлаушы </span> (процестерді өзара байланысты бүтін ретінде көретін маман), бірінші дәрежелі жаратушы, мен жазатын істерді бір рет емес, бірнеше рет жасаған кәсіпкер.
Ол шағын компаниялар құрып, сол компаниялармен жұмыс істеп, оларды өсуге дайындау үшін жүйеледі. Бірақ мұндағы ең маңыздысы — Дэвид әрбір ұсақ-түйекке жауапты, әрбір шешімді күтіп отыратын «бәріне бірдей басшы» болып қалмай, бизнесті өсіре білді.
Жоқ, Дэвид әрбір жаңа жобасына басынан бастап SYSTEMology-ді енгізді.
Міне, сондықтан бұл кітап сіз үшін өте маңызды.
Себебі бұл кітапта Дэвид сіздің де дәл солай қалай жасай алатыныңызды қадам-қадаммен түсіндіреді.
Қысқасы, Дэвид сіз сияқты дамып келе жатқан шағын кәсіпкерлерге барлық дерлік бизнес иелері жіберетін қателікті — өзіне толықтай тәуелді бизнес құруды — болдырмау үшін SYSTEMology-ден ЖҮЙЕ жасап шығарды.
Бұл туралы айтарым осы ғана.
Мен «бизнесіңіздің ішінде емес, бизнесіңіздің үстінен жұмыс істеу» ұғымын осыдан 43 жыл бұрын өзімнің алғашқы «E-Myth» кітабымда ойлап таптым.
Ал енді мен сізге Дэвид Джениенстің мұны тек ОРЫНДАП қана қоймай, енді сізге де мұны қалай жасау керектігін үйрететін тамаша кітап жазғанын айтып отырмын!
Оқыңыз. Лаззат алыңыз. Бірақ ең бастысы — ОРЫНДАҢЫЗ!
Бұл сіздің дертіңізге ем болатын сиқырлы эликсир!

Майкл Э. Гербер «E-Myth» кітаптарының авторы «E-Myth» негізін қалаушысы
Кіріспе
Бір сәтте сіздің салаңыздағы ең танымал көшбасшы (өз Опраңыз делік) күтпеген жерден сізге қоңырау шалып, сізді бірден үш айлық арман жобасына қосылуға шақырды деп елестетіңіз.
Сіз мұны істей алар ма едіңіз? Сіздің бизнесіңіз сізсіз сонша уақыт өмір сүре алар ма еді? Сіз барлық істі тастап, өміріңізде бір-ақ рет берілетін мүмкіндікке секіріп міне алар ма едіңіз? Және сіз мұны ақысыз тағылымдама (жұмысты үйрену мақсатындағы тәжірибе) ретінде қабылдай алар ма едіңіз?
Осыдан үш жылдан астам уақыт бұрын менің басымнан бір оқиға өтті, оның соншалықты оғаш болғаны сондай, мен оның шынайы болуы ТИІС екенін білдім.
Таңғы сағат 7 еді, мен Луз Делия Гербер есімді адамнан келген хатты оқып отырдым. Мен бұл толық есімді танымадым, бірақ «E-Myth» кітаптар сериясының авторы Майкл Э. Герберді жақсы білетінмін, оның алғашқы кітабы барлық уақыттағы ең көп сатылатын бизнес кітаптарының бірі болып саналады.
Мен мұны жай ғана кездейсоқтық деп ойладым. Мен Майкл Э. Гербермен ешқашан кездескен емеспін және оны танитын ешкіммен байланысым болған жоқ. Бірақ білуім керек еді...
Электрондық хатта тек «Маған қоңырау шалыңыз» деп жазылған, сондықтан мен солай жасадым. Бұл американдық телефон нөмірі болатын және мен АҚШ-тың батыс жағалауында түстен кейін екенін білдім, сондықтан Австралияның Мельбурн қаласында әлі таң ерте болса да маңызды емес еді.
Герберлер өз қоңырауларын жазып алғанды ұнатады, сондықтан менде әңгіменің стенограммасы бар. Төмендегі мәтін өзгертілмеген немесе өңделмеген. Бұл сөзбе-сөз жазылған нұсқа.

Дэвид: «Қайырлы таң. Бұл Дэвид Джениенс, Австралиядан хабарласып тұрмын. Маған Луз керек еді — меніңше, есімі солай».
Луз Делия: «О, Құдайым, бұл шынайы Дэвид пе? »
Дэвид: «Бұл шынайы Дэвид. Қалыңыз қалай? »
Луз Делия: «О, мен жақсымын. Қазір жылап жібергім келіп тұр, себебі... Сіздің телефонды көтеріп, маған қоңырау шалғаныңыз өмірге — сіздің де, менің де өміріме не істеп жатқанын білмейсіз».
Дэвид: «Жақсы, бұл жақсы нәрсе. Иә. Хабарламаңыз кеше түнде келгенін білемін. Менің Австралияда тұратынымды білесіз бе, солай ма, иә».
Луз Делия: «Иә. Жақсы, болды. Мен сіздің видеоларыңызды көріп бітірдім».
Дэвид: «Керемет! »
Луз Делия: «Мен біреуін көрдім де, қазір соны іздеп жатырмын, өйткені оны күйеуіме жібергім келді. Осы таңда мен бір саяхатта болдым. Яғни, сізді қалай кездестіргенімді және қалай тапқанымды айтамын, бірақ мұның бәрі рухани нәрсе. Бұл менің басымнан кешіп жатқан саяхатымның бір бөлігі. Қалай болғанда да, мен сізбен сөйлесуім керек екенін білдім. Тек сізбен сөйлесуім керек болды. Сөйттім де, «қазір маған қоңырау шалыңыз» деп айтуға баттым».
«Мен сіз қай жерде болсаңыз да барамын. Осында келіңіз. Сіз маған керексіз, мен сізбен сөйлесуім керек. Тек есеңгірегенімді басуым керек».
Дэвид: «Күнімді бастаудың керемет жолы екен».
Луз Делия: «Сіз Майкл Э. Герберді танисыз ба? Есімін білесіз бе? Оның жұмысын ше? »

Егер сіз менің осының бәрінен есеңгіреп қалғанымды сезсеңіз, сіз дұрыс түсіндіңіз. Бұл таңғажайып еді. Және Луз Делияның мен туралы ғаламның оған берген сыйы сияқты сөйлегені үшін ғана емес.
Мен Майкл Э. Гербердің және оның жұмысының үлкен жанкүйері болдым және әлі де солаймын. Егер сіз оның кітаптарын, әсіресе «E-Myth» сериясын оқыған болсаңыз, оның себебін түсінерсіз. Егер сізде әлі мұндай мәртебе болмаса, мен сізді оқуға шақырамын (әрине, осы кітапты бітіргеннен кейін).
Гербер — аңыз адам. Сіз «Бизнесіңіздің ІШІНДЕ жұмыс істемеңіз. Бизнесіңіздің ҮСТІНЕН жұмыс істеңіз» деген танымал бизнес нақылын білесіз бе? Оны сол ойлап тапқан. Ол бүкіл әлемдегі миллиондаған бизнес иелерін шабыттандырды.
Ал енді мен оның әйелімен сөйлесіп тұрдым және ол маған қандай да бір ғарыштық дұғаның жауабы сияқты қарап тұрды.
Луз Делия екеуміз өте ұзақ сөйлестік, бірақ мәселенің мәні мынада еді: сексен жастағы Гербер жиырма тоғызыншы кітабын және «E-Myth» сериясының соңғы туындысын шығаруға дайындалып жатқан. Алғаш рет ол өзі басып шығарғысы келді (алдыңғы кітаптарын HarperCollins баспасы шығарған) және оған мұны қалай жасау керектігін көрсететін адам қажет болды.
Менің алдыңғы кітабым — «Authority Content»-тің сәтті шыққанын бақылай отырып, Луз Делия бұл жобаны басқаратын адам мен болуым керек деп шешкен.
Бірақ бір ғана кедергі бар еді...
Бұл аптасына алпыс сағаттан астам жұмысты талап етті және шамамен он екі аптаға созылатын еді. Үш ай бойы мен «The E-Myth»-пен тыныстап, сонымен ұйықтап, сонымен оянуым керек болды. Бұл менің барлық жеке жобаларым мен бизнес жауапкершіліктерімді тоқтата тұруым керек дегенді білдірді. Айтпақшы, мен бұл жұмысты тегін істеуге ерікті болғанымды айттым ба?
Менің орнымда болсаңыз, сіз не істер едіңіз?
Егер Гербер маған осыдан екі жыл бұрын келгенде, мен бұл мүмкіндіктен бас тартуға мәжбүр болар едім. Екі жыл бұрын менің бизнесімнен сонша уақытқа кетіп қалу мүмкіндігім болған жоқ. Мен күнделікті операцияларға тым қатты араласатынмын. Менсіз бизнес болмайтын еді және мен тек өз нәпақамды ғана емес, барлық қызметкерлерімнің нәпақасын да қатерге тігер едім.
Бір қызығы, Гербердің жұмысын бағалай тұра, мен оның айтқанына мүлдем қарсы әрекет етіп жүрдім. Бизнесімнің үстінен емес, ішінде жұмыс істедім.
Бақытыма орай, бұл оқиға екі жыл бұрын болған жоқ. Бұл мүмкіндік мен SYSTEMology-ді тауып, дамытқаннан кейін келді және мен менсіз-ақ...
Бизнесімнің жақсы болатынын нақты білдім.
SYSTEMology менің бизнесімді соншалықты тиімді басқарып отырды, сондықтан мен оны үш айға қалдыра алатынымды және оның менің жоқтығымды байқамайтынын да білдім. Керісінше, мен бәрінің иығынан сығалап тұрмасам, ол тіпті жақсырақ жұмыс істейтін еді.
Мен Гербердің жобасында үш ай жұмыс істедім. Мыңдаған электрондық хаттар жаздым, жүздеген телефон соқтым және көптеген сұхбаттар ұйымдастырдым. Бұл ауыр жұмыс болды, бірақ сонымен бірге бұл мен қатысқан ең оңай жобалардың бірі болды, өйткені Гербердің есімін атасам болды, адамдар оған қатысуға құлшынып тұратын.
Оқиғаның қысқаша мазмұны: Гербердің жиырма тоғызыншы кітабы жарық көргеннен кейін жиырма төрт сағат ішінде Amazon бестселлері атанған алғашқы кітабы болды. Мерекелеу үшін Майкл мені және шығаруға көмектескен бірнеше достарымды Калифорнияның Карлсбад қаласында өткен «Dreaming Room» атты соңғы іс-шараларының біріне шақырды. Кейін маған Майклдың жұмысының болашақ мұрасына арналған мастермайнд тобын (ортақ мақсаттағы кәсіпкерлердің стратегиялық тобы) басқаруды жалғастыруға ұсыныс түсті.
Ең соңында, Герберлер маған олардың бизнесін басқаруды қарастыруымды сұрады!
Мен мұны күткен жоқ едім! Осыдан төрт ай бұрын Герберлермен ешқандай байланысым болмаған еді, ал енді маған компанияны басқару ұсынылды. Мен — біраз қиындықпен болса да — бас тарттым, бұл жаман ұсыныс болғандықтан емес, менің өз жолым болғандықтан. Оның үстіне, әйелімнің отбасынан жыраққа, Америкаға көшуіне ешқандай мүмкіндік жоқ еді.
Қазір өткенге қарасам, бұл тәжірибе сиқырлы болды. Мен сізбен бөлісе алатын жүздеген сабақтар болса да, мен сіздің назарыңызды бір нәрсеге аударғым келеді.
Бизнесте серендипити (сәтті кездейсоқтық) әрқашан болып тұрады. Луз Делия маған хабарласқанда, ол менің алдыңғы бизнесімде (кейінірек білетін боласыз, менің цифрлық агенттігімде) жасаған жұмысым үшін хабарласты. Ол менің SYSTEMology үстінде жұмыс істеп жатқанымды және оның Гербер мұрасымен қалай тамаша үйлесетінін білген жоқ.
Шындығында, бизнес пен өмір сызықты емес (бірқалыпты немесе түзу жүрмейтін), яғни оқиғалар әрдайым логикалық ретпен немесе түзу сызықпен бола бермейді. Онда түсіндіру қиын кездейсоқтық деңгейі бар.
Әрине, біз бәрі сызықтық сияқты әрекет етеміз. Біз табыс туралы кітаптар оқимыз және осы немесе басқа істің шебері болудың құпияларын білуге тырысамыз. Бірақ білім сізді белгілі бір деңгейге дейін ғана апарады. Табыс тарихының көпшілігі — бұл жай ғана оқиғалар, адамдар іске аспаған нәрселердің бәрін алып тастап, неге бұлай болғанын түсіндіру үшін құрастырған баяндар. Бұл біреу дәл осы жолмен жүрсе, қателіктер мен сәтсіздіктерді алып тастаса, жылдам табысқа кепілдік беріледі дегенді білдіреді. Шындығында, әркімнің табысқа жету жолы, біреудің моделіне қаншалықты еліктесе де, бірегей, күрделі және белгілі бір дәрежеде кездейсоқ болады.
Ол ешқашан түзу сызықты емес.
Кейде бір күні таңертең оянасыз да, өзіңіздің кумиріңізден хабарлама аласыз: ол сізді бірге жұмыс істеуге шақырады, себебі сіз бұрын бір нәрсе істегенсіз және оның әйелі сіздің әлемге таратқан дүниеңізді кездейсоқ көріп қалған.
Мүмкіндіктер сирек жағдайда тұрақты өсу қисығының соңында келеді. Табыс біркелкі емес және мүмкіндік сіз оны күтпеген кезде есік қағады.
Әрине, сіз негіз қалай аласыз, көп еңбек етесіз және өзіңізді дайындайсыз. Бірақ сіздің ең маңызды мүмкіндіктеріңіз жай ғана визуалдау арқылы немесе арнайы формуланы орындау арқылы пайда болмайды. Олар болатын уақытында болады және сіз бақылай алатын жалғыз нәрсе — оларды пайдалануға дайын және бос болуыңыз.
Сіз қандай мүмкіндіктерді жіберіп алдыңыз?
Бұл туралы бір сәт ойланыңыз.
Өте қатты емес, себебі бұл сізді мұңайтуы мүмкін, бірақ ойланыңыз.
Бизнесіңіз күн сайын сізге үйіп тастайтын жұмыстардың астында қалғандықтан, қанша мүмкіндік сіздің қасыңыздан өтіп кетті?
Мен тек тым бос болғандықтан бас тартуға мәжбүр болған мүмкіндіктер туралы айтып отырған жоқпын. Мен сіз тіпті байқамай қалған мүмкіндіктер туралы айтып отырмын, өйткені сізде түскі асты ішуге әрең уақыт табасыз, ал айналаңыздағы шудан жоғары көтеріліп, үлкен суретті зерттеп, шетте тұрған үлкен мүмкіндіктерді байқауға уақытыңыз мүлдем жоқ.
Мен де бірнеше жыл бұрын солай болғанмын, егер хаосты өмірімді өзгертуге мотивация таппағанымда, Луз Делия мен Майкл Э. Герберге менің қолым бос емес екенін айтуға мәжбүр болар едім.
Мұны ойласам, көңілім түседі.
Қазір сіздің ойыңыз қандай екенін білмеймін. Бәлкім, сіз мансабыңыздың басында шығарсыз және бизнесіңізді тиімдірек етіп, оны масштабтау үшін дамытқыңыз келетін шығар. Бәлкім, жасыңыз ұлғайып, денсаулығыңызды жақсарту үшін жұмыс уақытын қысқартқыңыз келетін шығар. Немесе достарыңыз бен отбасыңызға көбірек уақыт бөлгіңіз келеді.
Немесе сіз жаңа, қызықты мүмкіндіктер әлемін ашқыңыз келе ме?
Бұл кітапты алуыңыздың себебі қандай болса да, SYSTEMology-дің негізгі мақсаты — бизнес иесі үшін кеңістік жасау екенін түсініңіз. Бизнесті күнделікті операциялардан алшақтап, бизнесіңіз сіздің стандарттарыңызға сай жұмыс істей беретініне сенімді болатындай деңгейге дейін жүйелеу.
Сізде аптасына жүз сағаттық жұмыс кестесін қысқартуға деген ниет болмауы мүмкін. Және сізге оның қажеті де жоқ. Бірақ шындық мынада: бизнес иелерінің көпшілігі ҚАЛАҒАНДЫҚТАН емес, МӘЖБҮР болғандықтан жанталасып жұмыс істейді. Олардың бизнестің ыдырап кетуіне жол бермеуден басқа амалы жоқ.
SYSTEMology сізге таңдау еркіндігін береді. Сіз бизнесіңізді қалай басқаруды таңдай алуыңыз керек. Оның ішінде. Сыртында. Аптасына он сағат. Аптасына жүз сағат. Бизнес сізді өз еркіне көндірудің орнына, сіз бизнесіңізді өз еркіңізге сай қалыптастыра алуыңыз керек.
Бұл уақытты, күш пен бизнес туралы көптеген берік нанымдарыңызға қарсы шығуды талап етеді, бірақ маған сеніңіз, бұл соған тұрарлық.
Сіздің барлық қажырлы еңбегіңіз, табандылығыңыз, талантыңыз бен шығармашылығыңыз ақырында өз жемісін береді. Тек сол сиқырлы сәттердің қашан болатынын болжау мүмкін емес. Шындығында, барлық жақсы идеялар, ең үлкен серпілістер мен ең керемет мүмкіндіктер бизнес иесі кеңістік жасағанда келеді.
Бірақ сіз бұл кеңістікті инженерлік жолмен жасауды үйренуіңіз керек. Жүйелер — мұның кілті.
Бұл сіз үшін дұрыс кітап па?
Бұл кітап дұрыс ойлау жүйесін қалыптастыру туралы емес.
Ол сізге компанияның мақсатын, пайымын немесе миссиясын құруға көмектеспейді. Ол сіздің құндылықтарыңызды анықтауға, мақсаттар қоюға немесе бизнес-жоспар құруға жәрдемдеспейді.
Ол сіздің мақсатты аудиторияңызды, олардың мәселелерін немесе <span data-term="true">product/market fit</span> (өнімнің нарық талабына сәйкес келуі) деңгейіне қалай жетуге болатынын анықтауға көмектеспейді.
Егер сіз бизнестің осы негіздерін әлі реттемеген болсаңыз, бұл кітапты одан әрі оқымас БҰРЫН соны жасағаныңыз абзал. Жақсы жаңалық — бұл тақырыптарды қамтитын керемет кітаптар онсыз да жетіп артылады.
Бұл кітап басқа мәселені шешуге бағытталған. Ол мәселе бизнесті құру барысында сәл кейінірек пайда болады.
Бұл мәселе бизнес иесі жақсы негіз қалап, белгілі бір деңгейде traction (алға жылжу серпіні) алғаннан кейін туындайды. Олар сапалы өнімдер мен қызметтер ұсыну арқылы бедел жинап, соның арқасында тұрақты және ұсыныс арқылы келетін клиенттерге ие болады. Бизнесте ақша ағыны жақсы, сырт көзге олар үлкен жетістікке жеткендей көрінеді. Бірақ жасырын шындық мынада: олар бизнестің жұмысын қамтамасыз ету үшін өте ұзақ уақыт бойы еңбек етеді.
Мәселе мынада, шағын бизнес иелерінің көбі өз бизнесінен бір-екі күннен артық уақытқа алыстай алмайды. Олар өздеріне тәуелді машина құрастырып, енді соның ішінде қамалып қалған. Ең сорақысы, бұл олардың бизнес бастағандағы мақсатына мүлдем қарама-қайшы — және бұл өте күрделі мәселе.
Өкінішке қарай, бұл мәселені шешудің қиындығы сонда — шешім олардың «соқыр аймағында» орналасқан. Әдетте бизнес иелері — ауқымды ойлайтын, шұғыл мәселелерді тез шешуге бағытталған адамдар. Бұл дағдылар бизнес бастапқы кезеңде болғанда өте пайдалы, бірақ дәл осы қабілеттердің күшеюі көбінесе бизнестің келесі деңгейге өсуіне кедергі болатын басты себепке айналады.
Егер бұл сізге таныс болса, сіз барлық бизнес иелері өтуі тиіс, бірақ көпшілігі өте алмайтын «көпірге» келдіңіз.
Бизнес бір адамға тәуелді болмай өсуі үшін сіз өзіңізді және ең үздік қызметкерлеріңізді «клондауды» үйренуіңіз керек. Сіз өзіңізге тиесілі бизнестің жай ғана қызметкері болудан шынайы БИЗНЕС ИЕСІНЕ — сізсіз де жұмыс істейтін табысты кәсіпорынның иесіне айналуыңыз қажет.
Бұл мәселенің шешімі бизнес жүйелерін дамытуда жатыр. Яғни, бизнесіңіздің қалай жұмыс істейтінін құжаттау, ұйымдастыру және оңтайландыру сияқты шұғыл емес, бірақ өте маңызды, ұсақ-түйегіне дейін мән беруді қажет ететін тапсырмаларды орындау.
Бизнес иелері өз жүйелерін құжаттау идеясына сирек қызығады... бірақ сіздің үнемі бақылауыңызсыз жұмыс істейтін бизнеске ие болу? Бұл мүлдем басқа әңгіме.
Мүмкін сіз The E-Myth, Traction, Scaling Up және Built to Sell сияқты кітаптарды оқыған боларсыз және жүйелер құру идеясына әлдеқашан сенген боларсыз. Бірақ көптеген қарбалас бизнес иелері сияқты, сіздің не бұған қолыңыз тимеді, не бұрын бизнесті жүйелеуге тырысып, сәтсіздікке ұшырадыңыз.
Сонымен, сіз және сіздің шағын бизнесіңіз үшін шешім қайда?
Мүмкін сіз Six Sigma туралы оқып, оны бизнесіңізге қолдануға тырысқан шығарсыз, бірақ бұл әдістемеде бюрократия мен қатаңдық тым көп екенін түсіндіңіз. Мүмкін Lean әдістемесі жаппай өндіріс орындары үшін жасалғанын және сіздің шағын бизнесіңізге сәйкес келмейтінін ұқтыңыз. Мүмкін сіз ISO аккредитациясын зерттеп, оның командаңыздың жүйелерді іс жүзінде қолдануынан гөрі, бизнесте жүйелер бар екенін растайтын құжаттарға белгі қоюға көбірек бағытталғанын көрген боларсыз. Сіз жалғыз емессіз — бүгінгі күнге дейін бизнес жүйелері тақырыбындағы жұмыстардың көбі ірі бизнеске арналған.
Бұл шағын бизнесті басынан-ақ сәтсіздікке итермелейді, өйткені бұл әдістемелер олардың ауқымына арналмаған. Олар күрделі, қымбат, көп уақытты алады және команда оларды бәрібір орындамайды. Шағын бизнес — бұл басқа «аң». Мұнда қателесуге орын аз және таза пайдаға айтарлықтай әсер етпейтін әрекеттермен айналысуға уақыт жоқ.
Жақсы жаңалық: бұл кітапта шешім бар. Бұл — бизнесті жүйелеуге арналған революциялық жаңа тәсіл. Бұл, тікелей айтқанда, бизнесіңізді жүйелеуге арналған жүйе.
Әрине, егер сіз бизнес иесі болмасаңыз да, бұл қалыпты жағдай. Сіз бизнес иесімен бірге жұмыс істейтін боларсыз және танысыңыз бұл кітапты сізге берген шығар. Олай болса, мен сіз үшін де қуаныштымын, өйткені сіз әлі түсінбесеңіз де, өзіңіз жұмыс істейтін бизнесті өзгертуде өте маңызды рөл атқарасыз.
Сіздің бизнесіңіз жүйелеудің қай кезеңінде?
Бастау үшін, қайда екеніңізді және қайда бара жатқаныңызды білу маңызды. Бұл анық нәрсе сияқты көрінгенімен, нақты түсінік болса, межеге жету ықтималдығыңыз әлдеқайда жоғары болады.
Сенімді қызметкерлеріңіздің басында бизнесіңіздің intellectual property (IP) (зияткерлік меншігі) сақталып қалған ба? Сіз осы санаулы негізгі қызметкерлерге қатты тәуелдісіз бе? Командаңыздың қалған мүшелері жұмысты өз бетінше, қалай болса солай істеп жатыр ма? Сізде құжатталған жүйелер бар ма? Бар болса, командаңыз оларды ұстана ма, әлде үнемі ескертіп отыруға мәжбүрсіз бе?
Осы жылдар ішінде жүздеген компаниялармен жұмыс істей отырып, мен компаниялардың әдетте төрт кезеңнің бірінде болатынын анықтадым: №1 Тірі қалу (Survival); №2 Тұрақты (Stationary); №3 Ауқымдалатын (Scalable); №4 Сатылатын (Saleable).

Бизнесті жүйелеудің төрт кезеңі.
№1 кезең: Тірі қалу (Survival)
Пирамиданың негізінде, тірі қалу режимі — көптеген бизнес иелері бастайтын кезең. Бизнес иесі жұмыс іздеу, жұмыс табу және жұмысты істеудің шексіз айналымында болады. Бұл тұрақсыз нәтижелер мен құбылмалы өнімділікті тудырады.
Сіз әлі де өнімнің нарыққа сәйкестігін (product/market fit) анықтап жатырсыз, уақытыңыздың 80 пайызын мәселелерді шешуге жұмсайсыз және үнемі қарбалас жұмыс істейсіз.
Сізде миллиондаған идея бар, бірақ бір уақытта тек санаулысын ғана іске асыра аласыз. Бұл дегеніміз, сіз көптеген жаңа нәрселерді бастайсыз, бірақ ешқашан ештеңені соңына дейін жеткізбейсіз.
Сіздің командаңыз (егер бар болса) жұмысты өз білгенінше істейді. Кімнің не істеп жатқаны және тапсырмалардың мерзімі қашан екені белгісіз. Жүйелер мен процестер жоқ, оларды ешкім онша ұната да қоймайды.
Қысқасы, бұл қалуға тиімді жағдай емес.
Бұл кезеңде бизнес иесі көбінесе <span data-term="true">bottleneck</span> (тар өткел, яғни процесті тежейтін негізгі кедергі) болып табылады және жүйелердің «жол» екенін, сондай-ақ оларды әзірлеуге өзі (бизнес иесі) ең қолайлы адам емес екенін әлі түсінбейді — бұл туралы толығырақ кейінірек айтылады.
№2 кезең: Тұрақты (Stationary)
Тұрақты кезеңде құбылмалылық реттеліп, бизнесте біраз тұрақтылық байқала бастайды. Сізде жұмыс істеудің белгілі бір жолы бар, бірақ ол әлі де негізгі қызметкерлеріңіздің басында сақталған.
Мүмкін сізде бірнеше құжатталған жүйелер бар шығар, бірақ олар жан-жақта шашылып жатқан ретсіз жазбаларға көбірек ұқсайды. Жүйелердің нақты болмауы бизнесіңізді қызметкерлерге тәуелді етеді. Тиісті құралдар немесе бағдарламалық қамтамасыз ету жоқ, сондықтан бар санаулы жүйелердің өнімділігі орташа деңгейде ғана. Анықтықтың жоқтығы команданың buy-in (қолдау көрсету, қатысу) деңгейінің төмендігіне әкеледі.
Бұл көбінесе бизнес иесінің бір уақытта бірнеше «тәрелкелерді айналдырып» жүргеніне ұқсайды. Олар бір қызметкерге тапсырмалар тізімін беріп, келесісіне ауысады. Бірінен соң бірі, бизнес иесі не істеу керектігін тізіп шығады. Команданы толық аралап болған соң, бірінші қызметкерге қайта оралуға мәжбүр, өйткені жаңа тапсырмалар беретін уақыт келді. Бұл цикл ешқашан бітпейді және бизнес иесі өзін ересектерге арналған балабақшаны басқарып отырғандай сезінеді. Бизнес иесінің өз жұмысын істеуге уақыты мүлдем қалмайтынын айтпаса да болады!
Әрине, бұл әлі де жақсы орын емес, өйткені бизнесіңіз бір орында тұрып қалғандай сезіледі. Сіз шегіне жеттіңіз және бизнестің келесі деңгейіне өте алмайтын сияқтысыз. Бұл кезеңнен өту үшін құпия — негізгі жүйелеріңізді анықтап, құжаттау.
№3 кезең: Ауқымдалатын (Scalable)
Негізгі бизнес жүйелерінің көп бөлігі құжатталғаннан кейін, нағыз қызық басталады. Сіз негізгі бизнес-моделіңіздің жұмыс істейтінін дәлелдедіңіз. Сізге әлі де бизнестің барлық бөлімдерінен жүйелерді анықтап, ұйымдастыру керек, бірақ сіз дұрыс жолдасыз.
Жүйе өнімділігі айтарлықтай жақсарды және сіз бизнесіңіздің мәдениетін өзгертіп жатырсыз. Құралдарыңыз әлі де жетілдірілмеген және командаңызға процесті сақтауды үнемі ескертіп отыру керек, бірақ сіз кез келген алғашқы қарсылықты жеңдіңіз.
Енді кадрлық жүйелерді, қаржылық жүйелерді және басқару жүйелерін енгізу арқылы бизнес мүмкіндігін арттыруға назар аударатын уақыт келді. Сондай-ақ бизнес мәселелерін олар күрделенбей тұрып шешу қабілетін дамытуыңыз керек.
Бұл кезеңде қызық жағдай болады. Адамдар көбінесе осы нүктеге жетіп, бәрі «жеткілікті жақсы» деп ойлайды. Олар «бізде бәрі дұрыс, жүйелердің көбі құжатталған, біз жүйеленген бизнеспіз» деген ойға алданады.
Шындығында, «жеткілікті жақсы» деген ой сізді тұзаққа түсіреді. Мұнда тоқтағыңыз келмейді! Ең үлкен жеңістер мен мүмкіндіктер соңғы кезеңге өткенде пайда болады. Сіз командаңыздың ойлау жүйесін «біз процесті орындауымыз керек» дегеннен «бізде жұмыс осылай істеледі» дегенге ауыстыруыңыз керек. Бұған қол жеткізгенде керемет нәтижелер болады.
№4 кезең: Сатылатын (Saleable)
Бизнестегі басты мақсат — сатылатын активке ие болу, яғни басқа біреу сатып алғысы келетін бизнеске ие болу.
Мені дұрыс түсініңіз, сату-сатпау — сіздің таңдауыңыз, бірақ бизнесіңіз сатылатын деңгейде болса, сіз мүлдем басқа деңгейде жұмыс істейсіз. Сіз өз бизнесіңізді керемет нәтижелерге жету үшін құрастырылған өзара тәуелді жүйелер жиынтығы ретінде көресіз. Бұл кезеңде сізде бизнесті жүргізудің нақты «жолы» болады, сіздің жұмысыңыз швейцариялық сағаттай дәлдікпен жүреді және командаңыз жүйеге негізделген компания мәдениетін сақтайды.
Енді жұмыстың жүруі нақты бір қызметкерлерге тәуелді емес. Жүйелер жұмыс істейді, ал адамдар жүйені басқарады. Бұл — бизнестің басқа деңгейі, мұнда сіз күнделікті қарбаластан жоғары көтеріліп, өз жұмысыңызда мақсатты әрі стратегиялық бола аласыз. Сіз өз өнімділігіңізді оңтайландыруды бастай аласыз.
Осы кезеңге жеткенде, жүйелер сіздің бәсекелестік артықшылығыңызға айналады және сіз үнемі әрі үздіксіз жетілуге ұмтыласыз. Бұл деңгейде сіз «бизнестің толық сенімділігіне» қол жеткізесіз.
Сіз қай кезеңдесіз?
Мұнда «дұрыс» немесе «бұрыс» деген жоқ, тек бар жағдай ғана бар. Әдетте, бұл кітапты алған адамдардың көбі бір аяғымен «тірі қалу» кезеңінде, екінші аяғымен «тұрақты» кезеңде болады. Бірақ өзіңіз туралы және қайда екеніңізді ойлап көріңізші. Осы кезеңдердің бірі сізге таныс па және сол кезеңде болу қандай сезім береді?
Қайда екеніңізді және қайда жеткіңіз келетінін ойлаңыз. Өз бизнесін «сатылатын» кезеңге көшіру әрбір адамның мақсаты болуы керек — бизнестің толық сенімділігін кім қаламайды? Сол мақсатқа жеткенде өзіңізді қалай сезінетініңізді елестетіп көріңізші. Бұл сіз үшін, бизнесіңіз үшін, отбасыңыз бен өміріңіз үшін не білдіреді?
Бұл кітап «Тірі қалудан» «Сатылатынға» өтудің дәлелденген кезең-кезеңімен берілген нұсқаулығын ұсынады.
«Иә, бірақ менің бизнесім басқаша...»
Бір ескерту: SYSTEMology қаншалықты тиімді болса да, біз қаншама бизнесті өзгертсек те немесе қаншама жанкүйерлеріміз болса да, «Бұл маған көмектесе ме? » деп ойлау заңды. Мүмкін сіз дәл қазір осы туралы ойлап отырған боларсыз. Бұл — қалыпты жағдай.
Бір ескі әрі мұңды хикая бар: үлкен піл жерге қағылған кішкентай қазыққа байланып тұр. Піл қаласа, одан оңай құтыла алар еді; оның қашпай тұрған себебі — ол әлі кішкентай кезінде дәл осы жіңішке қазыққа байланған болатын. Ол кішкентай кезінде оны қанша жұлқыласа да, күші жетпеді, содан тәжірибе оны берілуге үйретті.
Пілдің тұтқында қалуы оның дәрменсіздігінен емес. Ол бұрынғы сәтсіз талпыныстарының кесірінен солай қалды. Ол learned helplessness (үйретілген дәрменсіздік) күйіне түскен.
Шындығында, бұл бәрімізде болады. Сонымен, бизнесте сізді ұстап тұрған «қазықтар» қандай?
Бұрын жүйелеуге тырысып, сәтсіздікке ұшырадыңыз ба? Жүйелер мен процестер бизнестегі шығармашылықты жояды деп қорқасыз ба? Бизнесте жүйелерді өзіңіз жасауыңыз керек деп ойлайсыз ба? Жүйелеу тым көп уақытты алады деп сенесіз бе? Жүйелерді енгізсеңіз де, командаңыз оларды орындамайды деп күмәнданасыз ба? Сізге McDonald’s сияқты тиімділікпен жүйелеу керек деп ойлайсыз ба?
Бұлардың бәрі негізді алаңдаушылықтар, бірақ бұрынғы сәтсіз талпыныстар сізді жүйелеу жұмыс істемейді деп алдауына жол бермеңіз. Мен де осы мифтердің көбіне сенгенмін және тек өз ойлау жүйеме күмән келтіргенде ғана, бұл идеялардың көбінесе ескірген ақпараттан — ірі корпоративтік бизнеске арналған әдістерден немесе өз айтқанын істемейтін «гурулардың» идеяларынан туындағанын түсіндім.
Маған сеніңіз, SYSTEMology процесінен өткен сайын сіз бұл болжамдарды тексере бастайсыз, мифтерді жоясыз және өз қорытындыларыңызға келесіз.
Бастамас бұрын соңғы бір сөз. Және ол сөз...
САБЫР!
Бизнесте жүйелеу мен жүйелі ойлау мәдениетін енгізудің қиындығы сонда — оның пайдалы әсерлері әрдайым бірден сезіле бермейді. Ал әсері сезіле бастағанда, нәтижелері соншалықты ауқымды болады, сондықтан оң нәтижелерді бір немесе екі негізгі көрсеткішпен өлшеу қиынға соғуы мүмкін. Әсер бүкіл компания бойынша сезіледі.
Бизнестің басқа бағыттары тез әрі анық өлшенетін артықшылықтар беруі мүмкін. Мысалы, жаңа жарнама науқанын жасағанда, сіз оның клиент әкеліп жатқанын немесе ақшаңызды босқа шығындап жатқанын тез түсінесіз. Егер клиент әкелсе, сіз дұрыс бағытта екеніңізді біліп, соған күш саласыз. Егер ақша босқа кетсе, түзетулер енгізіп, қайта көресіз. Бұл қарапайым теңдеу, кері байланыс жылдам және нәтижелерді тиісті әрекетке оңай айналдыруға болады.
Жүйелерді енгізудегі қиындық — оның әрдайым мұндай жылдам кері байланыс бермейтіндігінде. Нәтижелер көбінесе кешігіп келеді және олардың әсерін көру үшін апталар, тіпті айлар қажет болуы мүмкін.
Нағыз сиқыр кейінірек, бірнеше жүйенің оң әсерлерін бір-біріне қабаттастырғанда болады, мұнда әрбір жүйе сізге аздап уақыт үнемдейді және тиімділікті арттырады. Компания мәдениетін өзгерту уақытты алады, бірақ барлық жеңістерді қосқанда, серпіліс теңдессіз болады. Командаңыз бен клиенттеріңіз бақыттырақ болады, тиімділік күрт артады және ең бастысы, сіз ең құнды активіңіз — уақытыңыздың сағаттарын, күндерін, апталары мен айларын қайтарып аласыз.
Айтуға жаттанды болса да, уақыт сіздің ең құнды активіңіз екеніне бәріміз келісеміз. Оның қоры шектеулі және ол кеткен соң, қайтып келмейді.
Сондықтан жылтырақ, жылдам нәтиже беретін нәрселердің соңынан қуудан сақтаныңыз — тез жеңістің тартымдылығы күшті болғанымен, ол сирек жағдайда ең үлкен табыс әкеледі. Жылдамдау үшін баяулау керек. Дәл осы уақыт кешігуі көптеген адамдардың жолдан адасуына себеп болады және SYSTEMology неліктен интуицияға қайшы ойлауды талап ететінін түсіндіреді. Бұл үлкен сабырлылықты және таңдалған бағыттан таймау үшін тәртіпті қажет етеді, бірақ сіздің күш-жігеріңіз лайықты түрде марапатталады.
Уақыт өте келе бәрі өз орнына келеді. Жұмысыңыздың кейбір бөліктері бұрынғыдан әлдеқайда аз уақыт алады немесе сіз өз міндеттеріңізді толығымен басқаға тапсырасыз. Байқамай да қаласыз, сіздің қатысуыңызсыз-ақ бизнесіңіз негізгі өнімдері мен қызметтерін жоғары деңгейде тұрақты түрде жеткізіп отыратын болады. Сіз ауқымдалатын және сатылатын актив жасайсыз.
Құпия — бизнесіңіздегі ең үлкен кедергіні... СІЗДІ — бизнес иесін алып тастауда!
SYSTEMology қалай жұмыс істейді?
SYSTEMology — бұл сіздің бизнесіңіздегі маңызды жүйелерді анықтауға және құруға арналған жеті кезеңнен тұратын процесс. Сіз оларды ұйымдастыруды, командаңызды соларды орындауға үйретуді және оларды оңтайландыруды үйренесіз. Міне, біз өтетін жеті кезең:

МАҢЫЗДЫ ЕСКЕРТПЕ: Кітаптың өзінде іс-қимыл жоспары қамтылған, сондықтан әр тараудың соңында келесі кезекте немен айналысу керектігін нақты білетін боласыз. Соған қарамастан, егер бұл сіздің бірінші рет оқуыңыз болса, кез келген әрекетке бармас бұрын — алдымен бүкіл кітапты оқып шығу ұсынылады! Бұл әдістемені толық түсінуіңізді қамтамасыз етеді.
Жеті кезеңнің реті маңызды екенін байқайсыз, олар хронологиялық ретпен енгізуге арналғанымен, кейінгі тараулардағы кейбір білімдер алдыңғы тарауларды іске асыруға көмектеседі.
Мысалы, интеграция кезеңі — бұл сіздің командаңызды жаңа, жүйеленген бизнес жүргізу тәсіліне тарту туралы — әрине, бұл стратегиялардың кейбірі адамдарды жүйелерді анықтау және ұйымдастырудың ерте кезеңдеріне тартуға пайдалы болады.
Сонымен, алдымен кітапты оқып шығыңыз, содан кейін екінші рет оқығанда іс-қимыл қадамдарын орындап, енгізуді бастаңыз. Сүңгуге уақыт келді.
SYSTEMology-дегі бірінші қадам — шамадан тыс жүктемені азайту. Бұл тарауда біз бүкіл бизнесті жүйелеудің ауқымды міндетін қолға алып, тек ең маңызды жүйелерді анықтаймыз. Бизнесті жүйелеу үшін сізге жүздеген жүйе қажет емес. Сізге тек бір мақсатты аудиторияны, бір орталық өнімді немесе қызметті таңдап, Critical Client Flow (CCF) (Клиенттің маңызды қозғалыс ағыны) анықтау қажет.
Бұл тараудың мақсаты — жүйелеу сапарыңыздың бастапқы нүктесі ретінде 10–15 жүйені анықтау. Кім біледі, бұл тіпті сіз бұрын-соңды ойламаған процестеріңізге көзіңізді ашуы мүмкін.
Бұл тараудың негізгі тұстары:
SYSTEMology қалай және неге пайда болды. Бизнес жүйелері дегеніміз не және олар неге маңызды. Жүйелерді тым күрделі ету сізге қалай кедергі келтіруі мүмкін. Бизнесіңізді жүргізетін санаулы маңызды жүйелерді қалай тез әрі оңай анықтауға болады.
БІРІНШІ КЕЗЕҢ: Анықтау (Define)

«Анықтау» тарауының қысқаша мазмұны
SYSTEMology-дегі бірінші кезең — шамадан тыс жүктемені азайту. Бұл тарауда біз бүкіл бизнесті жүйелеудің ауқымды міндетін қолға алып, тек ең маңызды жүйелерді анықтаймыз. Бизнесті жүйелеу үшін сізге жүздеген жүйе қажет емес. Сізге тек бір мақсатты аудиторияны, бір орталық өнімді немесе қызметті таңдап, Клиенттің маңызды қозғалыс ағынын (CCF) анықтау қажет.
Бұл тараудың мақсаты — жүйелеу сапарыңыздың бастапқы нүктесі ретінде 10–15 жүйені анықтау. Кім біледі, бұл тіпті сіз бұрын-соңды ойламаған процестеріңізге көзіңізді ашуы мүмкін.
Бұл тараудың негізгі тұстары мыналарды қамтиды:
SYSTEMology қалай және неге пайда болды. Бизнес жүйелері дегеніміз не және олар неге маңызды. Жүйелерді тым күрделі ету сізге қалай кедергі келтіруі мүмкін. Бизнесіңізді жүргізетін санаулы маңызды жүйелерді қалай тез әрі оңай анықтауға болады.
Анықтау
МИФ Бизнесті жүйелеу үшін жүздеген жүйе құру керек.
Менің өмірімде сол кездегіден әлдеқайда маңызды болып шыққан бірнеше сәттерді еске түсіре аламын. Бірақ сіз оқып отырған кітапқа ең қатыстысы — әйелім екеуміз оның жүкті екенін білген кез еді.
Көптеген болашақ ата-аналар сияқты, бұл менің... барлық нәрсеге деген көзқарасыма терең әсер етті.
Мен әке болатын едім. Менің ұлым болатын еді. Ұлымның әкесі болатын еді. Мұның бәрі, қазір жазып отырғанымда, онша таңқаларлық емес сияқты көрінеді. Бірақ ол кезде бұл әлемді жасырын түрде түрін өзгертетін өзге планеталықтар басқарып жатқанын білгендей сезім болды.
Бәрі басқаша көрінді және сезілді. Мен әлемді мүлдем жаңа линза арқылы көрдім және сол сәттен бастап менің барлық тәжірибем, жоспарым, арманым мен үмітім мүлдем басқа қырынан қаралды.
Мен түсінген алғашқы нәрселердің бірі — өмір салтымды өзгерту керек екендігі еді. Әрине, мен қаласам да, қаламасам да, ол көп жағынан өзгеретін еді, бірақ мен сол өзгерістерге қалай әрекет ететінімді бақылай алдым. Мен реттеуім керек болған өмірімнің ең үлкен бөлігі — жұмыс өмірім еді.
Сол кезде мен Melbourne SEO Services атты цифрлық агенттікті (интернет арқылы қызмет көрсететін компания) басқарып жүрген едім. Біз бизнеске SEO (іздеу жүйелерін оңтайландыру), ақылы жарнама және контент-маркетинг сияқты құралдар арқылы желіде танылуға көмектестік. Көптеген агенттіктер сияқты, біз де әртүрлі саладағы көптеген клиенттермен жұмыс істедік, сондықтан науқандарды жоғары деңгейде жекешелендіруге тәуелді болдық.
Мен бұл бизнесте он жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеп келдім және сол кезде аптасына кемінде 60–70 сағат тер төгетінмін. Мен клиент табу, оларға қызмет көрсету, қарым-қатынасты сақтау және қайтадан жаңа клиенттер алу үшін айналумен болатын тиіннің дөңгелегіне (біркелкі қайталана беретін жұмыс шеңбері) түсіп қалған едім. Жұмысымның әрбір бөлігі маңызды болды және менің тұрақты назарымды талап етті.
Бірақ енді …
Кеңседе осыншама көп уақыт өткізе отырып, ұлымның қасында болуға қалай уақыт табамын? Мен әрқашан тым бос емес — ұлын мектепке апаруға, футбол ойындарын тамашалауға, үй тапсырмасына көмектесуге уақыты жоқ әкелердің бірі болғым келмеді.
Тіпті кеңсені үйге ауыстырып, негізінен үйден жұмыс істеген күннің өзінде де, бизнеске жұмсайтын сағаттарым айтарлықтай азаймас еді. Мен физикалық тұрғыдан қасында болғаныммен, ойым басқа жақта болар еді. Бұл менің түсінігімде бірдей нәрсе.
Оның үстіне, мен жиі қатты күйзеліске түсетінмін. Бизнестегі рөлім сондай еді, ол менсіз мүлдем жұмыс істей алмайтын. Керемет жұмыс атқаратын көптеген тамаша қызметкерлерім болды, бірақ бәрін біріктіріп ұстап тұрған мен едім.
Бұл бизнес үлкен сағат механизмі сияқты болды, ал мен барлық әртүрлі элементтерді байланыстырып, қозғалысқа келтіріп тұратын ортадағы тісті дөңгелек едім. Маған бұл жұмыс ұнайтын және цифрлық агенттіктің клиенттері үшін жасаған дүниелерін әлі де мақтан тұтамын. Бірақ бұл маған үлкен қысым түсірді және шынымды айтсам, ұлымның әкесі жоқ үйде өскенін қаламадым.
Бұл тіпті талқыланатын мәселе емес еді. Қалай болғанда да, мен бизнес жүргізу тәсілімді өзгертуім керек болды.
Сол кездегі жүктілік бизнесімді өзгерту немесе жақсарту мүмкіндігі ретінде көрінген жоқ. Бұл жаңа бақыт табудың және бизнес екінші орынға ығысатын жылы, сүйіспеншілікке толы шаңырақ құрудың мүмкіндігі еді.
Бірақ өткенге көз жүгіртсек, менің жұмыс жағдайымды тез арада айтарлықтай өзгертуге деген мотивация болмағанда, мен әлі де қан қысымым көтеріліп, қажуға (burnout) жақындап, ессіз сағаттар бойы жұмыс істеп жүрер едім деп ойлаймын.
Жүктілік менің өмірімдегі, кейінірек белгілі болғандай, бизнесімдегі шешуші сәтке айналды.
«Мұқтаждық — өнертапқыштықтың анасы» дегенді естіген боларсыз. Мен үшін әке болу өнертапқыштықты қажет етті. Мен сөзбе-сөз менсіз жұмыс істейтін бизнесті құрудың жолын ойлап табуым керек болды.
Мүмкін сіз ең айқын жауап — бизнесті сату, кішірейту немесе қарапайым және аз уақытты қажет ететін жаңа істі нөлден бастау деп ойлайтын шығарсыз. Дегенмен, мен он жыл бойы салған еңбегімді жібере салуға дайын емес едім.
Тіпті бизнесті сатқым келген күннің өзінде, оны іске асыру қиынға соғар еді. Ешкім де кететін адамға толықтай тәуелді бизнесті сатып алуға құштар болмайды. Алдымен маған бизнесті мен тізгінде болмасам да жұмыс істей алатындай етіп қайта құрылымдау қажет болды.
Бұл бәрібір менің мәселемді шешер еді.
Бұл идеалды сценарий еді: мен бизнесімді (және ол әкелетін табысты) сақтап қаламын, бірақ күнделікті жұмысқа араласудың қажеті болмауы үшін оны қайта ұйымдастырып, жүйелеймін.
Мұндай нәрсе мүмкін бе? Егер сіз өз бизнесіңіздің маңызды тісті дөңгелегі болсаңыз, мұндай әрекеттің алғашқы, екінші, тіпті үшінші көзқараста қаншалықты қиын көрінетінін жақсы білесіз. Кәсіпкер бизнесті нөлден бастап құрғанда, операциялардың көп бөлігі оның ерекше қабілеттеріне сүйенетіндіктен, оның сізсіз жұмыс істеуі мүмкін емес болып көрінеді.
Менің де көзқарасым солай болды. Мұндай парадигманы өзгерту үшін маған не қажет және бұл жетістікке жету үшін қанша уақыт кетеді?
Белгілі болғандай, бұл шамамен он екі айды алды.
Осы уақыт ішінде мен бизнесімнің барлық негізгі элементтерін жүйелеп, бизнестің басында мені алмастыратын CEO (басқарушы директор) жалдадым. Мен әлі де араласамын — алмастырушымен тұрақты түрде кездесіп, маңызды мәселелерді талқылап, ұсыныстар айтамын. Негізгі шешімдердің барлығын CEO қабылдағанын қаласам да, өте қажет болған жағдайда соңғы сөзді айту құқығын өзіме қалдырамын.
Менің бизнеске қатысуым мүмкіндігінше аз, және мұның бәрі ұлым бірнеше айлық болмай жатып жүзеге асты.
Ең бастысы, бүкіл операция тұрақты екенін дәлелдеді. Мен үйден жұмыс істеймін, негізінен жаңа бизнес жобаммен (оның бір бөлігі ғана SYSTEMology) айналысамын. Егер балаларымның бірі — иә, қазір менде олардың екеуі — кеңсе есігін қағып, күні қалай өткенін айтқысы келсе немесе далаға шығып доп ойнауды сұраса, бұл өте жақсы. Олар жиі менің Zoom кездесулеріме келіп тұрады және подкаст эпизодтарының фонында олардың дауыстары естіліп жатады. Бұл менің өзім үшін қалыптастырған өмірім.
Айтқанымдай, дұрыс мотивация — қуатты фактор. Сондай нәтижелерге жету сіздің бизнесіңізде көбірек уақыт алуы мүмкін немесе егер сізде дұрыс ынталандыру (және нақты жоспар) болса, сіз мұны тезірек орындай аласыз.
Бірақ әзірге, бизнесіңізге қаншалықты терең енгеніңізді сезінсеңіз де, SYSTEMology сіз іздеген еркіндікті табуға көмектесетінін біліңіз. Немесе сізге қажет еркіндікті.
Сонымен, SYSTEMology-ді бизнесіңізге енгізудегі алғашқы қадамыңыз…
Жүкті болыңыз!
Шын мәнінде, жоқ, олай істемеңіз. Яғни, қаласаңыз істеңіз; ата-ана болудың сыйы шексіз. Бірақ тек мотивация алу үшін жүкті болмаңыз.
Көптеген адамдар үшін бизнестің жақсы жұмыс істеуі, жұмыс пен күйзелістің азаюы және операциялардан өзіңізді босату (немесе тіпті бизнесті сату) мүмкіндігі жеткілікті мотивация болады деп ойлаймын.
Сондықтан, нағыз алғашқы қадамыңыз — сізді бизнесте не ұстап тұрғанын нақты түсінуден бастау.
Майкл Э. Гербердің «The E-Myth» атты түпнұсқа кітабында ол «кәсіпкерлік мифті» түсіндіреді: бұл көптеген шағын бизнес иелерінің бизнестің техникалық жұмысын түсінгендіктен ғана, сол техникалық жұмысты атқаратын бизнесті сәтті басқара аламын деген қате сенімі.
Шындық мынада: бизнесті басқару тек техникалық жұмысты орындаудан тұрмайды. Онда сату, маркетинг, қаржы, кадрлар және менеджмент бар. Бизнесті қиындататын нәрсе де осы. Оның үстіне, бизнес иесі әр қадамда мәселелерді шешіп отырады, нәтижесінде ол бұл іске өте шебер болады.
Мұндағы тұзақ — мәселені шешу дағдысы бизнес иесінің өз командасын бейсаналы түрде өзіне тәуелді болуға үйретуіне әкеледі. Командаға мәселелерді өз бетінше шешуге мүмкіндік берудің орнына, иесі әрқашан құтқарушы рөлінде болады. Бұл оны мәселе шешуде одан сайын шебер етеді, ал команда мүшелерін одан сайын тәуелді етеді.
Бұл үзілуі мүмкін емес дерлік сұмдық шеңбер.
Сонымен, өзіне өте тәуелді бизнестен оның иесін қалай алып тастауға болады? Құпиясы неде?
Құпия — жүйелерде.
Жүйе дегеніміз не?
Жүйе — сонымен қатар процесс, процедура, SOP (стандартты жұмыс процедуралары), жұмыс нұсқаулары немесе жұмыс үрдісі ретінде белгілі. Бұл орындалған кезде болжамды нәтиже беретін бірізді қадамдар сериясы. Бұл анықтама ең кішкентай деңгейдегі егжей-тегжейлі нұсқаулықтан бастап, бүкіл жобаның қалай жиналатынын көрсететін жоғары деңгейлі жүйеге дейін жұмыс істейді. Жүйе бейсаналы және құжатталмаған болуы мүмкін, бірақ оның бәрібір нәтиже беретін қадамдары болады.
Біз сезінеміз бе, жоқ па, бәрімізде өміріміздің әртүрлі салаларында жасап, қолданатын жүйелеріміз бар. Біз бұл жүйелердің бар екенін білмеуіміз мүмкін, бірақ бұл бізді олардың нәтижелерінен құтқармайды. Мысалы, егер бізде денсаулық жүйесі нашар болса (біз зиянды тамақ жеп, жаттығу жасамаймыз), белгілі бір уақыттан кейін артық салмақ қосамыз — бұл нәтижені күттік пе, жоқ па, маңызды емес.
Қысқасы, білмеу сізді құтқармайды.
Бизнесте де солай. Нашар іріктеу жүйелері кадр мәселесіне, нашар қаржылық жүйелер ақша ағыны (cash flow) мәселесіне, ал нашар маркетинг жүйелері клиенттер ағынының азаюына әкеледі. Бизнестегі барлық мәселелер, түптеп келгенде, нашар жұмыс істейтін жүйелерден туындайды.
Оларды жақсартудың алғашқы қадамы — олардың бар екенін сезіну. Өз бизнесіңізді өзара байланысты жүйелердің жиынтығы ретінде көріңіз.

Жүйелеріңізді қарапайым ұстаңыз
SYSTEMology-дің негізі — нәрселерді қарапайым етіп сақтау. Біз бизнесіңізді құрамдас бөліктерге бөліп, маңызды тұстарын анықтап, содан кейін сол негізгі компоненттерден қарапайым жүйелер құрудан бастаймыз.
Мұның сәтті болуының кілті — қарапайымдылық. Сіз Fortune 500 компаниясы емессіз, сізде жүздеген қызметкер жоқ және бизнесіңізді күрделі еткеніңіз үшін ешқандай марапат алмайсыз.
Қарапайымдылықты еске салу үшін мен кейде тым егжей-тегжейліге кетпеуіңізді сұрап, «шолу» (overview) сөзін қолданамын. Мысалы, SYSTEMology бөлігі ретінде сіз өніміңізді немесе қызметіңізді ұсынудың жоғары деңгейлі қадамдарын сипаттайтын «шолу жүйесін» жасайсыз. Бұл әдетте көптеген кішігірім қадамдар мен компоненттерді қамтиды. Ол егжей-тегжейлі құжатталған жүйелермен қамтамасыз етілуі мүмкін, оған бірнеше адам қатысуы мүмкін және қадамдар арасында уақыт кешігуі болуы мүмкін. Бірақ оны шолу ретінде көруді ұмытпаңыз — тек жоғарғы деңгейді қамтып, оны қарапайым ұстаңыз.
Егер сіз егжей-тегжейге мән беретін адам болсаңыз немесе одан да сорақысы <span data-term="true">перфекционист</span> (бәрін мінсіз жасауға тырысатын адам) болсаңыз, осы кезеңдегі СІЗДІҢ міндетіңіз — өзіңізді тежеу және тым ұсақ-түйекке кетпеу.
Бұл тақырыптағы менің ойым Майк Роудс есімді жақсы досымның арқасында өзгерді — ол бұрынғы E-Myth коучы, WebSavvy компаниясының иесі және өте зерек адам.
Ол жүйелерді жақсы көреді және Жаңа Зеландиядағы алғашқы бизнесін — интернет-кафені сатқан кезде жүйеленген бизнестің құндылығын шынымен түсінді. Майк бизнесті қалай басқару және оның бірқалыпты жұмысын сақтаудың әрбір егжей-тегжейін сипаттайтын нұсқаулық жасады. Нәтижесінде ол сатып алушы тапқан кезде оны өте жоғары бағаға сата алды. Бұл сауда жеңіл әрі тиімді болды, ӨЙТКЕНІ жаңа иесі Майк кеткеннен кейін де бизнестің жұмыс істей беретінін білді.
Сатудан кейін ол Австралияға көшіп, жаңа өмір мен бизнес бастады.
Майктың E-Myth коучы ретіндегі жұмысы арқылы ол Google жарнамасының күшіне ғашық болып, басқа компанияларға осы мүмкіндікті пайдалануға көмектесетін бизнес ашты. Ол бұл жаңа бизнес үшін де жүйелер мен процестерді жасауды жалғастырды, бірақ бұл жолы ол бәрін барынша жасауға бел буды. Ол бизнесінің әрбір аспектісін құжаттап, жүздеген жүйелер жасады… тіпті осы жүйелердің тізімін жасап, кеңсесінің қабырғасына іліп қойды.
Біз біраз уақыт бір кеңсені бөлістік, мен терезеден осы үлкен жүйелер қабырғасын көретінмін. Онда беттер мен беттер болды, әрбір жол өзіндік қадамдары мен процестері бар бірегей жүйені білдіретін. Ол барлығының тиісті жүйені бірнеше қадамнан кейін-ақ таба алатынын еске салғысы келді.

Керемет идея сияқты көрінеді, солай ма? Бірақ іс жүзінде ол сәтсіздікке ұшырады.
Бұл тым ауыр болды. Қызметкерлер оны түсіне алмады. Сонымен қатар, бизнес цифрлық маркетингке негізделгендіктен, оның жүйелері күн сайын өзгеріп отыратын. Оны жаңартып отыру мүмкін емес дерлік міндет еді.
Бұл маған — және Майкқа — бизнесті жүйелеу туралы құнды сабақ берді …
Бизнесіңізді артық құжаттамаңыз
Өмірдің басқа салаларындағы сияқты, мұнда да Парето принципі (нәтиженің 80%-ы күш-жігердің 20%-ынан келетіні туралы ереже) қолданылады. Бұл итальяндық экономист Вильфредо Паретоның теориясы, ол нәтиженің 80 пайызы себептердің 20 пайызынан туындайтынын анықтаған. Мысалы, көптеген кәсіпорындар мұқият қараса, мынадай жайттарды байқайды:
- Клиенттердің 80 пайызы жарнаманың 20 пайызынан келеді. • Сатудың 80 пайызы сатушылардың 20 пайызынан келеді. • Клиенттердің шағымдарының 80 пайызы клиенттік базаның 20 пайызынан түседі. • Барлық еңбекке жарамсыздық күндерінің 80 пайызын қызметкерлердің 20 пайызы алады.
Осы принципті білгеннен кейін, сіз оны барлық жерден көре бастайсыз және бизнес жүйелері де бұдан тыс қалмайды.
Сіз жасаған жүйелердің тек 20 пайызы тиімділіктің 80 пайызын қамтамасыз етеді.
Маңызды бірнеше жүйені қалай анықтауға болады?
SYSTEMology-дің негізгі мақсаттарының бірі — бизнесіңізді иесіне тәуелсіз негізгі өнімді ұсынатындай ету екенін ескерсек, сіз бизнесіңіздің негізгі жұмыс принципін майлықтың (салфетканың) сыртына түсіндіріп бере аласыз ба?
Жаңа бизнесті тұрақты түрде тарту, сол лидтерді (әлеуетті клиенттерді) клиенттерге айналдыру және өнімді/қызметті жеткізу үшін қажетті минималды өміршең жүйелерді білесіз бе?
Егер білмесеңіз, уайымдамаңыз...
SYSTEMology-де бұл бірінші қадам және бізде бұл негізгі жүйелерді анықтау үшін арнайы процесс бар. Ол «Клиенттердің маңызды ағыны» (CCF — Critical Client Flow) деп аталады. Оны орындауға шамамен жиырма минут кетеді, ол маңызды бірнешеуін анықтайды және керемет түсініктер береді. Бұл процесс арқылы сіз бизнесіңіздегі «олқылықтарды» көресіз және ол нені жүйелеу керектігіне назар аударуға көмектеседі.
Айта кететін жайт, бұл кезеңде сіз жаңа ештеңе жасамайсыз; сіз жай ғана істеп жүрген нәрселеріңізді көбіне таңғалдыратын форматта ашасыз. Тұжырымдаманы түсіну үшін клиентіңіз бен бизнесіңіздің негізгі өнімді/қызметті ұсыну үшін жүретін жолы бар екенін түсіну жеткілікті. Біз бұл ағынды анықтауға көмектесетін қарапайым үлгіні қолданамыз.
www. systemology. com/resources сайтына өтіп, CCF үлгісін жүктеп алыңыз. Оны басып шығарыңыз, жоғарыдан бастап, бос орындарды толтырып, бірге жұмыс істейік.

#1 қадам: БІР негізгі мақсатты клиентті және сол клиентке сататын БІР негізгі өнімді анықтаңыз.
Негізінде, бизнес — бұл мәселелерді шешу және сол мәселелерді шешкеніңіз үшін сізге ақы төленеді. Сондықтан бірінші қадам — сіз қандай мәселені және кім үшін шешіп жатқаныңызды нақтылау.
Иә, рас, өте аз бизнестің тек бір ғана мақсатты клиенті немесе бір ғана өнімі болады. Кейбіреулерде, әсіресе физикалық тауарлар сататындарда, олардың жүздеген немесе мыңдаған түрі болуы мүмкін. Тіпті сізде қызмет көрсету бизнесі болса да, сізде әртүрлі адамдарға ұсынатын бірқатар қызметтер болуы мүмкін. Сондықтан әрбір ықтимал сценарийді жүйелеу қиын міндет болар еді.
Олай болса, бірінші қадамымыз үшін біз тек біреуін таңдаймыз.
Бизнесіңіз қалай құрылғанына немесе қай салада жұмыс істейтініне қарамастан, тек БІР мақсатты клиентті және БІР өнімді немесе қызметті таңдаңыз.
Қайсысын таңдайсыз? Өзіңіздің «арман-клиенттеріңіз» туралы ойланудан бастаңыз. Сіз жұмыс істегенді ұнататын адамдар. Жарнамаланған бағаңызды төлеп, содан кейін достары мен туыстарына қуана ұсынатын адамдар.
Әрі қарай, сол клиент үшін ең жақсы бастапқы нүкте болатын өнімді таңдаңыз. Өзіңізден сұраңыз, бұл клиент үшін ең жақсы алғашқы сатып алу не? Олармен ұзақ мерзімді жұмыс істеуді жалғастыруға қайсысы жол ашады?
Мен білемін, көпшілігі үшін тек бір мақсатты клиентті және бір негізгі өнімді таңдау идеясы басқа мүмкіндіктерді шектеп тастағандай көрінеді. Дегенмен, мен сізге басқа бизнес бағыттарын тоқтатуды ұсынбаймын. Есіңізде болсын, бұл жай ғана жаттығу, ал тек бір клиент пен өнімнен бастау сіздің назарыңызды жоғалтпауды қамтамасыз етеді.
Біз бәрін бірінші күні жүйелей алмаймыз, бірақ Клиенттердің маңызды ағынын жүйелеуді бастай аламыз.
Егер сіздің өнімдеріңіз бен қызметтеріңіз қандай мәселені шешетінін және кім үшін екенін әлі нақты білмесеңіз… алдымен соны анықтап алған жөн. SYSTEMology — бұл бизнесте бұрыннан жұмыс істеп тұрған нәрсені клондау (көшіру), сондықтан сіздің «нәтижелі нүктеңіз» қай жерде екенін нақты білуіңіз керек.
Мұнда сіз іздеген нәрсенің кейбір мысалдары берілген:
- Егер сіз бухгалтер болсаңыз, сіздің мақсатты клиенттеріңіз фермерлер болуы мүмкін, ал негізгі қызметіңіз — алғашқы қаржылық аудит. • Егер сіз цифрлық агенттік болсаңыз, мүмкін сіз франчайзерлерге қызмет көрсетесіз және негізгі қызметіңіз — оларға жаңа веб-сайт құру. • Егер сіз рок-н-ролл музыкалық киім дүкені болсаңыз, сіз рок музыкасын ұнататын жасөспірімдерді нысанаға алуыңыз мүмкін және сіздің негізгі өніміңіз — ауыр металл тобының бейнесі бар футболка.
Тек БІР негізгі клиентке және БІР негізгі өнімге немесе қызметке назар аударыңыз.
Нақтылағаннан кейін, жұмыс парағының жоғарғы жағындағы бос орындарды толтырыңыз.
#2 қадам: Клиенттердің маңызды ағынын анықтаңыз.
Клиенттеріңіз бен бизнесіңіз негізгі өнімді ұсыну үшін өтетін негізгі кезеңдер бар — мақсатты клиенттердің назарын алғаш рет қалай аударғаныңыздан бастап, оларға өнімді жеткізуге және оларды тұрақты клиенттерге айналдыруға дейін. CCF мұны бірізді оқиғалар сериясы ретінде анықтайды.
Ескертпе: CCF мен әдеттегі «клиент жолының» (client journey) айырмашылығы — ол сонымен қатар өнімді жеткізу үшін бизнестің талаптарына назар аударады. Егер сізде клиент жолы сызылған болса, бұл өте жақсы; бұл сізге CCF-ті толтыруға көмектесетіні сөзсіз. Бірақ олар бірдей емес.
Әрине, әрбір бизнесте қадамдар сериясы сәл өзгеше болады, бірақ жалпы алғанда олар төмендегі компоненттердің көпшілігін немесе барлығын қамтиды. Сіздің міндетіңіз — бос орындарды толтыру.
Бастамас бұрын, үш ережені есте сақтаңыз:
- Бұл туралы тым көп ойланбаңыз. 2) Егжей-тегжейге кетпеңіз — қадамды белгілеу үшін екі немесе үш сөз жеткілікті. 3) CCF-ті тек қазіргі уақытта жасап жатқан әрекеттеріңізбен толтырыңыз.
Әрбір компонентке жоғарыдан бастап қарайық.
Назар аудару: Адамдар сіздің бизнесіңіз туралы қалай біледі?
Іздеу жүйесінің трафигі? Бір рет басу үшін төленетін жарнама (PPC)? Подкаст жарнамасы? Тікелей пошта? Сөз сөйлеу шаралары? Ұсыныстар?
Жаңа бизнес ашудың жүздеген жолдары бар, бірақ CCF-тен өткен кездегі сұрақ: Сіз мұны қазір қалай жасап жатырсыз? Бос орындарды жасағыңыз келетін нәрселермен толтырмаңыз. Тек әлеуетті клиенттердің назарын аударудың негізгі әдістерін тізіңіз.
Сұраныс: Біреу сіздің өнімдеріңіз туралы сұрауға дайын болғанда, олар мұны қалай жасайды?
Бұл кіріс қоңырауы арқылы ма, олар веб-сұраныс жібере ме, әлде екеуі де ме?
Сату: Әлеуетті клиент сіздің тауарларыңызға қызығушылық танытты және енді ол клиент болуға дайын. Кейін не болады?
Олар тауарды кассаға апара ма? Олар онлайн себетке тауарлар қосып, «төлем жасау» батырмасын баса ма? Олар кездесуге жазылу үшін сізге қоңырау шала ма? Сіз ұсыныстар жібересіз бе? Сатуды қалай аяқтайсыз?
Әдеттегі процесті атаңыз, бұл жаттығу БІР нақты мақсатты клиент сатып алатын БІР негізгі өнімге арналғанын есте сақтаңыз. Барлық мүмкін болатын сату процестерін сипаттауға тырыспаңыз.
Ақша: Төлемді қалай қабылдайсыз?
Бұл оңай қадам болуы мүмкін — қолма-қол ақша немесе карта. Немесе, егер сіз қызмет көрсетуші болсаңыз, жұмыс басталмай тұрып шот-фактура жіберуіңіз мүмкін. Немесе кейін. Немесе екеуінің комбинациясы.
<span data-term="true">Onboarding</span> (Бейімдеу): Клиенттерді қалай бастайсыз?
Бұл тауарларды сөмкеге салу сияқты қарапайым болуы мүмкін немесе сауалнамаларды, жобаларды басқару бағдарламасында жобаларды құруды және менеджер тағайындауды қамтитын тереңдетілген бейімдеу процесі болуы мүмкін.
Қызмет көрсету бизнесінде жаңа клиенттік жобалардың қалай құрылатынын анықтау пайдалы болуы мүмкін. Бұл ештеңенің өткізіп алынбауын, күтулердің белгіленуін және сату тобынан операциялық топқа бірқалыпты өтуді қамтамасыз етеді.
Мұнда көптеген жүйелерді тізуге болады, бірақ қарапайым ұстаңыз. Бір немесе екі қадамнан артық жазбаңыз. Біз егжей-тегжейлерді кейінірек толықтырамыз.
Жеткізу: Жұмыс қалай аяқталады?
Физикалық бизнес жағдайында бұл жай ғына өнімді қолға ұстату болуы мүмкін. Бірақ электронды коммерция (ecommerce) операциясы тауарға тапсырыс беруді, оны қабылдап тексеруді, буып-түюді және жөнелтуді қамтуы мүмкін.
Сервистік бизнес үшін – мысалы, <span data-term="true">бухгалтер</span> (қаржылық есеп жүргізуші маман) – бұл клиенттің есепке алу бағдарламасынан бастапқы деректерді қалай алуды, олардың қалай өңделетінін және клиентке қалай ұсынылатынын қамтиды.
Көбінесе бұл қадам адамдарды мазасыздандырады, өйткені олар бұл процестегі көптеген ұсақ-түйектерді ойлай бастайды. Барлық егжей-тегжейлерді кейінірек жазып алатынымызға сенімді болыңыз – әзірге біз бәрін қарапайым деңгейде сақтаймыз.
Қайта келу немесе ұсыныс:
Ең соңғысы, бірақ маңыздылығы кем емес: клиенттердің тұрақты клиент болып қалуына немесе қосымша сатып алулар жасау үшін қайта оралуына қалай ықпал етесіз?
Егер сіз табыттарды немесе әдетте бір рет қана сатып алынатын басқа өнімді сатумен айналыссаңыз, рефералдар (клиенттердің басқа адамдарға ұсыныс беруі) тұрғысынан ойланыңыз. Клиенттеріңіз сізге жаңа бизнес әкелуі үшін оларды қалай ынталандырасыз?

Мен бұл процестің барлығын жұмыс парағын пайдаланып, қолмен жазып шығуды әрқашан оңайырақ деп санаймын. Мұндағы мақсат – сіздің бизнесіңізді клиенттер жұмыс істеу барысында өтетін сызықтық қадамдар тізбегіне бөлу. Ол 7–12 қадамнан аспауы тиіс.
Осы жаттығуды орындау барысында сізде «а-ха! » сәттері (кенеттен пайда болған айқын түсініктер) болуы әбден мүмкін, өйткені бұл көбінесе әлсіз тұстарды айқындайды және бизнесіңіздегі белгілі бір мәселелердің не себепті туындайтынын түсіндіруге көмектеседі. Тек қазіргі уақытта істеп жатқан іс-әрекеттеріңізді ғана тіркеу арқылы кез келген олқылықтар бірден көрінеді.
Мысалы, егер сізде тұрақты лидтер (қызығушылық танытқан әлеуетті клиенттер) жасау қиын болса, онда клиенттердің назарын аударудың бірнеше әдісі жоқ болуы мүмкін. Егер сізде ақша ағынына қатысты мәселелер болса, шот-фактура жүйесі нашар болуы мүмкін. Егер сізді және командаңызды үнемі бақылап, мазалай беретін клиенттермен проблема болса, сізде күтулерді реттей алмайтын нашар оңбординг (клиентті қызметпен таныстыру және бейімдеу процесі) жүйесі болуы ықтимал.
Бұл түсініктер кейінгі тарауларда қай жерге назар аудару керектігін көрсетеді, бірақ әзірге біз тек бизнесіңіздің қазіргі уақытта қалай жұмыс істейтініне назар аударамыз.
Егер сіздің жағдайыңызға сәйкес келуі үшін Маңызды Клиент Ағынын (CCF) сәл өзгерту керек болса, бұл проблема емес. Әркімнің бизнесі сәл өзгеше екенін және «бәріне бірдей келетін» үлгі жоқ екенін білемін. Үлгіні өзгерту оны оннан астам қадамға дейін көбейтіп жібермесе болғаны, бәрі жақсы болады.
Егер сізде он екіден көп қадам болса, оны қысқарақ және жинақы етуге тағы бір рет тырысып көріңіз. Мысалы, кейбір қадамдарды біріктіруге болады, әсіресе олардың барлығын бір адам немесе бір бөлім орындайтын болса.
Мысал ретінде, егер сізде жаңа клиенттер үшін бөлек «бейімдеу» кезеңі жоқ бөлшек сауда дүкені болса, оны жеткізу қадамымен біріктіруге болады.
Түпкілікті мақсат – бизнесіңіздің бастан-аяқ қалай жұмыс істейтінін сызықтық түрде қарапайым тілмен түсіндіру.
3-қадам: Аяқталған CCF-ті бөлісіңіз.
Содан кейін нәтижені бизнестен тыс біреумен – жақсысы, бизнесіңіздің немен айналысатынын шамамен білетін, бірақ оған тікелей қатысы жоқ адаммен бөлісу арқылы тексере аласыз. Егер сіз оларға CCF-ті көрсеткенде, олар сіздің егжей-тегжейлі түсіндіруіңізсіз-ақ оны түсіне алса, онда сіз дұрыс бағыттасыз. Егер олар сіздің сызбаңызды түсініксіз немесе тым күрделі деп тапса, тағы бір рет көріп, одан әрі қарапайымды етіңіз.
Міне, сізге идея беру үшін бірнеше CCF үлгілері.



Соңғы мысал оғаш көрінуі мүмкін, бірақ бұл менің алғашқы бизнес жобаларымның бірі – рок-н-ролл стиліндегі Planet 13 киім дүкеніне иелік еткен кезде жасайтын CCF-ім болар еді. Ол үлгіге толық сәйкес келмеуі мүмкін, онда терең сату жүйесі, шот-фактура жүйесі немесе тіпті жеткізу жүйесі болмауы мүмкін, бірақ бәрібір құжаттауға болатын жүйе бар.
«Бірақ менің бизнесім басқаша» деп ойламас бұрын, мен сізбен келісемін және «иә, солай» деймін. Дегенмен, әрбір бизнесте Маңызды Клиент Ағыны болады. Осы жылдар бойы жүздеген адамдарға осы жаттығуды орындауға көмектесе отырып, мен CCF-ін анықтай алмаған бірде-бір бизнесті кездестірмедім.
Есіңізде болсын... бір клиент, бір өнім, бір жол. Соны құжаттаңыз, сонда сізде CCF болады.
Оның мінсіз немесе бәрін қамтитын болуы міндетті емес. Ол тек бар болуы және бизнесіңіздің клиенттерге қалай құндылық беретініне назар аудартуы керек. Ең қызығы, мұны жүйелегеннен кейін, сіз негізгі тұлғаға тәуелді болмай-ақ, мақсатты клиенттеріңіздің мәселелерін шешуге бір қадам жақындайсыз. Бұл сондай-ақ сіздің мүмкіндіктеріңізді айтарлықтай арттырудың және масштабталатын ақша машинасын құру қабілетінің алғашқы қадамы болып табылады.
Иә, алдағы уақытта біз басқа да көптеген жүйелерді қарастырамыз, бірақ CCF – жүйеленген бизнес құру үшін жүздеген жүйелер құру керек деген жаңсақ сенімнің тамырына балта шабады. Бұл қате түсінік және шын мәнінде сіз тек ең маңызды бірнешеуіне назар аудару арқылы үлкен жетістіктерге жетесіз.
CCF-тің нақты уақытта жасалуын көру пайдалы болар ма еді? Ник Гриффитстің (Австралиядағы MediBooks бухгалтерлік фирмасының өкілі) өз CCF-ін қалай жасайтынын бақылаңыз. Кейде процесті түсіну үшін біреудің оны қалай орындайтынын көру жеткілікті.
www. SYSTEMology. com/resources
Кейс-стади: Ecosystem Solutions
Гэри Макмахон Ecosystem Solutions компаниясының негізін 2005 жылы қалады. Бұл шағын бизнес экологиялық консалтингтің жоғары мамандандырылған тауашасында үкіметтер мен корпорациялардан бастап отбасыларға дейінгі клиенттерге көмектеседі. Сұраныс өте тез өсті.
Алайда компанияның табысы Гэриге ауыр тиді. Аптасына 100–110 сағат жұмыс істеу оның денсаулығына, отбасымен қарым-қатынасына және жұмыс сапасына қауіп төндірді.
Ол жүктемені жеңілдету үшін қызметкерлер жалдап, кеңеюге тырысты, бірақ бәрібір сол қарқынмен жұмыс істей берді. Ол өз бизнесіндегі нағыз тар өткел (процесті тежейтін басты кедергі) болды. Ол тапқан барлық құралдар мен тренингтер көмектеспеді. Ештеңе оның мәселесін шешпеді. Ол бірдеңе істеу керектігін білді, тіпті оның жүйелермен байланысы бар екенін сезді, бірақ нақты не істерін білмеді.
«Бұл менің соңғы үмітім», - деді ол SYSTEMology-мен танысқанда. Ол бизнестің толық сенімділігі туралы уәдеге ғашық болды. Шындығында, бұл оның «алтын билеті» еді.
Ол қадамдарды бір-бірлеп іске асыра бастады. Әсіресе, CCF оған және оның командасына «тар өткелдерді» көруге мүмкіндік берген «ойын ережесін өзгерткен» (game changer) құрал болды. Соңында ол CCF-ті жаңа команда мүшелерін оңбордингтен өткізу және біртұтас бренд имиджін құру үшін пайдаланды.
SYSTEMology тәсілін енгізу арқылы «табыстылық шамамен 80 пайызға артты». Бірақ оның ең үлкен жеңісі? Бүкіл еңбек жолында алғаш рет отбасымен бірге үш апталық демалысқа шығуы.
Жүйеленген бизнестің маңызы туралы сұрағанда, Гэри: «Көңіл тыныштығы», - деп жауап берді.
«Мен елу келі салмақ тастағандай болдым! Менде өмір пайда болды. Бұл ғажап».
Бүгінде Гэри аптаның кез келген күнінде тренингке немесе отбасылық демалысқа кете алады және ол жоқ кезде оның командасы бәрін реттей алатынына сенеді – мүмкін Гэридің өзі жасағаннан да жақсырақ орындайтын шығар.
«Анықтау» (Define) іс-қимыл қадамдары
- www. SYSTEMology. com/resources сайтынан Маңызды Клиент Ағыны (Critical Client Flow) үлгісін жүктеп алыңыз.
- 1-қадам: БІР негізгі мақсатты клиентті және сол клиентке сататын БІР негізгі өнімді анықтаңыз.
- 2-қадам: Маңызды Клиент Ағыныңызды анықтаңыз.
- 3-қадам: Аяқталған CCF-ті бөлісіңіз.
ЕКІНШІ КЕЗЕҢ: Бекіту (Assign)

«Бекіту» тарауының қысқаша мазмұны
SYSTEMology-дің екінші кезеңі – тапсырманы жоғары деңгейде орындау туралы білім сіздің командаңызда бар екенін мойындау. Бұл тарауда сіз сол білімнің қайда екенін тауып, мүмкіндігінше бизнес иесін процестен шығарасыз. Шындығында, егер сіз негізгі тұлғаға тәуелділіктен арылуға ниетті болсаңыз, жүйелерді дамыту жауапкершілігін қабілетті команда мүшелеріне бекіту уақыты келді.
Бұл тараудың негізгі тұстары:
- Неліктен бизнес иесі әдетте жүйелер мен процестерді жасауға ең лайықсыз адам болып табылады.
- Кім, нені, қашанға дейін істейтінін көрсететін жүйелерді дамыту жоспарын қалай тез және оңай құруға болады.
- Неліктен үздік команда мүшелерінен үлгі алу – жүйелерді жылдам дамытудың басты құпиясы болып табылады.
Бекіту (Assign)
АҢЫЗ
Жүйелерді тек бизнес иесі ғана құра алады.
Көптеген бизнес иелері бір нәрсе «дұрыс» орындалуы үшін оны өздері жасауы керек деп санайды. Шындығында, егер тапсырманы орындай алатын жалғыз адам сіз болсаңыз, бизнесіңіздің құрылымында бір шикілік бар және сіз тұзаққа түстіңіз. Осы тұзақтан шығу үшін өзіңізді үнемі дамытуыңыз керек. Мен өзім де кейде осыған тап болып тұрамын.
Мен өзімді «айығып келе жатқан» микроменеджер (әрбір ұсақ-түйекті шектен тыс бақылайтын басшы) ретінде мойындаймын. Ескі бизнесімде (цифрлық агенттік) мен жақсы адамдарды жауапты етіп тағайындап, бақылауды босатуды үйрендім... бірақ жаңа бизнесімде ескі әдеттерге оралу оңай болып кетті (әсіресе мен қызығатын іс болса).
Мысал: Мен клиенттерім үшін воркшоп (практикалық оқу сессиясы) дайындап жатқанмын және біз брондаған бөлмені тексеруді жөн көрдім. Мен жай ғына бөлмені көріп, бәрі қалай болатынын елестеткім келді. Ол жерге барғанда, бізге берілген орын біз күткен адамдар саны үшін тым тар екенін көріп, үрейлене бастадым.
Есіңізде болсын, бұл жұма күні еді, ал іс-шара келесі сәрсенбіде өтуі тиіс. Орын иелері маған басқа бөлмелердің бәрі бос емес екенін және іс-шаралар жөніндегі байланыс тұлғасымен сөйлесу үшін дүйсенбіге дейін күтуім керектігін айтты.
Мен не істедім деп ойлайсыз? Мен толықтай стресс режиміне көштім.
Мен команда мүшелеріне қоңырау шалып, электронды хаттар мен мәтіндік хабарламалар жібере бастадым...
«Бәрі дұрыс емес! »
«Өте тар болады».
«Біз бәрін сыйғыза алмаймыз».
Үйге келгенімде, әйелім бәрін реттеудің жолын табатынымызды айтып, мені жұбатқысы келді, бірақ мен хабарламаларды жіберіп қойғанмын және өзімді әбден ширықтырып алған едім.
Дүйсенбі күні таңертең менің атымнан іс-шараны басқарып жатқан команда мүшесінен хат келді. Мен үрейлі хаттарымды жібермес бұрын-ақ, олар қатысушылардың көптігін байқап, бізді үлкенірек бөлмеге ауыстыруды келісіп қойыпты.
Мен ширығып, командама хаттар мен хабарламалар жіберіп, олардың жұма кешін бұзып жатқанда, бәрі әлдеқашан шешіліп қойған екен.
Мұнымен мен бәріне бейжай қарап, егжей-тегжейге назар аудармау керек деп айтқым келмейді. Мен бизнес иелерінің жақсы команда мүшелері мен процестерге қалай кедергі келтіріп, істі қалай негізсіз қиындататынын көрсеткім келеді.
Сіз бизнестің «жүрегі» болуды тоқтатқаннан кейін, күнделікті операцияларға араласу сирек жағдайда ғана жақсы идея болады.
Өткенге қарап, менің істеуім керек болған нәрсе – іс-шараға жауапты адамға бір хабарлама жіберіп, істі соларға қалдыру еді. Бұл жағдайда олар маған бәрін реттеп қойғандарын айтар еді. Мәселе жабық.
Ал сіз ше? Істің дұрыс орындалуы үшін оған міндетті түрде қатысуым керек деп санайсыз ба? Мұны мойындау ұят емес – бұл «айығудың» алғашқы қадамы. Осы жылдар бойы осы мәселемен күрескен адамның сөзіне сеніңіз.
Сіз бұл жұмыс үшін ең үздік адам болмауыңыз мүмкін
Бизнесті жүйелеу кезінде «жүйелерді бизнес иесі жасауы керек, өйткені ол бәрінің қалай болғанын қалайтынын жақсы біледі» деген қате түсінік бар. Бұл ойлау жүйесінің көптеген мәселелерінің бірі – біз бәріміз жүйелердің маңызды екенін білеміз... бірақ олар ешқашан шұғыл емес. Сондықтан, барлық «шұғыл емес» тапсырмалар сияқты, оларға ешкімнің қолы тимейді.
Шындығында, бизнес иесі әдетте жүйелерді құжаттау үшін ең нашар адам болып табылады.
Уф! Жеңіл тыныстаңыз! Бұл жер бетіндегі кез келген шағын бизнес иесі үшін жақсы жаңалық. Бәрін өзіміз жасауымыз керек деген әдетті дәл қазір доғарайық.
Сізбен бірге жұмыс істейтін білімді адамдар өте көп, олар (ең болмағанда) процесті бастай алады. Сондықтан мен сізден сұрайын: егер сіз бизнес иесінің белсенді қатысуынсыз бизнесіңізді жүйелеу керек болса, не істер едіңіз?
Негізгі бөлімдерді, сол бөлімдердегі негізгі команда мүшелерін және білімнің қай жерде екенін анықтайтын уақыт келді. Білімнің кімде екенін білгеннен кейін (мүмкіндігінше бизнес иесінен аулақ болып), олардың істеп жатқан істерін жазып алу ғана қалады.
Сіздің бизнесіңіз қазірдің өзінде жұмыс істеп тұр, сондықтан біз «велосипедті қайта ойлап табуды» немесе бірінші күннен-ақ мінсіз процесс жасауды көздемейміз. Біз жай ғына жақсы орындалып жатқан істерді жазып алғымыз келеді. Командаңызда бірізділік орнату арқылы үлкен жетістіктерге жетуге болады.
Ол үшін бізге сіздің Бөлімдер, Жауапкершіліктер және Команда Кестесін (Departments, Responsibilities & Team Chart™ - DRTC) жасау керек. Бұл ұйымдық құрылымды жасауға ұқсайды, бірақ дәл өзі емес. Егер сізде ұйымдық құрылым (оргсхема) болса, оны көмекші ретінде пайдалана аласыз, бірақ біз қарапайымырақ нәрсе жасаймыз. DRTC-тің мақсаты – бізге қажетті білімді алу үшін кіммен жұмыс істеу керектігін нақтылау.
DRTC сіздің CCF-іңізбен жақсы үйлеседі. Алдыңғы қадамдағыдай, тапсырманы тым қатты қиындатпауға немесе ұсақ-түйекке тым тереңдеп кетпеуге тырысыңыз.
Мен мұны бұрын да айтқанмын, бірақ тағы да қайталаймын: күрделілік – жүйелеудің жауы. Тіпті ішіңіздегі бір дауыс сіз жасаған нәрсенің тиімді болуы үшін тым қарапайым екеніне сендіруге тырысуы мүмкін.
Ол дауысқа құлақ аспаңыз.
Жолдан таймаңыз, сонда сіз күткен нәтижеге жетесіз.
www. SYSTEMology. com/resources сайтына өтіп, Бөлімдер, Жауапкершіліктер және Команда Кестесі (DRTC) үлгісін жүктеп алыңыз.

1-қадам: Негізгі бөлімдерді анықтаңыз.
Біз бизнесіңізді бөлімдерге бөліп, оларды жұмыс парағының жоғарғы жағына тізуден бастаймыз. Бизнесіңіздің жұмысын қамтамасыз ететін түрлі функцияларға сүйене отырып, оны қалай сипаттауға болатынын ойланыңыз.
Мысалы:
- Маркетинг – бизнес үшін жаңа лидтер мен әлеуетті клиенттерді тартуға қатысты барлық жүйелерді қамтиды. Бұл сіздің мақсатты аудиторияңыздың назарын қалай аударатыныңызды көрсетеді.
- Сату – әлеуетті клиенттерді нақты клиенттерге айналдыруға қатысты барлық жүйелерді қамтиды.
- Операциялар – өніміңізді жасау және оны клиентке жеткізуге қатысты барлық нәрсені қамтиды.
- Қаржы – бизнестегі ақшаның кіріс-шығысына қатысты барлық аспектілерді қамтиды.
- Адам ресурстары (HR) – команданы тарту, жалдау, оңбординг және басқаруға қатысты барлық нәрсені қамтиды.
- Басқару – стратегиялық бағыт, мақсат қою және басшылық командасына арналған жүйелерді қамтиды.
Кейбір бөлімдерді бөлек жазу керек пе әлде біріктіру керек пе деген сияқты ұсақ-түйекке бас қатырмаңыз. Мысалы, сіз «сату және маркетингті» біріктіргіңіз келуі мүмкін немесе «әкімшілік» немесе «тауарға тапсырыс беру» үшін қосымша бөлім ашқыңыз келуі мүмкін. Бұл маңызды емес, өйткені біз ештеңені мәңгілікке бекітіп жатқан жоқпыз.
Сол сияқты, атауларды таңдағанда бизнесіңізге түсінікті нұсқаны таңдаңыз. Кейбіреулер операцияларды «клиенттерге қызмет көрсету» десе, басқалары «жеткізу» деп атайды. Түйсігіңізге сеніңіз және тізім дайын болған соң, оларды жұмыс парағының жоғарғы жағындағы қатарға жазыңыз. Егер сенімді болмасаңыз, мен атағандарды пайдаланыңыз.
CCF-те анықтаған барлық қадамдарыңыздың қай бөлімге сәйкес келетінін тексеріп шығыңыз.
Төменде типтік бөлімдер жиынтығы берілген.

2-қадам: Әр бөлімнің жауапкершіліктерін бекітіңіз.
Бұл қадамда біз CCF-тің әрбір кезеңін бөлшектеп, оны тиісті бөлімге бекітеміз. Бұл жерде ешқандай күрделілік жоқ.
Тағы да айтамын, CCF-ке сүйеніп, сол қадамдарды тиісті бағандарға тізіп жазыңыз. Мысалы, CCF-те аудиторияңыздың назарын аударудың бірнеше әдісін анықтаған боларсыз (SEO, Google Ads, Facebook Ads, сөз сөйлеу) – олардың барлығын маркетинг бағанына жазыңыз.
Міне, менің цифрлық агенттігімнен мысал.

3-қадам: Бөлім басшыларын тағайындаңыз.
Бұл қадамда біз әр бөлімге жауапты болатын адамдарды іздейміз. Бұрын айтқанымыздай, бұл ұйымдық құрылым емес және оның негізгі мақсаты – бизнесіңізді жүйелеуге көмектесу. Дегенмен, егер сізде оргсхема болса, өте жақсы! Бұрын тағайындалған бөлім басшыларын пайдалана беріңіз. Егер жоқ болса, ол да проблема емес.
Бөлім басшысы – бұл сол бөлімге қатысты шешімдер қабылдау қажет болғанда соңғы жауапкершілікті алатын адам. Есімді «команда» (team) деп белгіленген қатарға жазыңыз. Кейбір адамдардың бірнеше бөлімнің басшысы болуы қалыпты жағдай. Өте шағын бизнестер үшін бұл үйреншікті нәрсе.
Айта кететін жайт, егер бөлімдердің көпшілігінде немесе барлығында бизнес иесінің есімі жазылса, бұл екі нәрсені білдіруі мүмкін: не сізге шұғыл түрде SYSTEMology қажет, не сіз әлі жүйелеуге дайын емессіз.
SYSTEMology сіздің бизнесіңізге айтарлықтай әсер етуі үшін, сізде тұрақты түрде жұмыс істейтін кем дегенде бірнеше команда мүшесі немесе мердігер болуы керек. Бұл бүкіл процестің бизнес иесінің иығына түспеуін және сіз жасаған жүйелерден пайда көруіңізді қамтамасыз етеді.
Егер сіз әлі де жалғыз жұмыс істеп жатсаңыз, алдымен хабарламаңызды жетілдіруге, клиенттер тартуға және жақсы бедел қалыптастыруға назар аударған жөн. Бұл жүйелерді құрмас бұрын шағын команда жинауға мүмкіндік береді. SYSTEMology жұмыс істеп тұрған нәрсені көбейтеді, бірақ алдымен сізде белгілі бір негіз (traction) болуы керек.
Енді, егер сізде команда болса да, бизнес иесі әлі де барлық бөлімдердің басында тұрса, бұл да жарайды. Біз мұнымен жұмыс істейтін боламыз. Әзірге біздің мақсатымыз – оны сол негізгі лауазымдардан босату екенін түсінсеңіз болғаны. Бұрынғыдай, істің қалай болғанын қалайтыныңызды емес, қазіргі шынайы жағдайды жазыңыз.

4-қадам: Қосымша білікті қызметкерлерді анықтаңыз.
Келесі кезекте әр бөлім үшін басқа да «білікті қызметкерлерді» (knowledgeable workers) анықтаңыз. Әрине, бөлім басшылары білімді, бірақ олар бос болмауы мүмкін... сондықтан ұйымыңызда тағы кімнің білімі бар екенін білу пайдалы.
Мысалы, маркетинг бөлімінде маңызды жауапкершіліктердің бірі ретінде келіп түскен сұраныстарды өңдеуді анықтауыңыз мүмкін. Егер сізде телефонға жауап беретін және электронды поштаны тиісті адамға бағыттайтын әкімші болса, ол білікті қызметкер ретінде танылып, тізімге қосылуы керек.
Ескертпе: Барлық команда мүшелерін тізудің қажеті жоқ; тек CCF-те анықталған жүйелерге тікелей қатысы бар маңызды білімі немесе тәжірибесі бар адамдарды ғана жазыңыз.
Бұл тапсырманы орындағаннан кейін сізде жүйелерді жинақтау және дамыту кезінде өте маңызды болатын команда мүшелерінің тізімі болады. Кім біледі, бұл мүшелердің кейбірі болашақта бөлімді басқаруға үміткер болуы да мүмкін.
Мысалымызды жалғастыра отырып, бәрінің қалай жинақталып жатқанын көріңіз.

5-қадам: Маңызды жүйелерді білікті қызметкерлерге бекітіңіз.
Тамаша, сіз мақсатқа жақындадыңыз! Енді сіз маңызды білімнің бизнесіңіздің қай жерінде сақталғанын білесіз. Бұл қадамда біз мұны іс-қимыл жоспарына айналдырып, негізгі жүйелер мен сол жүйелерді дамытуға көмектесуге ең қолайлы адамдарды тізіп шығамыз.
Бұл қадамды жұмыс парағына қарап түсіндіру оңайырақ. Менің дайын мысалыммен бөлісуге рұқсат етіңіз.

Жұмыс парағының екінші бөліміне бұрын толтырылған барлық негізгі деректерді көшіріңіз. Бөлімдерді, жүйе атауларын және жүйе не туралы болатынын сипаттайтын бір-екі сөйлемді ауыстырыңыз.
Мұнда көптеген егжей-тегжейлерді жазудан аулақ болыңыз (бұл кейінірек болады). Сізге тек жүйенің неге арналғанын түсіндіретін қысқаша сипаттама (бірнеше сөйлемнен аспайтын) қажет.
Бұл осы кезеңнің ең қиын бөліктерінің бірі болуы мүмкін, себебі ненің маңызды, ал ненің маңызды емес екенін шешу қиынға соғады. Егер, мысалы, назар аударту үшін негізгі тапсырмаларыңыздың бірі әлеуметтік желілердегі аккаунттарыңызды жүргізу болса, онымен байланысты ондаған түрлі жұмыс болуы мүмкін және олардың барлығы маңызды болып көрінуі ықтимал.
Барлығынан бас тартып, олардың бәрін тізіп шығуға ынтаңыз болады, бірақ бұл ісіңізге көмектеспейді. Уақыт өте келе сіз бұл тапсырманың барлық аспектілерін жүйелейтін шығарсыз, бірақ дәл қазір сіз үлкен өзгеріс әкелетін 20 пайызды (Парето принципі бойынша) анықтауыңыз керек.
Есіңізде болсын, жұмысты жүйелемеу оның кенеттен тоқтап қалатынын білдірмейді. Әлеуметтік желілердегі барлық тапсырмалар дәл қазіргідей орындала береді. Бұл процесс жай ғана осы нақты жауапкершіліктер үшін өте маңызды бір немесе екі критикалық жүйені (бизнес үшін ең маңызды әрі шешуші процестер) анықтайды.
Мысалы, әлеуметтік желілер мысалын жалғастырсақ, парақшаларыңызды белсенді ұстау үшін тұрақты жазбаларды анықтау, жасау және жоспарлау негізгі процесс болуы мүмкін және ол жүйелеу үшін мінсіз үлгі болады.
80/20 ережесін жадыңызда ұстаңыз, біз алдымен сол жүйелермен жұмыс істейтін боламыз.
Егер сіз бизнестен тыс маманмен немесе кеңесшімен жұмыс істесеңіз және олар белгілі бір тапсырманы (мысалы, SEO (іздеу жүйелерінде оңтайландыру), SEM (іздеу жүйелеріндегі маркетинг) немесе бухгалтерлік есеп) басқарса, сіз олармен бірге атқарылып жатқан жұмысты сипаттайтын шолу жүйесін жасауға болады. Немесе олардың жұмысын жеңілдету және нәтижелерін жақсарту үшін сізге өз ұсыныстары болуы мүмкін.
Бұл бүкіл процестің соңғы қадамы — осы жүйелердің әрқайсысына білікті қызметкерді (нақты тапсырманы орындаудың қыр-сырын жетік білетін маман) тағайындау. Бұл бөлім басшысы немесе басқа команда мүшесі болуы мүмкін. Бұл көбінесе сол тапсырманы жоғары деңгейде орындау үшін қажетті негізгі дағдылардың кімде екеніне байланысты.
Бұл — біз процесті «шығарып алатын» (экстракция жасайтын) адам, сондықтан өзіңізден: «Бұл тапсырманы кім орындайды және оны кім тамаша деңгейде істейді? » — деп сұраңыз. Сату бөлімі сияқты тапсырманы бірнеше адам орындай алатын жағдайларда, сол тапсырма бойынша орташадан жоғары нәтиже көрсететін команда мүшесіне назар аударыңыз.
Мүмкіндігінше бизнес иесінің атын қоспауға тырысыңыз. Иә, бизнес иелері бәрін істей алатынын және әдетте оны кез келген адамнан жақсырақ істейтінін білемін (немесе олар солай сенеді), бірақ оларды бұл тізімнен шығарып тастайық. Кейде бұдан қашу мүмкін болмайтын кездер болады, бірақ барыңызды салыңыз. Оларды кейінірек қайта қосуға әрқашан мүмкіндік болады.
Үздіктерден үлгі алыңыз
Бұл процестің кереметтігі сол — біз жаңа жүйелеріңізді сіздің ең үздік қызметкерлеріңіздің озық тәжірибесіне негіздеп жасаймыз. Содан кейін бұл процесс барлық команда мүшелерімен бөлісіледі — осылайша сіз жалпы өнімділікті айтарлықтай жақсартасыз.
Кез келген бизнестегі ең үлкен және жылдам жетістіктердің бірі — командада белгілі бір тапсырманы кім орындайтынын және кім орташадан жоғары нәтиже алатынын анықтаудан келеді. Содан кейін олардың не істеп жатқанын «шығарып алып», басқаларға да соны үйрету ғана қалады. Бұл жаңа стандартқа айналады және осы тапсырманы қалай жақсы орындау керектігі туралы талапты белгілейді.
Мен мұның сансыз рет, әсіресе сату жүйелерінде тиімді жұмыс істегенін көрдім. Көбінесе сіздің үздік қызметкерлеріңіз белгілі бір себеппен үздік болып табылады. Олар барлық негізгі ақпаратты белгілі бір жолмен ұсынады және қарсылықтарға жауап береді. Олар клиенттермен байланыста болып, әлеуетті сатып алушыларға шешім қабылдау үшін қажет нәрсенің бәрін береді. Олар мұны сезсе де, сезбесе де, оларда жүйе бар.
Енді осы әдісті жазып алып, бүкіл командаңызды осы жаңа деңгейге жетуге үйрету қаншалықты қуатты болатынын елестетіп көріңізші. Бұл сіз ойлағаннан да оңай және сіз іздеген серпіліс дәл мұрныңыздың астында болуы мүмкін.
Назарды шоғырландыру үшін ауқымды шектеңіз
Егер мен сіздің алғашқы талпыныстарыңызды шектеуге тырысып жатқандай көрінсем, демек мақсатыма жеттім.
Менің қалайтыным — сізде ауқымы шектелген нақты іс-қимыл жоспарының болуы, бұл сізге назар аударуға және істі нақты бастауға мүмкіндік береді. Жоспарлау жақсы, бірақ тым көп дайындық сізге әрекет етуге кедергі келтіреді — сіз егжей-тегжейлерге тым батып кетесіз және жақында сізді ауырлық сезімі басады.
Сіз анықтаған жүйелер бизнестің ақша табуы үшін орталық болып табылады және сіз оны байқамаған боларсыз... бірақ біз осы тараудың басында айтқан мифтің күлін көкке ұшырдық.
Бизнес иесі барлық жүйелерді өзі жасауы керек деген миф.
Шындық мынада: әдетте білім сіздің команда мүшелеріңіздің басында бар... бізге тек оны шығарып алудың жолы керек.
Мен кейбір адамдар бұл мәтінді оқып, бұл процестің әр деңгейінде өздері болмайынша жұмыс істейтініне әлі де сенбейтінін білемін. Бірақ ерте ме, кеш пе, сіз тізгінді босатасыз. Сіз командаңызға сенесіз, олардың өсуіне жол бересіз және сіз іздеген еркіндікке бір қадам жақындай түсесіз.
SYSTEMology сізге жол көрсетсін.
Кейс: Absolute Immigration
Жиырма жылға жуық уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан Absolute Immigration адамдарға иммиграция және виза рәсімдеуге көмектеседі. Клиенттер үшін жеке маңызы зор қызмет көрсету кезінде жоғары дәлдік пен дәйектілік өте маңызды.
Бірнеше негізгі команда мүшелері демалысқа кеткенде олардың орнына жұмыс істеген компания директоры Джейми Лингем (Jamie Lingham) өзінің бизнесі бір шаңырақ астында жұмыс істейтін бес түрлі ұйым сияқты көрінетінін байқады. Әркім істі өз білгенімен істеп жүрді.
Жүйелеудің маңызды екенін білсе де, ол бұрын байқап көріп, сәтсіздікке ұшыраған болатын. Содан кейін ол SYSTEMology-ді тапты. Бірден оның бизнесінің бағытын өзгерткен «а-ха» сәті болды. Джейми бұл бастаманы жүргізу үшін өзі ең жақсы адам емес екенін түсінді.
Сондықтан ол демалысқа кетіп, өз командасына CCF (Critical Client Flow — клиенттің маңызды ағыны) картасын жасауға және білікті қызметкерлерді анықтауға өкілеттік берді. Оның операциялық менеджері процесті жүргізді, ал командасы сол жүйелерді жазып алып, құжаттады.
Джейми армандаған қалыпты жұмыс істейтін машина енді шындыққа айналды және әрбір бөлім бірқалыпты жұмыс істеп тұр. Мықты жүйелер әрбір жұмыстың дұрыс бағытта болуын қамтамасыз етеді және фирма қазір жұмыс көлемін емін-еркін арттыра алатын жағдайда.
Джейми былай деп атап өтті: «Біздегі жүйелер мен процестер... бизнесімізге келесі деңгейге өтуге... ауқымды айтарлықтай кеңейтуге және үлкен жұмыс көлемін игеруге мүмкіндік береді, сонымен қатар барлық адамның бір толқында болуын қамтамасыз етеді».
«Тағайындау» іс-қимыл қадамдары
- [LINK url=”www. SYSTEMology. com/resources”]www. SYSTEMology. com/resources[LINK] сайтынан Бөлімдер, жауапкершіліктер және командалық кесте (DRTC) үлгісін жүктеп алып, толтырыңыз.
- 1-қадам: Негізгі бөлімдерді анықтаңыз.
- 2-қадам: Әр бөлімнің жауапкершілігін тағайындаңыз.
- 3-қадам: Бөлім басшыларын тағайындаңыз.
- 4-қадам: Қосымша білікті қызметкерлерді анықтаңыз.
- 5-қадам: Критикалық жүйелерді білікті қызметкерлерге тағайындаңыз.
ҮШІНШІ КЕЗЕҢ: Шығарып алу (Extract)

«Шығарып алу» тарауының қысқаша мазмұны
SYSTEMology-дің үшінші кезеңі — командаңыздан білімді жинап, оны ортақ жүйеге айналдыру. Бұл тарауда мен жүйелерді құру жүйесімен бөлісемін. Атауы қызық естілуі мүмкін, бірақ адамдардың өз бизнесін жүйелеуде қиналуының басты себептерінің бірі — оларда бағыт беретін жүйенің болмауы.
Бұл тараудың негізгі сәттері:
- Неліктен жүйелерді құру ӘРҚАШАН екі адамның жұмысы болуы керек.
- Бизнесіңіздегі ӘРБІР адамның қолдауы мен ынтымақтастығын алуға арналған мықты стратегиялар.
- Жүйе чемпионы дегеніміз не және олар жүйеге бағытталған бизнесті құру үшін неліктен маңызды?
- Неліктен жүйелер мен процестерді құру кезінде блок-схемалар мен скриншоттар тиімсіз?
Шығарып алу
МИФ Жүйелерді құру көп уақытты алады.
Сіз бизнесіңіздегі критикалық жүйелерді анықтадыңыз, негізгі бөлімдер мен жауапкершіліктерді тағайындадыңыз және білімнің қайда екенін білдіңіз. Енді сізге сол команда мүшелерімен бірге ешкім ешқашан оқымайтын ұзақ, жалықтыратын SOP (Standard Operating Procedures — стандартты операциялық процедуралар) жасау керек.
Менің қай құжаттар туралы айтып отырғанымды білесіз. Эпикалық, ұзақ, нөмірленген тізімдер, рим цифрларымен жазылған ішкі тізімдер, жүздеген тармақшалар, миллиондаған скриншоттар және ешкім өңдей алмайтын блок-схемалар.
Ааа... бұл өте қиын естіледі. Мұны істеуге уақытты қайдан табасыз?
Егер сіз алдыңғы тараулардағы нұсқауларды мұқият орындасаңыз және бұл тапсырмалардың көбі басқа команда мүшелеріне жүктелсе, сіз жай ғана қатал басқара аласыз. Иә, бұл жақсы естіледі. Команда мүшелеріңізді өз жұмыстарын құжаттауға уақыт табуға мәжбүрлеңіз. Егер оларға ұнамаса, оларды әрқашан жұмыстан шығаруға болады.
Шындығында, жоқ, олай істемеңіз. Бұл ақымақтық болар еді.
Сіз де мен сияқты білесіз, сіздің ең жақсы команда мүшелеріңіз сіз сияқты бос емес және олардың көбі жүйелер құру идеясына қуанбауы әбден мүмкін! Сіз шынымен оларды қаламайтын нәрсені істеуге мәжбүрлегіңіз келе ме?
Әрине, жоқ. Және сізге оның қажеті жоқ. Өйткені жүйелерді құрудың SYSTEMology нұсқасы сіз бұрын байқап көрген нәрселерге мүлдем ұқсамайды. Бұл — ең үлкен мифті жоққа шығаратын кезең.
Жүйелерді құрудың нақты процесі көп уақытты алады және азапты деген миф.
Жақсырақ жолды тапқанша, мен де бұған сенетінмін.
SYSTEMology-ге дейін, мен цифрлық агенттігімнен кеткім келген кезде, мен өз тәлімгеріме жүйелерімді құжаттау қаншалықты қиын екенін түсіндірдім. Ол еш ойланбастан: «Неге оларды сен үшін жасайтын кеңесші жалдамасқа? » — деп ұсынды.
Менің іштей берген бірден-бір жауабым: «Иә, бірақ мен өзімнің бизнесім туралы аз білетін немесе ештеңе білмейтін бөліктерге құжаттар жасау үшін қымбат кеңесшіге ақша төлегім келмейді», — болды.
Бастапқы реакцияма қарамастан, мен бизнес шорткоттарына (қысқа жолдарына) құмармын. Мен әрқашан ең аз қадамдармен ең жақсы нәтижеге жету жолдарын іздеймін. Сондықтан, жүйелерді өзім жасауым керек емес деген идея менің ойыма жиі орала берді.
Бірнеше жыл алға жылжысақ. Істі қиын жолмен тым ұзақ істегеннен кейін, мен бұл идеяға жаңаша реңк бердім. Мен подкаст шығаруды ұйғардым, онда мен бизнесімдегі қиындықтарды қалай шешуге болатынын білетін сарапшылардан сұхбат алатын болдым. Бірақ мен мұны қонақтарыма осылай жарнамалауды жоспарламаған едім. Кхм.
Егер мен бір нәрсені қалай істеу керектігін білгім келсе, мен оны білетін адамды тауып, олардан подкастта өздерінің қадамдық жүйесімен бөлісуді сұрайтынмын. Содан кейін жоспар бойынша командам ол подкасттарды құжатталған жүйелерге айналдыруы керек еді.
Керемет идея, солай емес пе?
Менің ең алғашқы сұхбат алған адамым кім екенін таба аласыз ба?
Дұрыс. Мен подкаст шығару туралы бәрін үйрете алатын подкаст сарапшысымен отырдым.
Сол алғашқы подкаст шоуы подкаст жасауды, өңдеуді, іске қосуды және маркетингті қамтыды. Содан кейін мен сол сұхбатты командама құжаттау үшін бердім және ол біз әлі күнге дейін қолданып жүрген жүйеге айналды.
Идея ретінде бұл өте жақсы болды — тіпті мен айтпасам да (подкастты мына жерден тыңдай аласыз: [LINK url=”www. SYSTEMology. com/podcast”]www. SYSTEMology. com/podcast[LINK]).
Мұқият оқырман осы процестің құпияларының бірін байқаған болар...
Бірінші құпия: жүйелерді құру — екі адамның жұмысы
Жүйелерді құру және құжаттаудың SYSTEMology әдісі менің подкаст идеяммен өте ұқсас. Бір адам өз білімімен бөліседі (білікті қызметкер), ал екіншісі оны құжаттайды (сіздің жүйе чемпионы — компанияда жүйелеу процесін үйлестіретін және құжаттайтын жауапты тұлға).
Бұл өзгеріс принципі бойынша шағын болса да, жұмысты орындау тұрғысынан өте үлкен. Егер сіз бір адамға тапсырманың екі бөлігін де (түсіндіру және құжаттау) істеткіңіз келсе, сіз қарсылыққа тап болатыныңызға кепілдік беремін. Бірақ егер сіз мұны екі адамның жұмысына айналдырсаңыз, онда сіз адамның істеп жатқан ісін сол сәтте жазып алып, содан кейін жүйені құжаттауды басқа адамға тапсырсаңыз, сіз ойынды түбегейлі өзгертесіз!
Содан кейін білікті қызметкерге жасалған құжаттаманы қарап шығуды және өңдеуді тапсыру арқылы процестің дәлдігін арттыруға болады.
Көптеген адамдар, егер таңдау болса, бос беттен бірдеңе жасағаннан көрі, бар нәрсені өңдегенді жөн көреді. Жүйенің «бірінші нұсқасын» басқа біреуге (осындай құжаттарды жазуды ұнататын адамға) жасатыңыз, сонда білікті қызметкердің оны қарап шығуы шексіз оңай болатынын көресіз. Байқап көріңіз.
Бизнестегі көптеген нәрселер сияқты, күшті қарсылықпен бетпе-бет күресу сирек жағдайда ең жақсы жол болып табылады. Командаңыздың мықты жақтарын пайдаланыңыз және оларға өз жұмыстарын ең жақсы түрде атқаруды жеңілдету үшін қолдан келгеннің бәрін жасаңыз.
Сіздің жүйе чемпионы
Осы ойды жалғастыра отырып, қазір командаңызда жүйелер мен процестерді құруды ұнататын адам бар ма? Олар мұны саналы түрде түсінбеуі мүмкін, бірақ сіз бұл адамдарды әдетте байқай аласыз, себебі олар өте ұйымшыл, егжей-тегжейге мұқият адамдар ретінде танымал. Олар — істер тізімін жасауды және жобаларды ұйымдастыруды ұнататын және істердің бірқалыпты жүріп жатқанын көруден үлкен қанағат алатын адамдар.
Бұл адамдарды ерте анықтап, SYSTEMology процесіне тарту керек. Білікті қызметкерлерден сұхбат алуға көмектесу болсын, құжаттама жасау немесе процесті қадағалау болсын, олар сіз іздеген нәтижелерге қол жеткізуде басты рөл атқарады. Сіз әрқашан адамдардың мықты жақтарын пайдаланғыңыз келеді, сондықтан бұл кітапты осы істі жүзеге асыра алатын команда мүшелеріне беріңіз.
Тұрғын үй және коммерциялық ғимараттардың шатыр науаларын тазалайтын Portavac компаниясы үшін жұмыс істеген кезде жүйе чемпионын табудың тамаша мысалы есімде. Біз бірге жұмыс істемей тұрып-ақ, олардың жасаған алғашқы істерінің бірі жүйе чемпионын анықтау болды. Кейн олардың бас кеңсесінде жұмыс істейтін жиырма жастағы, білуге құмар, кез келген істі бастап кетуге дайын жігіт еді.
Бірнеше ай бойы ол менімен бірге SYSTEMology-ді қолдануда тығыз жұмыс істеді. Ол маған дұрыс команда мүшелерімен байланысуға көмектесті, командамен өткен барлық сессияларыма қатысты және тіпті кейбір жазбаларды өзі жүргізді. Ол бірнеше рет камераны алып, бизнестің түрлі процестерін түсіру үшін далаға шықты. Содан кейін ол сол жазбаларды біздің командамен бөлісіп, құжаттауға көмектесті.
Бұл керемет нәтижелер берді және маған ең ұнағаны — бұл олардың бизнесінде бүкіл әдістемені түсінетін адамның болуын қамтамасыз етті — біз жұмысты аяқтағаннан кейін де процесті алға жылжыта беретін адам.
Бұл шынымен де оңай болуы мүмкін. Маған бұл мысал ұнайды, себебі ол жүйе чемпионы болу үшін арнайы дайындықтың (осы кітапты оқудан басқа) қажеті жоқ екенін көрсетеді. Дұрыс адам бұл нәрселерді бірден түсінеді және олар сіздің жұмысыңызды жеңілдетеді.
Егер сіздің командаңызда мұндай адам әлі жоқ деп ойласаңыз, бұл әзірге қалыпты жағдай. Бірақ бұл жобаға жауапкершілік алатын адамды неғұрлым ерте тапсаңыз, соғұрлым жақсы. Тіпті осы лауазымға жаңа адам жалдауды да қарастыруға болады.
Мысалы, мен жұмысқа қайта оралған ата-аналармен жұмыс істеуде үлкен жетістікке жеттім. Көбінесе сіз толық жұмыс күніне орала алмайтын, бірақ сіздің бизнесіңізде толық емес жұмыс күнімен жұмыс істей алатын керемет, жоғары білікті команда мүшелерін жалдай аласыз.
Олар корпоративтік немесе ірі компанияларда жұмыс істеген болуы мүмкін және үлкен білім қорын ала келеді. Бәлкім, сіз жергілікті жерден біреуді тауып, оған осы кітапты беріп, оны бизнесіңізде жүзеге асыруға көмектесуін сұрайрсыз. Бұл оңай 3–6 айлық кезең ішінде аптасына 10–15 сағаттық жұмыс ретінде басталуы мүмкін және егер олар сәйкес келсе, кейінірек тұрақты лауазым ұсына аласыз.
Қалай болғанда да, жүйе чемпионын анықтағаннан кейін, бұл бизнес иесінің процестен шығып, оның командасына оларсыз осы процестерді құруды бастауға мүмкіндік беретін тамаша уақыт. Жүйе чемпионы істі жүргізсін.
Екінші құпия: Жүйелерді құру жүйесі
Егер жүйелерді шығарып алудың бірінші құпиясы — бұл екі адамның жұмысы екендігі болса, екінші құпиясы — сізге «Жүйелерді құру жүйесі» қажет. Бұл біршама «мета» — жүйелерді құжаттау жүйесін сипаттайтын жүйенің болуы — бірақ мұны қазір түсініп алсаңыз, одан кейінгінің бәрі әлдеқайда жеңіл болады.
Бұл жүйе үлгісі бірізділікті қамтамасыз ету үшін барлық жүйелеріңіз ұстанатын құрылымды сипаттайды. Ол сіздің командаңызға бәрін қарапайым ұстауды ескертеді және кез келген адамға істеп жатқан ісін оңай жазып алуға, құжаттауға және бөлісуге мүмкіндік береді.
Мен мұнда процесті толығырақ түсіндіремін, бірақ жүйенің оңай бөлісілетін нұсқасын мына жерден де ала аласыз: [LINK url=”www. systemology. com/resources”]www. systemology. com/resources[LINK]
Жақсы, сіз өзіңіздің Критикалық Клиент Ағынын (CCF) анықтадыңыз. Командаңызда кімнің білімі бар екенін анықтадыңыз, енді біз оны олардың басынан шығарып алуымыз керек. Бірден бастайық. Біз алғашқы жүйеңізді құжаттаудан бастаймыз.
қадам: Осы жүйемен қандай нәтижеге қол жеткізгіңіз келетінін анықтаңыз.
Процеспен танысу үшін CCF-тен анықталған жүйелердің бірін «сынақ» ретінде таңдаңыз. Мен процеске дағдылану үшін қарапайым нәрседен бастауды ұсынамын.
Сонымен қатар, сіз бизнесіңізде дәл қазір болып жатқан нақты мәселені шешетін жүйені таңдай аласыз. Мысалы, егер сізде өніміңізді немесе қызметіңізді жеткізуде қиындықтар туындаса, жұмысқа қабылдау (onboarding) және жеткізу жүйелеріне назар аударыңыз. Сатуда қиындықтар бар ма? Сату процесі үшін жүйе жасаңыз.
Қалай болғанда да, CCF шеңберінде болыңыз және өз қалауыңыз бойынша басымдық беріңіз.
Біздің мысал үшін біз түсінікті процесті таңдаймыз — телефон немесе веб-сайт арқылы келіп түсетін сұраныстарды өңдеу. Біз оған анық, бірақ сипаттамалық атау береміз: «Келіп түскен сұранысты өңдеу».
2-қадам: Нәтижені кім шығаратынын анықтаңыз.
Сіз бұл қадамды алдыңғы тарауда орындап қойдыңыз, сондықтан бұл өте оңай. DRTC-ге (Department, Responsibilities & Team Chart — бөлімдер, жауапкершіліктер және командалық кесте) қараңыз және жүйенің білікті қызметкері ретінде кім белгіленгенін көріңіз — сіз жүйе жасап жатқан жұмысты ҚАЛАЙ істеу керектігін білетін білікті қызметкер. Біз жүйені солардан шығарып аламыз, содан кейін қалғандарының бәрін сол деңгейге көтеруді мақсат етеміз.
3-қадам: Түсіру әдісін анықтаңыз.
Өз білімімен бөлісетін адамды жазып алудың ең тиімді жолы қандай болады?
Көп жағдайда бұл экранды жазу бағдарламалық жасақтамасын, камераны немесе ұялы телефоныңызды пайдаланып, тапсырманы орындап жатқан сәтте жазып алу болады. Ағымдағы бағдарламалық қамтамасыз ету бойынша ұсыныстарымызды [LINK url=”www. systemology. com/resources”]www. systemology. com/resources[LINK] сайтынан қараңыз.
Кеңсе тапсырмасы үшін мен экранды жазу бағдарламалық құралын пайдалануды ұсынамын; өте физикалық сипаттағы дала жұмысы үшін GoPro камерасын немесе соған ұқсас нәрсені алыңыз. Сату тапсырмасы үшін телефондағы диктофон қолданбасын немесе әдістердің комбинациясын пайдалануға болады.
Нақты оқиғаны тікелей эфирде түсіру мүмкін болмаған жағдайларда, білікті қызметкерден процесті рөлдік ойын түрінде көрсетуін немесе жүйе чемпионын өз процесі бойынша кезең-кезеңімен өткізуін сұраңыз. Әрқашан команда мүшелері үшін ең аз қарсылық немесе мазасыздық тудыратын әдісті іздеңіз.
4-қадам: Орындалып жатқан тапсырманы жазып алыңыз.
Егер жолыңыз болса, білікті қызметкерлеріңіз жүйелеудің артықшылықтарын бірден түсінеді және процеске толық қатысады. Әйтпесе, жазуды бастамас бұрын оларды дайындауға біраз уақыт бөлу керек.
Бұл жүйелеу процесі не үшін жүргізіліп жатқанын түсіндіруден бастаңыз және оны қызметкер үшін пайдасы тұрғысынан көрсетіңіз. Мысалы, олардың тапсырмаларын жүйелеу олар демалыста болған кезде жұмысының тиімді басқарылуын қамтамасыз етеді.
«Демалысқа кеткен сайын жұмыс тау болып жиналып қалатынын білесің ғой? Немесе одан да жаманы, демалыста жүргенде де істі алға жылжыту үшін жұмыс істеу керек болады. Бұл жүйе сен жоқта команданың істі басқара алуын қамтамасыз етеді».
Сондай-ақ, негізгі ауыр жұмысты — құжаттауды, жүктеуді, өңдеуді және т. б. — басқа біреу атқаратынын нақтылаңыз. Оларға тек тапсырманы орындап, барысында сол туралы айтып отырса болды. SYSTEMology-ді командаңызға қалай таныстыру керектігі туралы көбірек кеңестерді кейінгі тарауда қарастырамыз.
Тапсырманың күрделілігіне байланысты, жазба алдында білікті қызметкерден (мамандығы бойынша терең білімі мен тәжірибесі бар жұмысшы) негізгі қадамдарды қысқаша тезис түрінде белгілеп алуын сұраған пайдалы. Бұл алдын ала жоспарлау жұмысшыға ұзақ уақыт бойы «автопилотта» орындап келген тапсырмасын тереңірек ойластыруға мүмкіндік береді.
Біз бұл жүйенің «мінсіз» немесе толық оңтайландырылған болуын талап етпейтінімізді баса айту керек. Кішігірім түзетулер жасауға рұқсат етілгенімен, бәрін толықтай қайта өңдеуден аулақ болу керек. Оңтайландыру (процесті тиімдірек ету) кейінірек жасалады. Бұл кезеңде біздің мақсатымыз — бәрін қарапайым етіп сақтау және істің қазіргі уақытта қалай атқарылатынын жазып алу.
Тағы бір ескеретін жайт — бәрі бірдей камераға түсуді ұнатпайды, сондықтан аздап дайындық пен жағдайды түсіндіру қобалжуды басуға көмектеседі. Егер сізде жүйе үйлестірушісі (жүйелерді құру және енгізу процесіне жауапты адам) болса, оған осы процестердің уақытын белгілеп, команда мүшесінің жазбасын жүргізуді тапсырыңыз.
«Жазу» түймесін басып, білікті қызметкерге өз ісін істетіңіз. Оларға әрбір әрекетін орындау барысында сипаттап отыруды және әрбір егжей-тегжейді қалт жібермеуді ескертіңіз. Бұл құжаттама кезінде жұмысты едәуір жеңілдетеді.
Анықтама бойынша, бұл команда мүшесі — білікті қызметкер. Ол бұл тапсырманы қалай орындау керектігін біледі және оны жоғары деңгейде атқара алады. Сондықтан жазба кезіндегі қателіктер мен үзілістерге алаңдамаңыз. Егер сіз әрбір мүдірістен кейін тоқтап немесе қайта бастай берсеңіз, тапсырма өте ұзаққа созылып кетеді.
Егер білікті қызметкер қателессе, одан не дұрыс болмағанын түсіндіруді сұраңыз да, әрі қарай жалғастырыңыз. Қажет болса, қателерді пост-продакшн (жазылған материалды өңдеу және редакциялау кезеңі) кезінде қиып тастауға болады, бірақ кейде қателіктердің өзі пайдалы болуы мүмкін, өйткені олар қатеден қалай шығу керектігін көрсетеді. Тек жазуды тоқтатпай, бәрін сол күйінде түсіріп алыңыз.
Тапсырмалар кезең-кезеңмен орындалатын немесе бастан-аяқ бірден өту мүмкін емес жағдайларда, оны бөліктермен жазып алыңыз. Кейінірек оларды біріктіру немесе жеке дербес жүйелер ретінде қалдыру туралы шешім қабылдай аласыз.
Соңғы нәтиже мінсіз болмауы мүмкін. Кейбір элементтер түсіп қалуы, жазба әуесқойлық деңгейде көрінуі және/немесе жұмысшы әдеттегіден баяу қозғалуы мүмкін. Мұның ешқайсысы маңызды емес.
Есіңізде болсын, сіздің бірінші нұсқаңыз соңғы, нақты нұсқа болуы екіталай. Тәжірибе жинаған сайын жақсара бересіз және әрбір жаңа итерация сайын соңғы нәтижеңіз сапалырақ, тиімдірек және дәлірек бола түседі.
Кайдзен (үздіксіз жетілуге бағытталған жапондық философия) SYSTEMology әдісінің өзегіне терең енген. Тұрақты және шексіз жетілудің мәні — ешнәрсе ешқашан аяқталған немесе мінсіз деп есептелмейді; әрқашан жақсартуға орын бар. Сіз осы идеяға үйреніп, бірінші нұсқаңызды аяқтауыңыз керек.
№5 Қадам: Жаңа жүйені құру.
Жүйені алғаш рет құжаттаған кезде, оны қайда сақтайтыныңызды шешуіңіз керек. Дұрысы — сізде файлдарды сақтау жүйесі немесе одан да жақсысы, бизнесіңіздегі әрбір адам оңай басқара алатын, өңдей алатын және қол жеткізе алатын жүйелерді басқару бағдарламасы болуы мүмкін.
Бұл туралы келесі тарауда толығырақ тоқталамыз, бірақ кез келген жағдайда менің басты кеңесім — әрқашан команда мүшелеріне не оңай болса, соны таңдаңыз. Барлық нәрсені бірден істеуге тырысатын бағдарламалық жасақтамалардың тренді бар; менің тәжірибемде бұл көптеген артық функцияларды ұсыну арқылы істі қиындатып жібереді, олардың 99 пайызын сіз бәрібір пайдаланбайсыз.
Сіздің <span data-term="true">деректер базаңыз</span> (ақпаратты сақтауға және басқаруға арналған құрылымдалған қойма) дайын деп есептесек, жүйе үйлестірушісінде жиналған материал негізінде жүйені құру үшін бәрі дайын болуы керек.
Оған жүйелерді басқару бағдарламасында бұған дейін анықталған Сату, Қаржы, Операциялар және т. б. сияқты әртүрлі бизнес бөлімдеріне негізделген папкалар құруды тапсырыңыз. Содан кейін жүйе үйлестірушісі жаңа жүйені тиісті папкада сақтай алады.
Бұл жүйе құжатының мақсаты — жүйе үйлестірушісі өз жұмысын істей алуы үшін барлық ақпаратты бір жерге жинау. Құжатыңызға қосуға болатын бірнеше қосымша мәліметтер:
Жүйе атауы: Ол қысқа, бірақ ең қолайлы және сипаттамалық кілт сөздерді қолдану есебінен болмауы керек. Командаңыз болашақта бұл жүйені іздегенде қолдануы мүмкін терминдер туралы ойлану керек. Сондай-ақ, бірізділікті қамтамасыз ету үшін атау беру ережесін құруды қарастырыңыз. Жүйе сипаттамасы: Тағы да, қысқа бірақ түсінікті болуы тиіс. Онда жүйенің не туралы екені және оны орындаудан қандай нәтижелер күтілетіні көрсетілуі керек. Екі абзацтан аспауын ұсынар едім. Тиісті сілтемелер: Орындалған тапсырманың видеожазбасына сілтеме және басқа файлдарды, шаблондарды және қажетті ресурстарды қосыңыз. Білікті қызметкер: Жүйенің өзінде бұл адамды атап өткен дұрыс, өйткені әдетте бұл адам жүйеге қатысты сұрақтар бойынша негізгі байланыс тұлғасына айналады. Команда мүшелері: Тапсырманы орындай алатын басқа команда мүшелерін (кем дегенде біреуін) анықтаңыз. Егер білікті қызметкер болмаса, бұл мүшелер оның орнын баса алады.
Осы соңғы тармақ — негізгі адамға тәуелділікті жоюды бастайтын және бизнес иесіне еркіндік беретін маңызды қадам. Есіңізде болсын, барлық тапсырмалар мен рөлдерде сол міндеттерді атқара алатын бірнеше команда мүшесі болуы керек.
<span data-term="true">Резервтеудің</span> (бір жұмысты бірнеше адамның істей алуын қамтамасыз ету арқылы тәуекелді азайту) болуы қызметкерлердің демалысқа шығу кезіндегі қобалжуын азайтады, бизнес иесіне сенімділік береді және сізді бизнестің толық тұрақтылығына бір қадам жақындатады.
№6 Қадам: Қадамдық құжаттаманы жасау.
Есіңізде болсын, жинақтау кезеңінің бірінші құпиясы — оны екі адамның жұмысына айналдыру: білімі бар адам және жүйе үйлестірушісі.
Жүйе үйлестірушісі тапсырманың орындалу жазбасын көріп, жасалған қадамдарды реттілікпен жазып алуы керек. Сөзбе-сөз: «1-қадам: Мынаны істе. 2-қадам: Ананы істе».
Әрбір қадам қажетінше егжей-тегжейлі болуы керек, қажет болған жағдайда қосымша тармақтар мен түсіндірмелерді қолданыңыз. Бұл қадамдар тікелей жүйенің негізгі бөлігіне жазылуы тиіс.
Егжей-тегжейлі деңгейдің дұрыс екенін қалай білуге болады? Бұған нақты жауап жоқ, ол көбінесе жүйенің өзіне және тапсырманы орындайтын команда мүшелерінің біліктілік деңгейіне байланысты. Кадрлардың тұрақсыздығы жоғары, төмен біліктілікті рөлдер өте егжей-тегжейлі нұсқауларды талап етуі мүмкін, ал жоғары білікті, көп жылдық тәжірибесі бар мүшелер атқаратын тапсырмаларға азырақ нұсқау қажет болуы мүмкін.
Дегенмен, мен сіздің бизнесіңіздегі барлық тапсырмаларды орындау үшін ең төменгі жалақыға біліксіз он бес жасар жасөспірімдерді жалдаудың жақтаушысы емеспін (егер сіз гамбургер сатпасаңыз... онда сізге рұқсат). Әрбір жүйені ең төменгі деңгейге арнап жасамаңыз.
Netflix негізін қалаушы Рид Хастингстің Masters of Scale подкастындағы кеңесіне құлақ түріңіз: «Біздің түсінбегеніміз — барлық жүйелерді ақымақтар да істей алатындай етіп жасау арқылы, біз тек ақымақтар жұмыс істегісі келетін жүйені құрып алдық».
Мақсат — нұсқауларды ойланбастан орындайтын роботтарды дайындау емес. Біз ақылды адамдарға керемет нәтижеге жету үшін қажетті нұсқауларды бергіміз келеді. Оны қарапайым етіңіз, сізге қажет деп ойлағаннан азырақ егжей-тегжейлі болсын.
Есіңізде болсын, сіз уақыт өте келе жүйелеріңізді дамыта бересіз (біз әлі оңтайландыру кезеңіне жеткен жоқпыз).
Азды-көпті білімі бар оқырман әр қадамның негізгі тақырыптарын оқи отырып, не істеу керектігі туралы жақсы түсінікке ие болуы керек. Содан кейін олар әр қадамда сипатталған барлық қосымша ақпаратты оқи білуі және аздаған тәжірибе мен бағыт-бағдар арқылы тапсырманы жақсы деңгейде орындай алуы тиіс.
Келесі қадамдардың бірінде біз мұны іс жүзінде тексереміз. Бірақ әзірге жүйе үйлестірушісі жүйені құру кезіндегі мақсат осы екенін білуі керек. Ол процесс ешқандай үзіліссіз орындалуы үшін нақты, түсінікті және жеткілікті дәрежеде егжей-тегжейлі болуы қажет. Сондай-ақ, құжаттаманың соңында тапсырманың сәтті орындалғанын қайта тексеруге болатын бірнеше критерийлерді қосу өте пайдалы болуы мүмкін.
Жүйе үйлестірушісі өз тәсілінде бірізділікті сақтауы керек. Мәтін, жазу стилі, макет, тіпті қадамдардың нөмірленуі (1, 2, 3 немесе бір, екі, үш және т. б. ) бүкіл құжатта бірдей болуы тиіс. Бұл жұмысқа лайықты адам осындай егжей-тегжейлілік пен бірізділікке өте мұқият болады.
Соңында, жүйе «қосымша ескертпелер» бөлімімен аяқталуы керек, онда дереккөз видеолар мен аудиолар, қажетті шаблондар мен қосымшалар және кез келген басқа тиісті ақпарат болады.
№7 Қадам: Жүйені қарап шығу.
Бірінші нұсқа дайын болғаннан кейін, оны алғашқы жазбаны жасаған білікті қызметкерге жіберуге болады. Оның қалай шыққанын бағалауға ең лайықты адам — солар. Дегенмен, оны жай ғана оқып шығудың орнына, олардан тапсырманы келесі жолы орындағанда қадамдарды қадағалап отыруды сұраңыз, сонда олар нәтижені тікелей салыстыра алады.
Олар қателерді, маңызды олқылықтарды және біреуді шатастыруы мүмкін кез келген нәрсені іздеуі керек. Бұл кері байланыс тікелей жүйенің ішіне немесе жүйе үйлестірушісіне жаңарту үшін берілуі мүмкін. Білікті қызметкерге қайсысы ыңғайлы болса, соны таңдаңыз.
Бұл кезеңде жүйе басқа адамның қарауына дайын болуы керек. Егер бөлім басшысы осы уақытқа дейін жүйені құруға қатыспаған болса, оған көз жүгіртуді тапсырыңыз. Есіңізде болсын, білікті қызметкер негізінен нақты бір жұмысты орындауға назар аударады, ал жоғарғы басшылық жүйенің бүкіл бөлімге және бизнестің басқа салаларына қалай әсер ететінін кеңірек тұрғыдан көре алады.
Дәл осы жерде сіз бизнестің басқа салаларын қалай жақсартуға болатыны және/немесе энергия мен ресурстардың қайда босқа кетіп жатқаны туралы түсінік ала аласыз. Кез келген ұсынылған түзетулер мен толықтыруларды білікті қызметкермен талқылап, келісілген өзгерістерді жүйеге енгізіңіз.
МАҢЫЗДЫ ЕСКЕРТУ: Мінсіздікке ұмтылмаңыз. Бұл сәтте жіберілетін жиі қателік — процестерді «дәл солай» жасауға тырысып, оларды қайта құру. Біреу жүйені жақсарту үшін бірқатар қосымша қадамдарды немесе тіпті жаңа құрал немесе бағдарламалық жасақтаманы қолдануды қосқысы келуі мүмкін. Кішігірім түзетулер құпталып, жүйені жақсартқанымен, қазіргі атқарылып жатқан істерден үлкен ауытқулар жасамауды қатаң ұсынамын.
Маған сеніңіз, сіздің білікті қызметкерлеріңіз әзірлеген жаңа жүйелерді бүкіл командаңыз бірізділікпен орындайтын болса, сіз үлкен жетістікке жетесіз. Біз оңтайландыруды процестің кейінгі кезеңдерінде қарастырамыз, ал әзірге тек қазіргі атқарылып жатқан жұмысты жазып алыңыз. Кейін маған алғыс айтатын боласыз.
№8 Қадам: Командаңызға жүйені орындату және басқа мүшелерді өзара оқыту.
Жаңа жүйеңіздің соңғы қадамы — оны нақты өмірде қолдану. Алғашқы білікті қызметкер сол тапсырманы орындаудың келесі бірнеше циклында оны қарап шығуды және түзетуді жалғастыра алады, ал процесс көңілінен шыққаннан кейін, оны басқа біреуді оқыту үшін қолдана алады. Бұл қадам құжатталған жүйедегі кез келген қалған кемшіліктер мен түсініксіз тұстарды ашады.
Басқа команда мүшесіне тапсырманы орындап көруді, түпнұсқа видеоны көруді, жазбаларды оқуды тапсырыңыз. Олар алғашқы білікті қызметкерге хабарласып, сұрақтар қойып, қажет жерде түсініктеме ала алады.
Бұл білікті қызметкерге немесе жүйе үйлестірушісіне жүйені одан әрі жақсартуға тағы бір мүмкіндік береді. Тестер тапсырманы ешқандай араласусыз немесе кері байланыссыз жақсы деңгейде орындай алғанға дейін бұл қадамды қажетінше қайталаңыз.
Сондай-ақ, жаңа қызметкерлерді сол адамның рөліне қатысты әрбір жүйені қарап шығу мүмкіндігі ретінде қарастырыңыз. Жаңа көзқарас көбінесе істі жақсартудың және оңтайландырудың жаңа мүмкіндіктерін ашады.
Блок-схемалар ең соңында жасалады
Адамдар «Сикс Сигма» (процестердің сапасын жақсартуға бағытталған басқару әдістемесі) туралы кітап оқығанда, әрбір жүйені жақсартудан бұрын алдымен оның блок-схемасын жасау керек деп ойлайды. Бәлкім, бұл трансұлттық корпорациялар немесе қолданыстағы егжей-тегжейлі құжаттамасы бар компаниялар үшін дұрыс шығар, бірақ шағын бизнес үшін бұл артық жұмыс.
Блок-схемалар (процестің реттілігін көрсететін графикалық сызбалар) — бұл кірістерді, шешім қабылдау нүктелерін және шығыстарды көрсететін жүйелердің графикалық бейнесі. Мәселе мынада: оларды әдетте тек өздері ғана пайдалана білетін күрделі бағдарламаларды қолданатын «жүйе фанаттары» жасайды. Оларды басқа ешкім түсіне алмайтындықтан, олар жасалғаннан кейін сирек жаңартылады (немесе мүлдем жаңартылмайды).
Есіңізде болсын, сіз бірнеше команда мүшелерін тартқыңыз келеді және олар үшін бәрін барынша оңайлатқыңыз келеді. Көзді ашып-жұмғанша ескіретін блок-схемаларды жасау арқылы олардың жұмысын қиындатпаңыз. Оны жүйеңіз біраз уақыт іске қосылып, сіз SYSTEMology-дің соңғы оңтайландыру кезеңінен өткеннен кейін соңына қалдырыңыз. Кем дегенде сол кезде блок-схемаларыңызды жаңарту қажеттілігі азырақ болады.
Сол сияқты, жүйелеріңізде скриншоттарды тым көп пайдалану туралы да айтуға болады. Мен көбінесе процестің әр қадамы үшін скриншоттарды қосқан жүйелерді көремін, бұл түсінікті болу үшін жақсы көрінгенімен, іс жүзінде оларды жаңартып отыру — нағыз азап. Бағдарламалық жасақтама үнемі жаңартылып тұрады, сондықтан өзіңізді қиын жағдайға қалдырмаңыз. Менің кеңесіме құлақ асыңыз және скриншоттарды барынша аз қолданыңыз.
Біздің цифрлық агенттіктің жүйелерінің бірнеше мысалын 1. 1 және 1. 2 қосымшаларынан көре аласыз. Тек мен оларды қарапайымдылық пен түсінікті болу үшін өзгерткенімді ескеріңіз.
Өзіңізді сәттілікке бағыттаңыз
Керемет жұмыс, сіз бірінші жүйені құжаттауды толық аяқтадыңыз! Өз жолыңыздан таймау үшін CCF (Клиенттердің маңызды қозғалыс ағыны - бизнесте клиенттің алғашқы байланыстан сатып алуға дейінгі өтетін жолы) арқылы жұмысты жалғастырыңыз және аптасына кемінде екі жүйені құжаттауға міндеттеме алыңыз. Сіз бірінші кезекте бизнестегі бар қиындықтарды шешетін жүйелерді құруға басымдық бере аласыз.
SYSTEMology-дің бұл кезеңі (жинақтау) жұмыс көлемі бойынша ең үлкен кезеңдердің бірі болып табылады. Дәл осы жерде «негізгі өнім дайындалады». Процеске берілгендік танытыңыз және «Жүйе құру жүйесін» терең түсініңіз, өйткені осыны меңгерсеңіз, қалғанының бәрі әлдеқайда оңай болады.
Мен бұл жүйені сансыз рет қолдандым және ол кез келген жүйе түрі үшін тиімді екенін дәлелдеді. Егер сіз бір жерде тұрып қалсаңыз немесе белгілі бір процесті қалай жазу керектігін білмесеңіз, қарапайымдылықты ұмытпаңыз. Жүйені шолу жүйесі етіп жасаңыз және тек жоғарғы деңгейдегі қадамдарды құжаттаңыз. Қажет болса, әрқашан кейінірек оралып, сол қадамдардың әрқайсысы үшін егжей-тегжейлі нұсқаулар жасай аласыз.
Бұл көбінесе CCF-тің қызметкерлерді қабылдау және жеткізу бөліміне келгенде болады. Бұл жерде бәрі өте күрделі болып кетуі әбден мүмкін — бірінші жолы бұған берілмеңіз.
Қарқынды жоғалтпау үшін не қажет болса, соны істеңіз.
Өзіңізден: «Жинақтау кезеңінен өту барысында алға жылжуды қалай қамтамасыз ете аламын? » деп сұраңыз. Бизнестегі басқа жұмыстарға басымдық беру оңай екенін білемін, сондықтан өзіңізді қалай марапаттар едіңіз, жазалар едіңіз немесе жауапкершілікті қалай қалыптастырар едіңіз?
Жауапкершіліктің ең жақсы мысалдарының бірі — үйден жұмыс істейтін кәсіпкер болу үшін күндізгі жұмысынан жаңа ғана кеткен әріптесім туралы еді. Бірақ ол таңертең сағат 9-да кеңседе болу қажеттілігінсіз төсектен тұрудың қаншалықты қиын болатынын болжай алмады. Ол тұрғаннан кейін бәрі жақсы еді, бірақ таңертең төсектен тұру нағыз шайқасқа айналды.
Осылайша, ол мынадай тапқыр идея ойлап тапты (өзіне жүктеген оң шектеу): көлігін үйінің алдындағы тоқтауға тыйым салынған аймаққа қойды. Егер ол таңғы сағат 8-ге дейін тұрып, көлігін басқа жерге қоймаса, оның айып тұрағына әкетілетінін білетін, және бұл көрпенің астында қалуға деген кез келген азғыруды жойды. Оның бағасы тым жоғары еді.
Сіз бен сіздің командаңыз CCF-тегі барлық қадамдарды белгіленген мерзімде құжаттауды қамтамасыз ету үшін қалай «оң қысым» жасай аласыз? Қайсысы жақсырақ жұмыс істейді деп ойлайсыз — «тәтті печенье» (ынталандыру), «таяқ» (жаза) әлде екеуінің комбинациясы ма?
Міндеттемені қабылдаңыз, жұмыс істеңіз және жемісін көріңіз.
Кейс-стади: Oh Crap
Компостталатын ит тезегіне арналған пакеттер шығаратын Oh Crap компаниясы 2014 жылы Брюс Хултгреннің гаражында басталды. Оның серіктесі Генри Рейттің тапқыр маркетингтік стратегиялары жаңа компанияны тез арада іске қосты. Пакеттер нарыққа шыққаннан кейін көп ұзамай сатылым күрт өсті. Олар бастапқыда 200 000 пакет сатса, бірнеше жылдың ішінде бұл көрсеткіш 6,3 миллионға жетті. Алғашқы ірі тапсырыстардың бірінен кейін Генри Брюстің үйіне кіргенде гараждың, ас үйдің, тіпті оның ұлының бөлмесінің төбесіне дейін жиналған қораптарды көргенін айтады. Бұл нағыз «біз мұны шынымен жасап жатырмыз» деген сәт еді.
Oh Crap-тың маркетингі көп ұзамай олардың өндірістік қуатынан асып түсті және тапсырыс көлемі күрт артқанда, олар жарнаманы өшіруге мәжбүр болды. Оған қоса Брюстің жыл сайынғы бір апталық демалысы бизнесті толығымен тоқтататын — бұл күйзелісті одан әрі арттырды!
Бұл қосымша табыс көзін үлкен бизнеске айналдыратын уақыт келді. Олар толық жұмыс күніне қызметкерлерді, соның ішінде жаңа командаға қосылу үшін жұмысынан кеткен Генридің қарындасын да жалдады. Енді жалақы төлеу қажет болғандықтан, бизнестің «тоқтап-басталу» стилі жарамайтын еді.
Генри бұған дейін бірнеше сәтті жобаларға қатысқан және өткен қателіктерінен жүйелер қажет екенін білетін.
Бір әріптесі Генриді SYSTEMology-мен таныстырғанда, ол оның ұсынған мүмкіндіктерін бірден ұнатты. Ең бастысы, бұл тәсіл жүйелерді бос емес иесінің орнына басқа біреудің құруын, жазуын және енгізуін қолдайтын еді.
Сонымен, Генри алғашқы бірнеше жүйені жазып алғаннан кейін, ол ішкі жүйе үйлестірушісін тағайындады. Бүгінде ол маңызды процедураларды үздіксіз жазып және қайта бағалап, жүйелердің орындалуын қадағалап отырады. Жүйелердің арқасында олар өсу қарқынынан қалыс қалмайды — олар бұрынғыдай бәріне үлгеру үшін жанталаспайды.
Брюс пен Генриде бизнесті дамытуға арнайы уақыт пен еркіндік пайда болды, ал Генри өзінің маркетингтік тәжірибесін шығармашылық жобаларға бағыттай алады. Алғаш рет оларда тапсырыстардан гөрі ресурстар көбірек, және бұл өте жақсы, өйткені маркетингтік күш-жігерін арттыра отырып, Генри жүйелердің арқасында бизнес әр бірнеше ай сайын екі есе өсетінін болжайды.
«Жинақтау» әрекет қадамдары
Бөлімдер, Жауапкершіліктер және Команда Кестесін (DRTC - Departments, Responsibilities & Team Chart - ұйымдық құрылымды көрсететін кесте) нұсқаулық ретінде пайдаланып, кесте құрыңыз және жүйелеріңізді жинақтауға кірісіңіз. Сіз бизнесте қазіргі уақытта бар мәселелерді шешуге негізделген басымдықтарды белгілей аласыз. www.SYSTEMology.com/resources сайтынан әрбір анықталған жүйе үшін «Жүйе құру жүйесін» жүктеп алып, соны орындаңыз. №1 Қадам: Осы жүйемен қандай нәтижеге қол жеткізгіңіз келетінін анықтаңыз. №2 Қадам: Нәтижені кім шығаратынын анықтаңыз. №3 Қадам: Жазу әдісін анықтаңыз. №4 Қадам: Орындалып жатқан тапсырманы жазып алыңыз. №5 Қадам: Жаңа жүйе құрыңыз. №6 Қадам: Қадамдық құжаттама жасаңыз. №7 Қадам: Жүйені қарап шығыңыз. №8 Қадам: Командаңызға жүйені орындатыңыз және басқа команда мүшелерін өзара оқытыңыз. Қарқынды қалай сақтайтыныңызды анықтаңыз. Командаңызды ынталандыру үшін марапаттарды, жазаларды немесе екеуін де қолданасыз ба?
ТӨРТІНШІ КЕЗЕҢ: Ұйымдастыру

«Ұйымдастыру» тарауының қысқаша мазмұны
SYSTEMology-дің төртінші кезеңі — жинақталған жүйелерді ретке келтіру және командаңыздың оларды шынымен орындауын қамтамасыз ету үшін дұрыс технологияны енгізу! Сіз «бірақ мен білмедім» деген сылтауды қалай жеңуге болатынын білесіз және жоғары өнімділікке негіз қалайсыз.
Бұл тараудың негізгі сәттері:
Неліктен жүйеге негізделген бизнес әрқашан жоғары бағаланады және ең жоғары бағаға сатылады. Неліктен бағдарламалық жасақтама ешқашан бизнесті жүйелеудің «сиқырлы таяқшасы» бола алмайды. Неліктен жүйелік құжаттаманы жобаларды басқарудан бөлек ұстау маңызды. Көптеген адамдар өздерінің жұмыс ағындарын автоматтандыруға тырысқанда қандай қателік жібереді.
Ұйымдастыру
АҢЫЗ
Сізге қымбат және күрделі бағдарламалық жасақтамаға инвестиция салу керек.
Осыдан бірнеше жыл бұрын мен рок-н-ролл стиліндегі «Planet 13» киім дүкенінің тең иесі болдым. Бұл қызықты, бірақ айналысу өте қиын бизнес еді.
Егер сіз бөлшек сауда дүкенін басқарып көрсеңіз, не айтқым келгенін түсінесіз. Әр айда, тіпті бірде-бір тауар сатпасаңыз да, жалдау ақысы мен жалақыны төлеуге мәжбүрсіз. Үстеме шығындар өте жоғары, сондықтан шығынсыздық нүктесіне (кіріс пен шығын теңесетін деңгей) жету үшін өте көп сауда жасау керек.
Бақытымызға орай, мен ақылды серіктестермен жұмыс істедім және алғашқы күннен бастап біздің мақсатымыз тек футболка сатудан да жоғары болды. Біз бизнесті болашақта франшиза (дайын бизнес моделін пайдалану құқығы) ретінде сатуды көздеп құрдық. Бірінші дүкеніміз прототип болды — бұл біз үшін жасау, сынау және өлшеу мүмкіндігі еді. Біз бизнесімізді жетілдіріп, сәтті дүкенді қалай басқару керектігін егжей-тегжейлі сипаттайтын нұсқаулық әзірледік.
Өсе келе екінші дүкен аштық, жүйелерімізді жақсарта бердік және дүкен ішіндегі тікелей жұмыстан шеттедік. Тағы да өсіп, қызметкерлер жалдадық, бас кеңсеге көштік, көтерме сауда бөлімін құрдық және алғашқы франшизаны сатуға дайындалдық. Мен сапардың осы бөлігін анық есімде сақтадым, өйткені бұл менің рөлімнің негізгі бөлігі еді.
Алғашқы франшизаны сататын кезде, мен біздің жеңісті бизнес-моделімізді сатып жаттым. Мен біздің қадамдық жүйелерімізді, яғни «істі атқарудың біздің жолын» саттым. Олар қымбат бағдарламалық жасақтамада, вики-беттерде немесе бұлтты шешімдерде емес, жай ғана қағазға басылып, қарапайым папкаға салынған еді. Бізде дүкен қызметкерлеріне арналған бір нұсқаулық және дүкен иесіне арналған бір нұсқаулық болды. Бұл қарапайым әрі тиімді еді.
Ең қызығы не екенін білесіз бе? Бұл біздің бос орыннан жасаған активіміз еді және оны кейіннен бірнеше рет қайталап сатуға болатын еді.
Ақша жүйелерде
Бұл менің санама құнды сабақ болып ұялады: ең аз қосымша еңбекпен бірнеше рет сатылатын дүние жасаған кезде, сізде керемет рычаг (аз күш жұмсап, үлкен нәтижеге жету мүмкіндігі) пайда болады. Мен мұны айтқанда бұл анық көрінуі мүмкін, бірақ жұмысты бір рет істеп, сол үшін қайта-қайта ақша алғысы келмейтін кім бар?
«Planet 13» оқиғасының қалған бөлігін басқа күнге қалдырамын — біздің қасымыздан үш дүкен ары жерден бәсекелестерімізге орын беріп, бізге кедергі жасамақ болған сауда орталығы, жаһандық қаржы дағдарысына қалай тап болғанымыз және басқа да жағымсыз жайттар туралы айтып берермін... бірақ қазірше қысқа қайырсам: «Planet 13» бүгінде жоқ болса да, менің «өмір мектебінен» алған сабақтарым өмір бойы менімен бірге қалады.
Бұл сіздің жайлылық аймағыңыздан тыс болуы мүмкін және бұған дайын болмауыңыз да ықтимал, бірақ менің сенімім бойынша: сіз бизнесіңізді әрқашан бір күні оны сатамын деген оймен құруыңыз керек. Оны толықтай сатасыз ба, бір бөлігін бе әлде мүлдем сатпайсыз ба — бұл өз еркіңізде, бірақ бір нәрсе анық: оны түбінде сату идеясымен құру іргетастың мықты болуын қамтамасыз етеді.
Жүйемен басқарылатын бизнес әрқашан қымбат тұрады
Мұның шындық екенін іштей сезетін шығарсыз, бірақ бұған бірқатар себептер бар. Ең бастысы — жүйелі бизнес негізгі тұлғаға тәуелділіктен (бизнестің бір адамның біліміне немесе қатысуына ғана байланысты болуы) ада. Олар бизнес иесінсіз немесе кез келген нақты қызметкерсіз-ақ жұмыс істей береді. Олар тиімдірек, сенімдірек және масштабталады.
Жүйелер әлеуетті сатып алушыға сатудан кейін де бизнес жақсы жұмыс істей беретініне сенімділік береді. Сіздің жүйелеріңіз — бұл сәтті басқарылатын бизнесіңіздің жобасы және олар алтынға бергісіз құнды. Егер сіз жүйелеріңізді бұлтта сақтасаңыз, онда олардың сақтау орны алтынға тең.
Жеке өзім жүйелерді бизнестегі ең маңызды актив деп санаймын. Егер адамдар маңыздырақ десеңіз, мен сіздің бұл пікіріңізге қарсы шығамын: қаласаңыз да, қаламасаңыз да, адамдар келеді және кетеді.
Кез келген деңгейдегі ешбір қызметкер бизнес үшін «орны толмас» болмауы керек. Шын мәнінде, егер бизнесіңізде орны толмайтын адам болса, онда сізде үлкен мәселе бар. Өйткені сол адам ауырып қалса немесе отбасында бір жағдай болса, не болмаса, одан да жаманы — оны автобус қағып кетсе не болады? Сіз тығырыққа тірелесіз.
Жүйелер болса, керісінше, кез келген қиындықта сізбен бірге болатын, бизнесіңізге ондаған жылдар бойы қызмет ете алатын, тіпті болашақ жаңа жобаларда қайта қолдануға болатын жалғыз актив. Қандай бизнесте жұмыс істесеңіз де, олар сіздің ортақ бизнес мәселелеріңізге арналған шешімдер кітапханаңыз болады.
Мен жүйелер туралы айтқанда оның маңыздылығын баса айтып отырмын, өйткені біздің түсінігіміз бір жерден шығуы керек. Ақша — сіздің жүйелеріңізде.
Мен өзінің сантехникалық бизнесін осы уақытқа дейін жиырма бір рет құрып, сатқан кәсіпкерді білемін. Әр жолы ол оны алдыңғысынан жылдамырақ әрі жақсырақ құрады және барған сайын қымбатқа сатады. Ол күйреп жатқан сантехникалық бизнесті сатып алудан бастайды, содан кейін өз командасын жіберіп, жағдайды түзеу үшін өз жүйелерін орнатады. Соңғы есеп бойынша, ол өзінің ең соңғы компаниясын ондаған миллион долларға сатты. Бұл — нағыз рычаг пен кемеңгерлік.
Ең құнды активіңізді қайда сақтайсыз?
Сіздің командаңыз жүйелерді қайдан іздеу керектігін біле ме, әлде олар ортақ дискіде, қызметкерлердің жұмыс үстеліндегі папкаларда немесе Dropbox-тағы ретсіз папкаларда шашылып жатыр ма? Сізге бұдан жақсырақ жоспар керек және бұл тарау дәл осы туралы. Жүйелеріңізді қалай ұйымдастыратыныңызды және жауапкершілік пен есептілікті қалай қалыптастыратыныңызды қарастырайық.
Сондай-ақ жүйелік нұсқаулықтардың қандай болуы керектігі туралы ескі қате түсініктерден арылатын уақыт келді. Үлкен, қалың нұсқаулықтарды басып шығарып, сөреге шаң бастырып қою — ескірген идея. Бірақ сол сияқты, сізге SCORM қолданатын, кіріктірілген LMS (оқытуды басқару жүйесі) бар күрделі корпоративтік деңгейдегі бағдарламалық жасақтама керек деген ой да қате. Мұндай ойлардың бәрі сіздің дамуыңызды тежейді.
Қарапайымнан бастаңыз
Иә, «Planet 13» кезеңінен бері заман өзгерді, құралдар өзгергенімен, қарапайымдылық өзгеріссіз қалды. Егер сіз қарапайым нәрсені меңгере алмасаңыз, күрделіні ешқашан меңгере алмайсыз. Сондықтан барлық автоматтандырылған шешімдер мен жаңа, жылтыр дүниелерге қарамас бұрын, бәрін қарапайым ұстауға келісейік.
Бізге дұрыс жолға қою керек екі-ақ құрал бар: Барлық бизнес жүйелеріңіз сақталатын орталық орын керек. Бұл сізге және сіздің командаңызға тапсырмалардың қалай сәтті орындалатыны туралы нақтылық береді. Жауапкершілік орнату және командаңызды сіз белгілеген стандарттарға сай ұстау тәсілі керек. Бұл сіз қалаған нәтижеге қол жеткізуді қамтамасыз етеді.
Сізде бұл екеуі де болуы мүмкін — бәлкім, бұл құралдарды дұрыс пайдалану үшін аздап түзетулер енгізу керек шығар. Мен қазір қолданып жүрген барлық құралдарыңыз бен бағдарламаларыңызды (бухгалтерия, CRM — клиенттермен қарым-қатынасты басқару жүйесі, маркетингті автоматтандыру және т. б. ) ескермей, шын мәнінде сәтті жүйеге негізделген бизнесті құру үшін қажет екі құралға тоқталғым келеді: 1. Жүйелерді басқару бағдарламасы (Systems management software) 2. Жобаларды басқару бағдарламасы (Project management software)
Жүйелерді басқару бағдарламасы — бұл сіздің жүйелеріңіз сақталатын орын, оған сіз және бүкіл командаңыз оңай қол жеткізе алады. Бұл сіздің бизнесіңіздегі барлық нәрсеге арналған «қалай істеу керек» нұсқаулығына айналады: әрбір рөл, әрбір тапсырма құжатталып, орталықта сақталады.
Ал жобаларды басқару бағдарламасы (кейде тапсырмаларды басқару деп те аталады) жауапкершілік пен басқару құралы ретінде қызмет етеді. Бұл бағдарламаның мақсаты — барлық жобаларыңызды қадағалау және әрбір команда мүшесі қандай тапсырмамен жұмыс істеу керектігін және оның мерзімін білуін қамтамасыз ету. Сондай-ақ, бұл жобаға қатысты барлық командалық байланысты электрондық поштадан орталық орынға көшіреді.
Бұл өте маңызды, сондықтан анығырақ айтайын. Жұмысты басқару үшін электрондық поштаны қолдануды тоқтатыңыз және командаңыздың пошта арқылы байланысуына жол бермеңіз. Пошта арқылы тапсырмалар ұмытылады, егжей-тегжейлер назардан тыс қалады және мерзімдер өткізіліп алынады. Мен электрондық поштаны жек көрмеймін; бұл тамаша құрал, бірақ ол жобаларды басқару үшін мүлдем жарамсыз.
Бір сәт ойланып қарасаңыз, мұның шындық екенін білесіз. Біреуге пошта арқылы тапсырма беріп, бірнеше аптадан кейін «Эй, ана жұмысты бітірдің бе? » деп сұрағанда, ол ұмытып кеткен жағдай болды ма? Ол сізге ұяла қарап: «Ой, кешіріңіз, ұмытып кетіппін» дейді немесе, одан да жаманы, не туралы айтып тұрғаныңызды да білмейді.
Жобаларды пошта арқылы басқару кезінде бұл өте жиі кездеседі. Байланыс — бұл басты нәрсе. Командалық байланысты реттеңіз, сонда мәселелердің 80 пайызы шешіледі. Жақсы жобаларды басқару бағдарламасы бәрін ретке келтіруге көмектеседі.
Сиқырлы жұп
Бұл екі құрал (жүйелерді басқару және жобаларды басқару бағдарламасы) бірге жұмыс істегенде, тапсырмаларды түсініспеушілікке орын қалдырмайтын анық, қолжетімді нұсқаулармен тағайындауға мүмкіндік береді. Сіздің командаңыз не істеу керектігін және бірдеңеге сенімді болмаса, жауапты қайдан іздеу керектігін нақты білетін болады. Бұл команданың тиімділігін айтарлықтай арттырады және сылтауларды жояды.
Шағын командалар (немесе өте кішкентай бизнес) үшін тек жүйелерді басқару бағдарламасымен-ақ шектелуге болады. Дегенмен, команда мүшелері көбейген сайын, жүйелердің болуы бір бөлек те, команданың оларды орындауын қадағалау екінші бөлек екенін түсінесіз.
Егер біреу тапсырманы жаңадан бастаса, ол алғашқы бірнеше ретте жүйеңізді мұқият орындайды, бірақ көп ұзамай ол өзіне сенімді болып, нұсқаулыққа қарауды тоқтатады. Бұл әсіресе жүйені жасауға көмектескен білікті қызметкерлерге қатысты. Сонымен қатар, қызметкерлерден әр тапсырманы орындаған сайын бүкіл жүйені қайта оқып шығуды талап ету — шындыққа жанаспайтын және қажетсіз нәрсе.
Міне, осы жерде жобаларды басқару бағдарламасы көмекке келеді. Олар жүйені үнемі оқымауы мүмкін, бірақ сіз олардан жұмыс барысында негізгі қадамдарды белгілеп отыруды (чек-лист сияқты) талап ете аласыз. Бизнесте жүйелердің тек жасалып қана қоймай, іс жүзінде қолданылатын мәдениетін қалыптастырудың құпиясы — есептілікті енгізуде.
Жұмыс барысында командаңыз белгілеп отыруы тиіс маңызды кезеңдерді немесе бақылау нүктелерін жасау үшін жобаларды басқару бағдарламасын қолданыңыз. Тапсырманың бақылау нүктелерін шаблон ретінде жасауға болады, сондықтан оны көбейту өте оңай. Нәтижесінде — қателіктер мен шығындарды минимумға дейін азайтатын бірыңғай нәтижелер аласыз.
Тіпті мен сияқты «микроменеджменттен» айығушылар үшін де бұл көңілге демеу: бизнестен өзіңізді босатсаңыз да, бұл алдыңғы шепте не болып жатқанынан мүлдем қол үзу дегенді білдірмейді. Дұрыс ұйымдастырылған кезде, сіз кез келген уақытта осы құралдар арқылы бизнеске қайта оралып, бірнеше ай бойы басқа жақта болсаңыз да, жағдайды тез түсіне аласыз.
Абайлаңыз: егер сізде жүйелерді басқару және жобаларды басқару бағдарламалары таңдалып қойылған болса және олар сізге тиімді жұмыс істеп тұрса, оларды ауыстырудың қажеті жоқ! Ешбір бағдарлама барлық мәселеңізді сиқырлы түрде шешіп бермейді және сайып келгенде, қандай құралды қолданатыныңыз аса маңызды емес. Бастысы — осы екі негізгі саланы қамтитын бірдеңенің болуы.
Егер қазіргі бағдарламаларыңыз сізге тиімді болмаса, опцияларыңызды саралауыңыз керек. Мен бұл екі саланы — жобаларды басқару және жүйелерді басқаруды — бөлек қарастыруды ұсынамын, өйткені оларды біріктірмеуге кеңес беремін. Интеграцияланған шешімдер жоқ емес, бірақ екеуін біріктіру көбінесе ымыраға келуге және қажетсіз күрделілікке әкеледі.
Сенім білдіріңіз, жүйелерді басқару мен жобаларды басқаруды бөлек ұстаңыз, сонда болашақта бағдарламаны ауыстыру қажеттілігі азаяды. Сондай-ақ, егер бір күні бизнесіңізді сатуды ұйғарсаңыз, бұл сізді ең тиімді позицияға қояды. «Уақытында тігілген бір іс тоғыз істі үнемдейді».
Жобаларды басқару бағдарламасы
Жобаларды басқару бағдарламасы тапсырмаларды басқарудың «кім, не істейді, қашанға дейін» деген аспектісін қамтуға арналған. Нарықта Asana, Basecamp, Trello, Podio, Teamwork, Monday және тағы басқа көптеген салаға тән емес құралдар бар. Сондай-ақ белгілі бір салаларға оңтайландырылған құралдар да кездеседі.
Соңғы топқа абай болыңыз, өйткені олар бизнесіңіздегі маңызды бөлімдердің зиянына бола кейбір тапсырмалар үшін тым қатты оңтайландырылған болуы мүмкін. Мысалы, құрылыс немесе техникалық қызмет көрсету бизнесіне арналған кейбір бағдарламалар тек кестелеу мен жеткізуге ғана назар аударады. Бұл маңызды болғанымен, бизнесіңіздегі басқа бөлімдерді басқару үшін бірнеше платформа қажет екенін түсінгенде, бұл қиындық тудыруы мүмкін.
Біздің мақсатымыз үшін жобаларды басқару бағдарламасы жоғарғы деңгейде болуы керек. Ол барлық бөлімдерді қамтып, кез келген жұмыстың орындалуына нақты жауапкершілік орнатуы тиіс.
Егер сіз әлі жобаларды басқару құралын таппасаңыз, міне, назар аударатын бірнеше критерий: Негізгі тапсырманы жасау Ішкі тапсырмаларды (sub-task) жасау Тапсырма сипаттамалары мен сілтемелер Тапсырмалар тізімінің шаблондары немесе көшіру Рұқсат деңгейлері мен жобаның көрінуі Интуитивті және қолдануға оңай
Негізгі тапсырманы жасау
Таңдалған бағдарламаңыз кем дегенде мыналарға мүмкіндік беруі керек: Тапсырма жасау Тапсырманы команда мүшесіне тағайындау Прогресс туралы жаңартуларды алуы керек басқа команда мүшелерін белгілеу (tag) Тапсырманың орындалу мерзімін (deadline) белгілеу
Ішкі тапсырмаларды (sub-task) жасау
Бұл да стандартты функция, бірақ ол өте маңызды. Сіз жасаған құжатталған жүйелердегі қажетті қадамдар негізінде жеке тапсырмаларды бірнеше ішкі тапсырмаларға бөле алуыңыз керек. Бұл ішкі тапсырмаларды да тағайындауға мүмкіндік болуы тиіс — дәл осы функция командаңызда нағыз есептілікті құруға мүмкіндік береді.
Тапсырма сипаттамалары мен сілтемелер
Тапсырмаға тікелей ескертпелер мен сілтемелер қоса алу әрқашан пайдалы. Бұл өте маңызды, өйткені жаңадан құжатталған жүйелерді жұмыс істетудің бір құпиясы — оларды команда мүшесі тапсырма туралы ақпарат алатын жерде қолжетімді ету. Яғни, сіз тапсырма тағайындалған жерге қадамдық жүйенің сілтемесін орналастырғыңыз келеді.
Бұл екі себеппен маңызды. Біріншіден, бұл тапсырмаға жаңадан келген команда мүшелеріне қажетті қадамдарды тез түсінуге көмектеседі, екіншіден, бұл нақты күтулерді белгілейді.
Тапсырмалар тізімінің шаблондары немесе көшіру
Сіз жасайтын жүйелер әдетте жиі қайталанатын тапсырмаларға арналғандықтан, жаңа тапсырмаларды шаблоннан құру уақытты едәуір үнемдейді. Бұл функция стандартты сипаттамасы, ішкі тапсырмалары мен сілтемелері бар бұрын жасалған шаблоннан жаңа тапсырма жасауға мүмкіндік береді.
Рұқсат деңгейлері мен жобаның көрінуі
Бұл команда мүшелерінің неге қол жеткізе алатынын шектеу үшін пайдалы болуы мүмкін. Мысалы, бөлім бастығы тапсырмаларды жасау және тағайындау мүмкіндігіне ие болса, қарапайым команда мүшесі тек өзіне тағайындалған тапсырмаларды ғана көріп, пікір қалдыра алады. Бұл қауіпсіздік үшін де, бағдарламаны пайдалануды жеңілдету үшін де тиімді.
Интуитивті және қолдануға оңай
Артық функциялар күрделілік тудырады, күрделілік кедергі жасайды, ал кедергі бағдарламаның қолданылуын төмендетеді. Сізге бүкіл командаңыз қолданатын бағдарлама керек, ал олардың бәрі технологияны жетік білмеуі мүмкін. Егер платформаны пайдалану ыңғайсыз немесе баяу болса, командаңыз оны қолданбаудың жолын іздей бастайды.
Адамдар тек жұмыс күнінің соңында бәрін белгілеп шығу (tick off) үшін ғана жүйеге кіретін жағдайға тап болғыңыз келмейді. Бұл жобаларды басқару бағдарламасының негізгі пайдасын — команданы жұмыс барысында жүйелерді қолдануға және прогресті жазып отыруға мәжбүрлеуді жояды.
Соңғы шешімді қабылдау
Қай бағдарламаны қолданатыныңыз туралы соңғы шешім қабылдамас бұрын, оны сынап көру үшін шағын фокус-топ құрыңыз. Оларға бұл платформаның мақсаты жұмысты жеңілдету екенін түсіндіріп, бірнеше жоба мен тапсырманы орындап көруді сұраңыз және кері байланыс алыңыз.
Автоматтандыру туралы сөз
Мен де автоматтандыруды жақсы көремін. Роботтардың жұмыс істегенін кім қаламайды? Бірақ Zapier (әртүрлі қолданбаларды байланыстыратын сервис) арқылы біреу түшкірген сайын автоматты түрде хабарлама жіберетін жүйелерді орнатпас бұрын, алдымен «адамдық автоматтандыруды» сынап көруді ұсынамын. «Адамдық автоматтандыру» деген не деп сұрап тұрған шығарсыз?
Google-дың тәсілі
Бұл — әлемдегі ең ірі технологиялық компания Google-дың мәселеге қалай келетінінің мысалы. Google өз іздеу жүйесінің нәтижелерін жақсарту кезінде бірден автоматизацияға көшеді деп ойлау оңай. Әрине, есептеулерге келгенде олар барлық ауыр жұмысты машинаға жүктейді, солай емес пе?
Бірақ бұлай емес. Оның орнына, Google-дың іздеу тобы алдымен жақсартқысы келетін нәрсені анықтайды. Содан кейін олар тексеру үшін гипотеза (дәлелдеуді қажет ететін ғылыми болжам) мен қолдаушы құжаттаманы (жүйені) жасайды. Содан соң мыңдаған қолмен тексерушілер өзгеріс нәтижелерін тексере бастайды. Google жүйені толық автоматтандырмас бұрын, өз гипотезасын адам бақылауымен толық тексергісі келеді. Осының бәрі жүйе толық кодталып, іздеу алгоритміне (мәселені шешуге арналған нақты қадамдар тізбегі) енгізілгенге дейін көп уақыт бұрын орындалады.
Сонымен, мұндағы сабақ қандай? Google сияқты ойлаңыз. Алдымен қолмен жасаңыз, оны жетілдіріңіз, содан кейін ғана автоматтандырыңыз. Бұл бизнестегі барлық нәрсеге қатысты! Бір нәрсені автоматтандыруға тұрарлық екеніне көз жеткізбейінше, оны автоматтандырудың мәні жоқ.
Жүйені басқару бағдарламасы (Systems management software)
Көптеген бизнестердің жүйелері мен процестерінде қиындықтар туындауының басты себебі — оларда жүйені басқару бағдарламасынан гөрі, жобаларды басқару немесе жұмысты басқару бағдарламаларының жиірек кездесетіндігі.
Көптеген компаниялар өз жүйелерін қайда сақтайды деп ойлайсыз?
Олар көбінесе жан-жаққа шашырап жатады: адамдардың жұмыс үстелінде, кейбіреулері Dropbox-та, басқалары Google Drive немесе SharePoint-те, кейбіреулері Microsoft Word-та, ал басқалары мәтіндік файлдарда сақталады. Кейбіреулерінде вики (пайдаланушылар өздері өңдей алатын мәліметтер базасы), WordPress плагиндері немесе тіпті Google Sites бар.
Түйін мынада: егер олар барлық жерде болса, бұл олардың еш жерде жоқ екенін білдіреді.
Жүйені басқару бағдарламасы (Systems management software) барлық жүйелеріңіз бен процестеріңіз үшін орталықтандырылған орын жасау арқылы бұл мәселені шешеді — бұл сіздің ең маңызды бизнес активіңіздің үйі. Жүйені басқару бағдарламасы бизнесті құжаттандыру процесін оңай әрі қызықты ету үшін арнайы жасалған.
Сонда өзіңізге сәйкес келетін платформаны қалай табуға болады? Міне, менің таңдау критерийлерім:
Арнайы жүйені басқару бағдарламасы
Бай медиа-мазмұнды қосу мүмкіндігі
Рұқсат деңгейлері
Бекіту (Sign off) функциясы
Интуитивті түсінікті және пайдалану оңай
Арнайы жүйені басқару бағдарламасы
Менің бірінші кеңесім — жүйелеріңізді құжаттарды басқару немесе файлдарды сақтау платформаларында (мысалы, Dropbox, Google Drive, Box, SharePoint т. б. ) сақтамаңыз; олар тез арада ретсіз папкалар мен файлдардың жиынтығына айналады.
Сол сияқты, пайдалану үшін кодтауды, HTML-ді немесе арнайы білімді талап ететін вики-стильдегі платформалардан аулақ болыңыз. Үйрену қиын немесе тек бірнеше команда мүшесіне ғана тәуелді кез келген платформа сәтсіздікке ұшырайды. Жүйелік мәдениетті қалыптастыру үшін бүкіл командаңыздың оны қабылдап, қолданғанын қалайсыз.
Сіз жүйелеріңізді құру, өңдеу және басқару мақсатында арнайы жасалған бағдарламалық жасақтаманы іздеп жүрсіз. Егер ол компания саясаты мен басқа да оқыту жұмыстарын қамтыса, бұл — қосымша артықшылық. Иә, басқа шешімдерді құрастырып шығуға болады, бірақ бұл әдетте сапаның төмендеуіне әкеледі.
Есіңізде болсын, жүйені басқару бағдарламасы сіздің бизнесіңіздегі ең маңызды активті сақтайды.
Бай медиа-мазмұнды қосу мүмкіндігі
Жүйелеріңізді құру кезінде сізге барлық қатысты ресурстар бір жерде қажет. Электрондық кестелерден бастап, суреттерге, аудиоларға, электрондық пошта шаблондарына, бейнелерге, флоучарттарға (процесс схемалары) және кәдімгі мәтін арқылы қосуға болмайтын кез келген басқа файл түрлеріне дейін — оларды тікелей жүйелеріңізге енгізе алғаныңыз дұрыс.
Мысалы, түпнұсқа бейнежазбаларыңыз тиісті жүйеге тікелей ендірілуі керек. Бағдарлама бейнені ендірмес бұрын оны алдымен YouTube немесе Vimeo сияқты сервистерге жүктеуді талап етуі мүмкін. Егер оны сыртқы сайтқа өтпей немесе жүктемей-ақ тікелей жүйе құжаттамасы бетінен көру мүмкін болса, бұл өте жақсы.
Бастысы — бәрінің бір жерде болуы.
Рұқсат деңгейлері
Әртүрлі қолжетімділік деңгейлерінің болуы өте маңызды. Қауіпсіздік мақсатында барлық жүйелерді бәрі бірдей көруі тиіс емес. Сіз жүйелерді рөлдерге, ал сол рөлдерді жеке тұлғаларға бекіте алуыңыз керек, осылайша олардың не көре алатынын және не өңдей алатынын шектейсіз.
Бұл мүмкіндік команда мүшелері қызметте өскенде немесе ауысқанда рөлдер мен оған қатысты жүйелерді тез әрі оңай қайта тағайындауға мүмкіндік береді. Бұл — арнайы емес платформалар жиі ақсайтын өте маңызды тұс.
Бекіту (Sign off)
Тағы бір пайдалы мүмкіндік және ережелерді сақтаудың құпияларының бірі — команда мүшесінің «мен білмедім» деу мүмкіндігін жою. Команда мүшелері жүйені оқып, түсінгенін жай ғана растайды (бекітеді). Жүйені басқару бағдарламаңызда бұл функция бар екеніне көз жеткізіңіз.
Интуитивті түсінікті және пайдалану оңай
Жобаларды басқару бағдарламасына берген ұсынысым сияқты, бұл жерде де пайдаланудың оңайлығы өте маңызды. Жақсы жүйені басқару бағдарламасы қызметкерлерді оқытуды мүлдем қажет етпеуі керек. Ол команда мүшелеріне бұрыннан таныс жолмен жұмыс істеуі тиіс.
Жобаларды басқару бағдарламасының мақсаттарымен сәйкес келетін артық, жиі қажетсіз мүмкіндіктерден аулақ болыңыз. Автоматтандырылған жұмыс ағындары, белсенді бақылау тізімдері, деректерді жинау және т. б. керемет естілгенімен, бұл мүмкіндіктердің көпшілігі «кім, нені, қашанға дейін жасайтынын» басқаратын жобаларды басқару бағдарламасының ішінде болуы керек.
Шешім қабылдағанда «о, бұл керемет көрінеді екен» дегенге емес, әрқашан құралдың негізгі мақсатына оралыңыз.
Жүйені басқару бағдарламасы — бұл сіздің және сіздің бүкіл командаңыздың жүйелерге оңай қол жеткізуі үшін олар сақталатын орын.
Жобаларды басқару бағдарламасы — барлық жобаларыңызды бақылайды, әрбір команда мүшесі қандай тапсырмамен және қашан аяқтау керектігін білуін қамтамасыз етеді.
Бұл екі компонент бірге жүйеге негізделген бизнесті құрудағы табысыңыздың кепілі болып табылады.
Бағдарламалық жасақтама реттелді — келесі не?
Енді осы платформаларды өзіңізге бейімдейтін уақыт келді...
№1 қадам: Жобаларды басқару бағдарламасын теңшеңіз.
Келесі екі қадамды қысқа қайырамын, өйткені бұл сіздің бизнесіңізге, командаңызға және таңдаған бағдарламаңызға байланысты болады.
Сонымен, жобаларды басқару бағдарламасында әрбір бөлім (сату, маркетинг, операциялар, қаржы, адам ресурстары және басқару) үшін жұмыс кеңістігін (workspace) құрудан бастаңыз. Тиісті бөлімдердің астында Критикалық Клиенттік Ағында (Critical Client Flow — компанияның табыс әкелетін негізгі процесі) анықталған тапсырмаларды жасаңыз және оларға жауапты білікті мамандарды тағайындаңыз.
№2 қадам: Жүйені басқару бағдарламасын теңшеңіз.
Жүйені басқару платформасында папкалар жасаңыз (әр бөлім үшін бір папка және одан әрі реттеу үшін ішкі папкалар) және алдыңғы тарауларда жасаған жүйелеріңізді импорттай бастаңыз. Ол жүйелерді тиісті мамандарға бекітіңіз, әр жүйенің сілтемесін алып, оларды жобаларды басқару бағдарламасындағы сәйкес тапсырмалардың жанына қойыңыз.
Егер мұны әлі елестете алмасаңыз, алаңдамаңыз! Басқа біреудің мұны қалай жасағанын көргенде әрқашан оңайырақ болады. Жобаларды басқару және жүйені басқару бағдарламаларының қалай бірлесіп жұмыс істейтінін көрсететін қысқа бейнені мына ресурс арқылы көре аласыз:
[LINK url=”www. SYSTEMology. com/resources”]www. SYSTEMology. com/resources[LINK]
Бағдарламалық жасақтама туралы соңғы сөз
Бұл кітап уақыт сынынан өтуі үшін, біз қолданатын нақты бағдарламаларды атаудың орнына, шешім қабылдау кезіндегі негізгі мәселелерге назар аударуды жөн көрдім. Ең басында айтқанымдай, ешқандай бағдарлама өздігінен сиқырлы таяқша болмайды. Қазіргі ұсыныстарды [LINK url=”www. SYSTEMology. com/resources”]www. SYSTEMology. com/resources[LINK] сайтынан қараңыз.
Адамдар жиі жарқыраған, жаңа дүниелерге қызығады. Бағдарламалық жасақтама барлық жүйелеу мәселелерін шешетін жетіспейтін бөлік болып көрінгенімен, бұл тек бағдарламадан әлдеқайда тереңірек нәрсе. Бизнесті жүйеге негізделген бизнеске айналдыру үшін дұрыс бағдарлама, оқыту, басқару және мәдениет қажет.
SYSTEMology бойынша алға жылжыған сайын, сіз осы өмірлік маңызды компоненттердің барлығын қалай орнатуды үйренесіз.
Кейс-стади: Mount Martha мектепке дейінгі мекемесі
Mount Martha Preschool — Викторияның жағалауындағы бұталы алқапта орналасқан, ойынға негізделген беделді коммерциялық емес балабақша. Мектеп оны басқаратын ата-аналар комитетінің арқасында федералдық сапа стандарттарына әрқашан сай келеді, тіпті одан да асып түседі.
Комитетке қосылғаннан кейін көп ұзамай Даниэль Пауэр-Мирфин сабақтастықты жоспарлаудың нашарлығы шешім қабылдау процесінде тоқырау мен ретсіздікке әкеліп соқтырғанын байқады. Комитет мүшелері ауысқанда, жаңа мүшелерге жаңа бастамаларды қарастырмас бұрын жұмысқа араласу үшін бір ай немесе одан да көп уақыт қажет болды. Бұл — босқа кеткен уақыт!
Күндіз тау-кен өнеркәсібінде бақылаушы болып жұмыс істейтін Даниэль қатаң реттелетін салалардағы жүйелердің маңыздылығын жақсы білетін. Сонымен қатар, ол көптеген бағдарламалық шешімдер әкелетін бюрократия балабақша комитеті үшін бастаманы тоқтатып тастауы мүмкін екенін де түсінді.
Даниэль SYSTEMology негізін басшылыққа алып, Office 365-тегі Word құжаттарынан онлайн жүйені басқару бағдарламасына көшті, бұл жағдайды түбегейлі өзгертті. Соңында оларда жүйелер, федералдық нормативтік саясаттар және оқыту арасындағы алшақтықты жоятын шешім пайда болды. Барлық білім бір жерде сақталғандықтан, Даниэль: «Болашақ комитеттердің жұмысқа бірден кірісуі үшін қажетті құралдары бар», — дейді.
Ең бастысы, мектеп комитет бөлімдері, мұғалімдер мен қызметкерлер арасындағы ашықтық арқылы өз құндылықтарын сақтауға жақсырақ жабдықталған. Кішкене ғана қайта ұйымдастырудың не істей алатыны таңқаларлық!
«Ұйымдастыру» қадамдары
Қазіргі таңдағы біз ұсынатын платформаларды www.SYSTEMology.com/resources сайтынан қараңыз.
Қандай бағдарламаны қолданатыныңызды анықтаңыз.
№1 қадам: Жобаларды басқару бағдарламасын теңшеңіз.
№2 қадам: Жүйені басқару бағдарламасын теңшеңіз.
БЕСІНШІ КЕЗЕҢ: Интеграция (Integrate)

«Интеграция» тарауының қысқаша мазмұны
SYSTEMology-дің бесінші кезеңі — команданы бизнесті жүйелеудің жаңа тәсіліне тарту. Жаңа бастаманың артықшылықтарын компания үшін емес, жеке адам үшін көрсету — бұл жұмыстың басты құпияларының бірі. Тағы бір сыр — адамдар өздері құруға көмектескен нәрсені қолдайды. Иә, өзгерістерді басқару айтуға оңай болғанымен, оны іске асыру қиын, бірақ жақсы жаңалық — бізде ол үшін де жүйе бар.
Осы тараудың негізгі тұстары:
Өз күшті және әлсіз жақтарыңызды қалай анықтауға болады.
Неліктен бұрынғы жүйелеу әрекеттері сәтсіз болуы мүмкін еді.
Бизнесті өсірудегі ең маңызды екі рөл қандай.
Жүйелерді орындамайтын қиын команда мүшелерімен қалай жұмыс істеу керек.
Интеграция
МИФ: Сізде жүйелер болса да, командаңыз оларды орындамайды.
Жақсы! Енді сізде негізгі жүйелер құжатталған, сақталған және бағдарламалық жасақтамаңыз дайын. Бизнесіңіз сиқырлы түрде пайда әкеле бастайтын, ал командаңыз жүйелерді мұқият орындайтын уақыт келді.
Ха! Екеуміз де бұлай болмайтынын білеміз. Егер бұл соншалықты оңай болса, бәрі де солай жасар еді! Жүйелердің болуы — бір бөлек, ал команданы оларды орындауға мәжбүрлеу — мүлдем басқа мәселе.
Жүйелеуге келгенде көптеген компаниялар осы жерде сүрінеді. Мен жақсы ниетпен басталған жаңа бастамалардың бірнеше негізгі тұлғалар тарапынан енгізіліп, бірақ бірнеше аптадан кейін бәрі бұрынғы қалпына келгені туралы оқиғаларды жиі естимін (сіз де мұны өз көзіңізбен көрген боларсыз). Адамдар бұрыннан істеп келген әдеттегі әдістеріне қайта оралады.
Бұл мәселе тек жүйелерді енгізуге ғана емес, бизнестегі кез келген өзгеріске қатысты.
Өкінішке орай, бұл «сізде жақсы жүйелер болса да, командаңыз оларды бәрібір орындамайды» деген мифті күшейте түседі.
Шын мәнінде, егер сіз SYSTEMology процесін төртінші кезеңде тоқтатсаңыз, ештеңе нәтиже бермейді деген болжам қисынды. Бірақ, әрине, сіз бұл жерде тоқтамайсыз. Сіз алға ұмтыласыз. Сіз жігерлісіз.
Солай емес пе?
Мен мұны сұрап отырған себебім — бұл кезең бүкіл SYSTEMology процесіндегі ең қиын бөлік болады. Бұл басқаруға болады және процесс дәлелденген, бірақ сіз бәрін өздері үйренген жайлылық аймағынан (comfort zone) шығаруға дайын болуыңыз керек.
Бизнесіңізде жүйелер тек жасалып қана қоймай, іс жүзінде қолданылатын мәдениетті қалыптастырудың кілті — табандылық. Сіз ескі әдеттерден арылып, оларды жаңаларымен алмастырып, командаңыз: «Бізде жұмыс осылай істеледі», — деп айтатын деңгейге жетуіңіз керек.
Сіз қиындықтарға тап боласыз, қарсылықтар болады, кейде тіпті командаңыз бұл ауысуды жасай ала ма деп күмәндануыңыз мүмкін. Мұндай сәттерде сеніміңізді жоғалтпаңыз. Көптеген компаниялар осы жолдан өтіп, бұл алшақтықты жойды, сіз де солай ететініңізге сенімдімін.
Сондай-ақ, ең үлкен қиындық сізбен бірге ұзақ уақыт болған және өз әдеттеріне қалып қойған ескі қызметкерлерден болатынын біліп, сабыр сақтаңыз. Жаңа команда мүшелері үшін бұл жұмыс тәсілі — олар білетін жалғыз жол болады және олардың бұл ортаға сай келетін-келмейтіні тез анықталады.
Күшті жақтарыңызды анықтаңыз және кемшіліктеріңізді түсініңіз
Менің цифрлық агенттігім он жылдан астам уақыт жұмыс істеді. Кеткеннен кейін қарасам, ол «Франкенштейн» стиліндегі бизнес болыпты, өйткені ол уақыт өте келе көптеген ақылсыз идеялар, құралдар мен команда мүшелерінің басын құрау арқылы жасалған. Стратегиялық жоспарлау немесе құрылым болмады.
Біз тек өсу бағытында — көбірек клиенттер мен көбірек кіріске ұмтыла бердік. Егер мәселе туындаса, мен оны жаңа адам жалдау немесе жаңа бағдарлама сатып алу арқылы шешетінмін. Әркім өз бетінше жұмыс істеді, біз бәрін қолдан келгенше құрастырдық. Ол жұмыс істеп тұрды, бірақ тиімді болған жоқ.
Кейбір нәрселерді үйрену үшін қаншама уақыт кететіні қызық, ал үйренгеннен кейін оның соншалықты айқын екенін түсінесің. Оны түсінуге неге сонша уақыт кетті екен деп таң қаласың.
Мен өзімді әрқашан жақсы менеджермін деп ойлайтынмын, бірақ агенттіктегі соңғы бірнеше жылда ғана менің басқару стилім бизнестің тоқтап қалуына себеп болғанын түсіндім. Иә, мен командамен жақсы тіл табыстым, адамдар менімен жұмыс істегенді ұнататын сияқты көрінетін, бірақ мен микроменеджер (әрбір ұсақ-түйекті бақылайтын басшы) болдым. Егер жобалар мен ойлағандай алға жылжымаса, команда мүшесін үйретудің немесе жұмыстың стандартқа сай еместігін айтудың орнына, мен өзім араласып, оны өзім істей салатынмын.
Әрине, командамен жақсы қарым-қатынастағы бизнес иесі болудың еш айыбы жоқ. Бірақ егер бизнесіңіз тұтастай өсіп, дамитын болса, белгілі бір деңгейде талап қойылуы керек. Әйтпесе, сіз тағы да бәрін өзі құтқарып қалатын адамға айналасыз.
Бизнес мәдениетін өзгерту үшін, жүйелерге негізделген бизнес құру үшін, табандылық пен адамдарды жауапкершілікке тартуға дайын болу қажет. Сізге тиран болудың қажеті жоқ, бірақ үлгі көрсететін және адамдарға не істеу керектігін айтудан қорықпайтын адам керек.
Ең басты сұрақ: ол адам сіз бе?
Осы өзгерісті бастау үшін сіз ең қолайлы адамсыз ба? Өзіңізге адал баға беріп, өзімшілдікті жинап қойып, өз кемшіліктеріңізді түсінуіңіз керек. Қажет болса, сенімді әріптестеріңізден адал баға беруді сұраңыз.
Бұл SYSTEMology-ді басқа біреуге тапсыру туралы шешімнен де тереңірек. Бұл — сіздің компанияңызды процестер мен процедураларды ұстанатын және ретсіз жұмыс стилін қабылдамайтын жүйеге негізделген бизнеске айналдыруды кім басқаруы керек деген мәселе.
Сайып келгенде, бұл — сіздің бизнесіңіздің күнделікті жұмысын басқаратын адам. Мен үшін, мойындау қаншалықты қиын болса да, мен бұл үшін ең жақсы адам болмадым.
Менің тепе-теңдігім (The yin to my yang)
Мелисса, ақыры агенттікті басқаруда менің орнымды басқан адам — менің мінсіз тепе-теңдігім. Ол біздің жүйеге негізделген бизнесімізді түсінеді, бағалайды және оны құруға адал. Ол менен қарағанда адамдарды жақсырақ басқарады. Команда оны жақсы көреді, бірақ оған бұл міндетті емес. Бұл ол үшін маңызды емес.
Бұл оған біреуге нақты нұсқаулар беріп, кейін шегінуге және оларға өз жұмысы үшін жауапкершілік алуға мүмкіндік береді. Ол команданың өз жұмысын істейтініне сенеді. Егер қателік кетсе, ол команда мүшелері жауапкершілікті өз мойнына алуға ыңғайлы орта жасайды және мәселені шешу үшін олармен бірге жұмыс істейді.
Сондай-ақ ол өте талапшыл және ережелер сақталмаған жағдайда қарсы тұра алады. Сену қиын болса да, ол мұны тіпті бизнес иесі ретінде маған да істейді.
Өтпелі кезеңде менде әлі де жұмысқа араласып, өз билігімді көрсету сияқты жаман әдет болды. Мысалы, мен тек өз жобамды ең маңызды деп есептеп, команда мүшесіне оның жалпы жұмыс жүктемесін немесе басқа клиенттердің жұмысына қалай әсер ететінін ескермей, жұмысты тез бітіруді талап ететінмін.
Бұл жиі қайталанғандықтан, Мелисса батыл қадамға барып, біздің жобаларды басқару бағдарламасына: «Менен келген кез келген "Шұғыл" хабарламаларды елемеңіздер», — деген хабарлама жазды.
Бұл өте батыл қадам болды — бұған күмән жоқ. Бірақ оның бұған толық құқығы бар еді.
Бірнеше ай бұрын Мелисса екеуміз менің күн сайын жаңа идея айтып, бағытымды тез өзгертетінім команда үшін қаншалықты қиын екенін сөйлескен болатынбыз. Мен үшін қызықты болған нәрсе басқалар үшін ауыр тиетін. Олар менің соңғы жаңалығымды енді түсіне бастағанда, мен кенеттен оларды мүлдем басқа бағытқа сүйрей бастайтынмын.
Осы кездесуден кейін біз менің жұмысымды ол арқылы бағыттайтын жүйе жасадық. Алдымен Мелиссамен сөйлесу маған бизнестің қалған бөлігін алаңдатпай, жаңа идеяны зерттеуге мүмкіндік берді. Ол жалпы жағдайды ескере отырып, біздің шамадан тыс міндеттеме алмауымызды қадағалап, тек ең жақсы идеялармен жұмыс істеуімізге көмектесті.
Сонымен, біз осындай жағдайда болдық. Мен Мелиссаны басшы етіп тағайындадым, бірақ өзім оның жұмысына кедергі келтіріп, нұқсан келтіріп жүрдім.
Мен команда мүшесіне «Шұғыл» тапсырмамен тікелей барғанда, біз келіскен жүйені бұзған болдым.
Оның мені тәртіпке шақыруы сәл ыңғайсыз болса да, бұл командаға бізде белгілі бір жұмыс тәртібі бар екенін және заң бәріне ортақ екенін көрсетті. Өздеріңіз елестеткендей, менің қайтадан тәртіпке келуім көп уақытты алмады.
Қазіргі уақытта, егер менде шұғыл нәрсе болса, мен оны Мелиссаға апарамын және біз оны басқа жұмыстармен қалай үйлестіруге болатынын анықтаймыз. Кейде Мелисса: «Иә, біз мұны істей аламыз, бірақ МЫНАУ немесе АНАУ жұмыстың есебінен — бұл қабылдана ма? » — дейді.
Бизнес иесі ретінде басқа біреудің сіздің бағытыңызға күмән келтіруі қорқынышты болуы мүмкін, бірақ мен бұл келесі деңгейге көтерілу үшін қажет деп санаймын. Онсыз сіз бәрін өзіңіз істеп, бәріне үлгергісі келетін ескі рөліңізге қайта ораласыз.
Көшбасшы және менеджер
Мұнда мен айтып отырған екі рөл — Көшбасшы мен Менеджердің рөлдері. Шындығында, сізге екеуі де қажет.
Көшбасшы — көбінесе негізін қалаушы және/немесе бизнес иесі. Олар мәселені шешуші, идеяларға бай, жігерге, құштарлыққа және шығармашылыққа толы. Олар бизнесті бастауға, басқаларды шабыттандыруға және еңбекқорлық, тапқырлық пен түйсік арқылы оларды алға сүйреуге шебер. Бірақ олардың бұл қасиеті екі жүзді қылыш сияқты; «жақсы идеялар» тым көп болғандықтан, олар бір істі аяқтамай жатып, келесіге көшіп кетеді.
Мұны Менеджермен салыстырыңыз, ол істі соңына дейін жеткізеді. Олар ұсақ-түйекке өте мұқият және көбінесе ұйымды біріктіріп ұстайтын желім іспеттес. Олар бәрінің бір мақсатқа ұмтылуын және өз жұмысы үшін жауапты болуын қамтамасыз етеді. Ең бастысы, олар процестерге негізделген және жұмысты соңына дейін көруге шыдамы жетеді.
Иә, әрине, сіз бизнесті осы екеуінің бірінсіз де дамыта аласыз, бірақ егер сізде екеуі де болса және олар бірге жақсы жұмыс істеуді үйренсе — бұл бизнестің жедел өсуінің таптырмас рецепті.
Бұл сондай-ақ сіздің бұрын бизнесіңізді жүйелеуге тырысып, неге сәтсіздікке ұшырағаныңызды түсінуге көмектесуі мүмкін. Бизнес иесі ретінде сіз мықты көшбасшы болуыңыз әбден мүмкін, бірақ сізге барлық істі реттеп, бекітіп отыратын менеджер (басқарушы) өте қажет.
Көшбасшы мен менеджердің серіктестігі сіз үшін жаңалық болуы мүмкін. Бірақ мұны түсінген соң, сіз көптеген ірі дамып жатқан компаниялардан осындай мысалдарды көре бастайсыз.
Мысалы, Уолт Диснейдің Рой есімді ағасы болғанын білдіңіз бе? Шынымен, Google-дан іздеп көріңіз. Мен мұны ойдан шығарған жоқпын. Уолт — көпшілік білетін және жақсы көретін визионер (болашақты болжайтын көшбасшы) болса, Рой — тасада жүріп, барлық істің жүзеге асуын қадағалаған адам.
Немесе Ford Motor Company негізін қалаушы Генри Фордты алайық. Генри Фордты бәріміз білеміз, солай ма? Ал оның күнделікті жұмыстарды басқарған бас менеджері Джеймс Казенс туралы естідіңіз бе?
Тағы бір мысал керек пе?
Рэй Крок туралы не деуге болады? Иә, сол McDonald’s-тағы адам! Ол АҚШ-тың Иллинойс штатындағы гамбургер мейрамханасын алып, оны тарихтағы ең табысты франшизаға (дайын бизнес моделін пайдалану құқығы) айналдырды. Бірақ ол мұны өзінің оң қолы әрі менеджері Фред Тернердің көмегінсіз жасай алмас еді.
Көбінесе біз менеджерлер туралы естімейміз, өйткені визионер көшбасшылар әдетте компанияның көпшілікке таныс жүзі болады; олар белгілі бір дәрежеде назарда болғанды ұнатады. Менеджерлер де назардан қашпауы мүмкін, бірақ олар оған ұмтылмайды. Олар барлық ресурстар мен команда мүшелерін компанияның миссиясына қол жеткізуге бағыттауға тым қатты көңіл бөледі.
Сіз көшбасшысыз ба, әлде менеджерсіз бе?
Егер сіз стартап (жаңадан бастаған инновациялық жоба) негізін қалаушы болсаңыз, сіздің көшбасшы болу ықтималдығыңыз жоғары. Кейбір адамдар осы екі рөлді де қатар алып жүреді, бірақ екі рөлді де бір уақытта жақсы атқара алатын адамдар өте сирек кездеседі.
Сонымен, сіздің бизнесіңіздегі менеджер кім?
Сіздің жолыңыз болып, өз бизнесіңіздің ішінен осы рөлге лайықты адамды тауып алуыңыз мүмкін. Немесе бұл адамды сырттан жалдауға тура келеді. Егер солай болса, іздеуге асығудың қажеті жоқ, бірақ мен осы ойды санаңызға салғым келеді. Бір күні бизнестен толық шығу үшін, сізге істі өз қолына алып, басқаратын адам керек болады. Өзіңіздің мықты және әлсіз тұстарыңызды анықтап, осы білімді өзіңізді толықтыратын адамды табу үшін пайдалануыңыз керек.
Әзірге SYSTEMology-ге қатысты айтар болсақ, егер сізде «жүйелер чемпионы» (бұл туралы үшінші қадамда айтылды) ретінде анықталған адамыңыз болса, әрі қарай жалғастыра беруге болады. Кем дегенде, бұл адам процесті өз жауапкершілігіне алып, осы жаңа бастаманың табысты болуын едәуір арттырады.
Командаңызға SYSTEMology-ді қалай енгізу керек?
Кітаптың басында айтқанымдай, мен іс-қимыл қадамдарын орындамас бұрын бүкіл кітапты кем дегенде бір рет оқып шығуды ұсынамын, өйткені кейінгі тараулар (осы тарау сияқты) алдыңғыларын түсінуге көмектеседі.
Процестің қай кезеңінде екеніңізге байланысты, сіз бөлім басшылары мен тәжірибелі қызметкерлерді SYSTEMology-мен таныстырып үлгерген болуыңыз мүмкін және бұл жақсы! Мен қазір айтқалы жатқан қадамдар жалпы алғанда командаға жаңашылдықтарды қалай енгізу керектігі туралы болады.
Әрине, әркімнің жағдайы әртүрлі, сондықтан сізге соған сәйкес бейімделу қажет болады.
**Кімнің көш бастайтынын анықтаңыз.** Бизнесіңіздегі осы маңызды өзгерісті жасауға деген табандылығыңыз бен мызғымас адалдығыңызды көрсетуіңіз керек екені айтпаса да түсінікті. Бірақ сонымен бірге, іске асыру кезінде кімнің көш бастауға ең лайықты адам екенін анықтауыңыз керек.
Егер сіз көшбасшы тұлға болсаңыз, бұл сіздің командаңызға «революциялық» жаңа идеяны бірінші рет ұсынуыңыз емес екені анық. Сондықтан, егер кейбір команда мүшелері іштей көзін айналдырып, «бұл идея тұрақтап қала ма, әлде бірнеше айдан кейін жаңа нәрсемен ауыстырыла ма» деп күмәнданса, бұған өзіңіз ғана кінәлісіз.
Егер командаңызда менеджер болса, ол ең жақсы таңдау болады. Әйтпесе, бөлім басшысы немесе аға команда мүшесі лайықты болуы мүмкін. Бұл адамды алдын ала анықтап, оған осы кітапты беріңіз және екеуіңіздің де мақсаттарыңыз бір екеніне көз жеткізіңіз.
- **Артықшылықтарды біліңіз. ** Осы кезеңде сіз SYSTEMology-дің көптеген негізгі артықшылықтарын жатқа айтып, олар туралы шабытпен сөйлей алатын шығарсыз. Бірақ мен сізге бұрын ойламаған тағы бірнешеуін бергім келеді. Мен сізде оң нәтижеге қол жеткізу үшін қолдануға болатын дәлелдердің ұзақ тізімі болғанын қалаймын.
Бұл артықшылықтар тізімін жаттаудың қажеті жоқ (егер қатты қаламасаңыз). Бірақ оларды қол астында ұстау және SYSTEMology беретін нәтижелерді терең түсіну сіздің сеніміңізді нығайтуға көмектеседі.
Бұл тізімді команда мүшелеріне арналған артықшылықтар және бизнестің жалпы табысына арналған артықшылықтар деп екіге бөлуге болады.
**Команда мүшелері үшін артықшылықтар:**
Қателердің азаюы және босқа жұмсалатын күш-жігердің қысқаруы. Жаңа қызметкерлерді жұмысқа бейімдеудің (оңбординг) жақсаруы. Микроменеджменттің (әрбір ұсақ-түйекті бақылау) азаюы. Бір адамға тәуелділікті жою. Құзыреттілік пен қабілеттіліктегі олқылықтарды анықтау және толтыру. Команда мүшелеріне дамуға және жетілуге мүмкіндік беру.
**Бизнес үшін артықшылықтар:**
Үздік тәжірибелерді қайталау. Клиенттер үшін нәтижелерді жақсарту. Стратегия мен өнімді жетілдіруге уақыт босату. Пайдалы кеңею үшін бизнесті ауқымдандыру. Бизнесті болашақ сатып алушылар немесе инвесторлар үшін тартымды ету. Негізін қалаушылар немесе менеджерлер болмаған жағдайда да тиімді жұмыс істеу.
- **Командаңызға SYSTEMology-ді таныстырыңыз. ** Бизнесіңізді жүйелеу жоспарыңызды жариялау үшін барлық команданы бір бөлмеге жинау — егер бұл сіздің компанияңыз үшін қалыпты жағдай болса, өте жақсы. Бірақ бұл тақырыпты қозғаудың алғашқы қадамы болмауы керек.
Сіздің серіктестеріңіздің, менеджерлеріңіздің және команда мүшелеріңіздің әртүрлі сұрақтары мен қауіптері болады, сондықтан әр топпен бөлек сөйлескен жөн.
Ең қисынды жол — «жоғарыдан төмен» тәсілі. Алдымен серіктестеріңізге бизнеске келетін пайданы айтып, олардың қолдауын алыңыз. Содан кейін бөлім басшыларына, тәжірибелі қызметкерлерге және команда мүшелеріне өтіп, оларға арналған артықшылықтарды түсіндіріңіз.
Есіңізде болсын, әр адам әртүрлі, сондықтан мәселені олардың көзқарасы тұрғысынан ұсынуыңыз керек. Идеалды жағдайда, ағымдағы топ сіздің мақсатыңызды толық қолдамайынша, келесі топқа өтпегеніңіз абзал.
Мәселе мынада... өзгеріс көптеген адамдар үшін қорқынышты, ал жүйелер тақырыбының өз «жүгі» бар. Адамдардың бұл оларға және олардың жұмысына не беретіні немесе бермейтіні туралы алдын ала қалыптасқан түсініктері болады. Көп жағдайда олар өз болжамдарын толық тексермей-ақ қорытынды жасайды. Біз осы кітапта көптеген аңыздарды талқыладық, бірақ басқалары да болуы мүмкін.
Бірінші әрекеттен-ақ барлығының толық келісімін аламын деп ойлау шындыққа жанаспауы мүмкін. Кейбір адамдар бірден түсініп, оны қабылдайды, ал басқаларына толық сену үшін көбірек уақыт қажет болуы мүмкін.
Егер сіздің команда мүшелері SYSTEMology олардың жұмысын қиындатады деп ойласа немесе өздері үшін нақты пайдасын көрмесе, олар қарсылық көрсетеді. Өзіңізді олардың орнына қойып көріңіз. Олардың қазіргі мәселелерін және SYSTEMology оларды шешуге қалай көмектесетінін ойлаңыз.
Мысалы, сіз былай деп айта аласыз: «Сіз демалысқа шыққанда (немесе ауырып қалғанда) жұмысыңыз үйіліп қалатынын білесіз ғой. Поштаңыз бен хабарламаларыңыз толып кетеді, миллиондаған тапсырмалар сізді күтіп тұрады, ал қайтып келгенде екі есе күшпен жұмыс істеуге тура келеді. Бір апталық демалыс үшін келесі үш апта бойы істі реттеумен боласыз. Сондықтан, сіз демалыста болғанда басқа команда мүшелеріне көмекке келу оңайырақ болуы үшін негізгі жүйелеріңізді құжаттағымыз келеді».
Немесе бұл ынталандырушы болуы мүмкін: «Біз сізді жоғары лауазымға ауыстырғымыз келеді, бірақ ол үшін қазіргі міндеттеріңіздің бір бөлігін басқаларға тапсыруымыз керек. Жүйелерді кезең-кезеңімен жасау арқылы лауазымыңызды көтеру әлдеқайда оңай болады».
Осы екі себептің әртүрлі адамдарға қалай әсер ететінін көрдіңіз бе?
Оларға «Маңызды клиенттер ағынын» (CCF) және «Бөлімдер, жауапкершіліктер және команда кестесін» көрсетіңіз. Осы құжаттарды жетілдіруге көмектесуін сұраңыз. Оларды процестің бір бөлігі етіңіз. Адамдар өздері қатысқан нәрсені көбірек қолдайды.
Процестің көп уақыт алатыны немесе қиындығы туралы қауіптерді алдын ала сейілтіңіз. Оларға бұл екі адамның жұмысы болатынын, құжаттаумен басқа адам айналысатынын айтыңыз. Олардан тек істеп жатқан істерін айтып беру ғана талап етіледі. Оңай!
Адамдар энергияны жақсы сезінеді, сондықтан мұны шабытпен таныстырыңыз және бұл барлық адамдар үшін қандай мүмкіндіктер ашатынына назар аударыңыз.
- **Экстракция процесін бастаңыз. ** Негізгі ойыншыларыңыз келіскен соң, «жүйелер чемпионы» таңдалып, тәжірибелі қызметкерлер дайын болғанда, экстракция (білімді шығарып алу) процесін бастаудың уақыты келді. «Жүйелерді құру жүйесін» пайдаланып, CCF арқылы жұмыс істеңіз және «жүйелер чемпионына» негізгі ауыр жұмысты атқаруға мүмкіндік беріңіз. Яғни, тәжірибелі қызметкерлеріңіз үшін жұмысты барынша жеңілдетуге тырысыңыз.
- **Бағдарламалық жасақтаманы енгізіңіз. ** Егер сіз жобаларды басқару немесе тапсырмаларды тағайындау бағдарламаларын қолданып жүрсеңіз, жүйелеріңізге сілтемелерді (жүйелерді басқару бағдарламасында сақталған) жоба үлгілеріне қосыңыз. Мақсат — барлық құжатталған жүйелердің қажет кезінде қолжетімді болуын қамтамасыз ету. Мұны жобаларды басқару бағдарламасымен біріктірсеңіз, тапсырманың тиісті деңгейде орындалуына толық жауапкершілік болады.
Ескерту: Әрбір команда мүшесі тапсырманы орындаған сайын жүйені ашады деп күтпеңіз — әсіресе тәжірибелі адамдардан. Бұл қалыпты жағдай; олардың тапсырманы орындалды деп белгілеуінің өзі — дұрыс жолға жасалған қадам. Ал оның сапалы орындалуын қадағалау — менеджердің міндеті.
- **Жүйелер арқылы басқарыңыз. ** Негізгі істер реттелген соң, жүйелерді жұмыс істеу тәсіліңіздің өзегіне айналдыруыңыз керек. Мысалы, командаңызды әрқашан бірінші кезекте жүйеге қарауға үйретуіңіз керек. Егер олар бір нәрсені қалай істеу керектігін білгісі келсе, қиындық туындаса немесе сұрақтары болса — ең алдымен тиісті жүйелерді қарап, бағдарламадан іздеуі керек.
Жүйелер командаңыздың мүмкіндіктерін кеңейтеді және оларға сөгіс алмай-ақ сұрақтарына жауап алуға мүмкіндік береді. Көбінесе жаңа команда мүшелері тапсырма түсініксіз болса да, «ақымақ болып көрінуден» қорқып, сұрақ қоймайды. Жүйелер базасы команданың өз бетінше жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Мен де осы басқару стилін бастағанда ескі әдеттеріме қайта оралып қалатынмын. Әсіресе команданың сұрақтарына жауап бергенде! Менің инстинктім барлық мәселені өзім шешуге тырысатын. Мен кез келген сұраққа бірден жауап беретінмін, өйткені бұл оңай, жылдам және маған пайдалы болған ұнайтын. Бірақ шын мәнінде, мен команданы кез келген мәселе туындаса маған келуге үйретіп жатқан екенмін.
Мелисса соңында бұл әдетімді қойдырды (бұл сізге қарсы тұра алатын батыл менеджер керек екенінің тағы бір дәлелі). Шындығында, команданы осылай басқару маған да, қызметкерге де ұзақ мерзімді перспективада көмектеспеді. Қазір біреу маған сұрақпен келсе, біз бірінші кезекте бағдарламаны ашып, жауаптың сонда бар-жоғын қараймыз.
Бұл мені қуантады, өйткені мен әлі де пайдалымын, бірақ ең бастысы — бұл команда мүшесін көмек сұрамас бұрын жауапты өз бетінше іздеуге үйретеді. Егер олар жауапты таба алмаса, бұл жүйені жақсартудың немесе жаңасын құрудың мүмкіндігі.
Бұл орта сонымен қатар команда мүшелеріне бірдеңе дұрыс болмай қалса, жетекшілеріне қорықпай айтуға жағдай жасайды. Адамдар енді кінәні өздеріне аламыз деп қорықпайды. Егер барлығы белгіленген процестерді орындаған болса, қателік әрқашан жүйеден ізделеді — назар жеке адамды кінәлауға емес, жүйедегі кемшілікті жоюға бағытталады.
Егер мәселе белгіленген қадамдарды орындамаған команда мүшесінен болса, жетекшінің шешім қабылдауға нақты негізі болады. Ол қызметкерге тапсырманы «орындалды» деп белгілеу арқылы оның жүйедегі стандартқа сай жасалғанын растағанын ескерте алады. Егер стандарт сақталмаса, бұл қызметкерге қосымша оқыту керек екенін немесе құжаттаманы орындауды ескерту қажеттігін білдіреді.
Бұл екі сценарийдің біріне алып келеді: не команда мүшесі жұмысын түзейді, не түземейді. Егер түземесе, біз себебін анықтап, қарсылықтың төркініне үңілуіміз керек.
- **Қарсылықты анықтап, онымен бетпе-бет келіңіз. ** Иә, бұл процесс барысында сіз қарсылыққа тап болуыңыз әбден мүмкін. Анықтап айтайын, мен қарсы сөйлейтін, күңкілдейтін немесе жұмыс тәсілін өзгертуге қиналатын адамдар туралы айтып отырған жоқпын. Ондай адамдарға шыдамдылық танытып, олардың ілгерілеуіне жауапты етіңіз, сонда бұл қиындықтар өздігінен шешіледі.
Мен қатысудан мүлдем бас тартатын, істі созатын немесе жұмысқа зиян келтіретін адамдар туралы айтқым келеді. Олар жұмыс орнында кернеу тудырады және сіздің күш-жігеріңізді жоққа шығаруы мүмкін.
Адамдардың өзгеріске қарсы болуының көптеген себептері бар:
Кейбір адамдар «бизнесте бұл жұмысты менен басқа ешкім істей алмайды» деген ойдың тасасына тығылады. Олар бұл жұмыс орнының қауіпсіздігін арттырады деп санайды. Олардың білімі мен тәжірибесі құжатталатыны оларды мазасыздандырады, өйткені бұл олардың ерте ме, кеш пе «алмастырылуы мүмкін» екенін білдіреді. Басқалары өздерінің күнделікті жұмысын іс жүзіндегіден ауыр етіп көрсетуді үйренген. Олар жұмысын құжаттау арқылы шын мәнінде қаншалықты аз іс тындыратындары ашылып қала ма деп қорқады. Тағы біреулері компанияда көптен бері істеп келе жатқандықтан және бұрынғы тәсілдерге үйреніп кеткендіктен, өзгеріске қарсы тұруға құқығымыз бар деп есептейді. Олармен жұмыс істеу ең қиыны болуы мүмкін.
Мұндай проблемалы қызметкерлердің өздерін көрсеткенін күтіп отырмайық. Өзіңіздің басқару стиліңізге қарай бұл мәселелерді қалай шешетініңізді алдын ала шешіп алыңыз. Мысалы, сіз үш кезеңді тәсілді таңдай аласыз: алдымен талқылау, содан кейін тәртіптік шара қолдану, соңында жұмыстан шығару.
Әрқашан өзіңізді команда мүшесінің орнына қойып, олардың мотивациясын түсінуге тырысыңыз және өзгерістің не үшін қажет екенін көруге көмектесіңіз. Бірнеше түрлі тәсілдерді қолданып көрген жөн. Кейде шешім адамдардың SYSTEMology-дегі табысын олардың жұмыс нәтижелерін бағалаумен немесе бонустармен байланыстыру сияқты қарапайым болуы мүмкін.
Бұл қадамды қалай шешсеңіз де, өз жұмысына жауапты болу — таңдау емес, міндет екені барлығына түсінікті болуы керек. Әркімге жаңа процедураларға бейімделуге және үйренуге уақыт беріледі, бірақ одан бас тарту мүмкін емес.
Егер бұл қадам SYSTEMology жаппай жұмыстан шығаруға әкеледі деген сияқты көрінсе, бұл жай ғана проблемаға дайын болу екенін ұмытпаңыз. Егер сіз жаңа тәсілді оның пайдасын көрсету арқылы ұсынсаңыз, командаңыздың басым бөлігі сізді қолдайды.
Бұл қадам ең алдымен қиындықтар туындаса да, істі соңына дейін жеткізуге деген сеніміңізді нығайту үшін қажет. SYSTEMology-дің түпкі мақсатын ұмытпаңыз: бизнестің толық сенімділігі.
- **Жүйелі ойлау мәдениетін қалыптастырыңыз. ** «Мәдениет» термині көбінесе бұлыңғыр немесе тек ірі компаниялар уайымдайтын нәрсе сияқты көрінеді. Шындығында, бұл сіз ойлағаннан да маңызды. Сіздің бизнес мәдениетіңіз — команда мүшелерінің мінез-құлқына әсер ететін ең үлкен факторлардың бірі.
Мүмкін, сіздің мәдениетіңіз ұқсас адамдарды тартатын шығар; мүмкін, адамдар айналасындағылардың іс-әрекетіне қарап, ненің қабылданбалы, ненің қабылданбайтынын шешетін шығар; мүмкін, бұл жай ғана сіздің бизнесіңіздің денсаулығының көрінісі болар.
Мен мәдениет қалыптастыру бойынша сарапшы емеспін, бірақ бизнеске жүйелі ойлауды енгізу туралы бірдеңе білемін. Жақсы жаңалық — сіз қазірдің өзінде дұрыс жолдасыз.
Тапсырмаларды тағайындау кезінде жүйелерді алдыңғы қатарға қою, жауапкершілікті қалыптастыруға назар аудару және команданы жүйелер арқылы басқару — мұның бәрі сізге қажетті мәдениетті құруда маңызды рөл атқарады. Сондай-ақ, команда мүшелерінің бизнесіңізде табысты болуы үшін қандай қасиеттерге ие болуы керектігін анықтап, оны жұмысқа қабылдау процесіне енгізуді ұсынамын.
Дұрыс адамдарды тартып, сәйкес келмейтіндерді кері итеретін бизнес құруды елестетіп көріңізші. Бұл әбден мүмкін және бұл да бір процесс. Ең бастысы, сіз мұндай ортаны әдейі қалыптастыруыңыз керек. Бұл өздігінен болмайды. Келесі тарауда біз жалдау, бейімдеу және басқару жүйелерін талқылаймыз.
Сізге жүйелі ойлауға бейім команда мүшелері керек және бұл қасиеттерді алдын ала байқап білуіңіз қажет. Сондай-ақ, нұсқауларды ойланбастан орындайтын роботтар іздеп жүрмегеніңізді түсіну маңызды. Керісінше — сізге ойлай білетін ақылды қызметкерлер керек! Жүйелер — бұл компанияңызда қайталанатын тапсырмаларды орындаудың құжатталған тәсілдері ғана. Жүйелер команда мүшелеріне ең көп пайда әкелетін салаларға назар аударуға мүмкіндік береді.
Тіпті, біз мұны өте маңызды деп санағанымыз сонша, оны компания құндылықтарына қостық!
«Жүйелі ойлау. Біз әрқашан кез келген қайталанатын тапсырмалар мен қиындықтар үшін жүйеге негізделген шешімдерді іздейміз және жасаймыз».
Бизнестің толық сенімділігіне қол жеткізу үшін сіз жүйеге бағытталған бизнеске айналуыңыз керек. Бұл тек құжатталған жүйелердің немесе оларды сақтайтын бағдарламалардың болуы емес. Сіздің командаңыздың түпкі негізінде жүйелі ойлау қабілеті дамуы керек.
Кез келген адам жүйешіл бола бермейді
Жатын бөлмемнің қабырғасында «Парақ» (The Sheet) деп аталатын қағаз ілініп тұратын. Оны әкем балаларының өмірін геймификациялау (ойын элементтерін енгізу) мақсатында жасаған еді. Оның пікірінше, бай әрі мағыналы өмір сүру үшін қажетті маңызды жүйелерге негізделген бұл парақ әртүрлі тапсырмаларды орындағанымыз үшін ұпай беретін: көлік жуу, ағаммен тату болу, уақытында ұйықтау және т. б.
Жинаған ұпайларым апта соңында қанша қалта ақша алатынымды анықтайтын. Бірақ бұл жай ғана ақшаға айналатын шаруалардың тізімі емес еді. «Парақ» тұрақты мінез-құлықты ынталандыратын күрделі жүйе болатын. Ұпайлар уақыт өте келе жиналатын және белгілі бір шектен асқанда қосымша ақшалай бонустар берілетін.
Бұл «Парақ» ұзақ уақыт бойы санаға сіңетін жағымды және жауапты әдеттерді қалыптастыруы керек еді.
Ал маған тек ақша керек болды!
Сондықтан мен бұл ойынды қалай ойнау керектігін түсініп алдым. Мен ең аз күш жұмсап, ең көп ұпай әкелетін жұмыстарды анықтадым және ақшалай бонустарды алу үшін апта сайын 300-ден астам ұпай жинап отырдым.
Мен жүйенің қыр-сырын сондай жетік меңгергенім сонша, әкеме ережелерді өзгертуге тура келді. Олай етпесе, менің тым өсіп кеткен қалта ақшамды төлеу үшін оған екінші жұмысқа тұру керек еді.
Ол кезде мен сегіз жаста болатынмын.
Мен үшін бұл қызықты әрі нәтижені барынша арттыратын жүйе болса, ағам оны дәл солай жек көрді. Ол парақтан жиіркенетін, егер ұпай жинай қалса, ол кездейсоқ болатын.
Оның дүниетанымы менікінен мүлдем басқаша еді және бұл маған құнды сабақ болды. Кейбір адамдар сіз не істесеңіз де, жүйелеріңізге бағынбайды. Айтылғандай, «атты суға апаруға болады, бірақ оған су ішкізе алмайсың».
Бұның еш айыбы жоқ, бұл жақсы да, жаман да емес, бұл жай ғана қалыпты жағдай. Бұған бола ренжудің немесе біреуді өзі қаламайтын істі істеуге мәжбүрлеудің еш мәні жоқ. Сіз өз бизнесіңізді белгілі бір жолмен құруды ұйғардыңыз, егер біреу бұл тәсілді қабылдай алмайтынын білдірсе, мұны неғұрлым ерте анықтасаңыз, соғұрлым жақсы.
Кейде қиын шешімдер қабылдауға тура келеді. Ұмытпаңыз, мұндай таңдауды кешіктірмей, ертерек жасаған дұрыс, өйткені бұл сізді осы жаңа жұмыс тәсілін ұнататын команда құруға бір қадам жақындатады.
Кейс: Inception Websites
Inception Websites — негізінен хиропракторларға (омыртқа мен буындарды қолмен емдейтін мамандар) қызмет көрсететін кешенді онлайн-маркетинг агенттігі. Бұрын өздері де хиропрактор болған Эйми мен Майк Хэмилтон бұл компанияның негізін әріптестері олардың табысты тәжірибесі туралы сұрақтар қоя бастағанда қалады. Басқа хиропракторлар олардың лид генерациясы (әлеуетті клиенттерді тарту процесі) құпиясын білгісі келді.
Осылайша, Inception Websites дүниеге келді. Сапалы нәтижелер мен ақылды маркетингтің арқасында бизнес тез қарқын алды. Көп ұзамай олар әрбір кәсіпкер армандайтын, бірақ іс жүзінде «қарғысқа» айналатын жағдайға тап болды: тапсырыс көлемі олардың мүмкіндігінен асып кетті.
Басында Майк пен Эйми айына 3–4 жаңа клиент қосылғанын көрді, бірақ бизнес өскен сайын бұл көрсеткіш отызға дейін шарықтады. Айына отыз жаңа клиентке алғаш рет қол жеткізгенде, олар жұмыс көлеміне үлгере алмай, бірнеше айға артта қалып қойғанын түсінді. Сондықтан жұмыстарды реттеп алғанша жарнаманы тоқтатуға тура келді.
«Біз тұтынушыларға дұрыс қызмет көрсете алмағандықтан ғана бизнестен айырылып жаттық». Егер олар бизнесті өздері мақтан тұтатын ерекше клиенттік тәжірибені сақтай отырып өсіргісі келсе, бір нәрсені өзгерту керек болды.
Олар мені ертедегі цифрлық маркетинг туралы видеоларым арқылы тауып, SYSTEMology (бизнесті жүйелеу әдістемесі) әлеміне енді. Операциялық жұмыстарды жүйелеудің уақыты келді.
Біз олардың Critical Client Flow (Клиенттердің маңызды ағыны — бизнестегі клиентті тартудан бастап, қызмет көрсетуге дейінгі негізгі процестер тізбегі) құжаттандырудан бастадық. Содан кейін олар мұны жаңа қызметкерлерді оқыту үшін пайдаланды. Нәтижесінде, олар алғаш рет жарнаманы жыл бойы тоқтаусыз жүргізе алды. Енді ешқандай кідіріс, клиенттерді ренжіту немесе құндылықтың күрт төмендеуі болған жоқ.
Майк ең маңызды артықшылықты тапты: «Шығармашылықпен айналысуға уақытымыз болғанда, біз күнделікті жұмысқа батып жүрген кездегіден он есе жылдам өсеміз». Өсу өз қиындықтарын ала келеді, бірақ қазір компанияда жүйелі ойлау мәдениеті қалыптасқандықтан, шешімдер тез әрі тиімді табылады.
«Интеграция» іс-қимыл қадамдары
- #1-қадам: Кім жетекшілік ететінін анықтаңыз.
- #2-қадам: Сату нүктелеріңізді біліңіз.
- #3-қадам: Командаңызды SYSTEMology-мен таныстырыңыз.
- #4-қадам: Экстракция (ақпаратты шығарып алу) процесін бастаңыз.
- #5-қадам: Бағдарламалық жасақтамаңызды енгізіңіз.
- #6-қадам: Жүйелер арқылы басқарыңыз.
- #7-қадам: Қарсылықты анықтап, онымен тікелей жұмыс істеңіз.
- #8-қадам: Жүйелі ойлау мәдениетін қалыптастырыңыз.
АЛТЫНШЫ КЕЗЕҢ: Ауқымды кеңейту (Scale)

«Ауқымды кеңейту» тарауының қысқаша мазмұны
SYSTEMology-дің алтыншы кезеңі — бизнесіңізді ауқымдандыру үшін қажетті жүйелерді жинақтау және жүйелеу. Сіздің бизнесіңіз жүйе ретінде тек өзінің ең әлсіз буыны сияқты ғана мықты, сондықтан бизнесіңіздің барлық салаларын құжаттандыру өте маңызды. Мақсат — бизнесіңізді бірде-бір адамға тәуелді болмайтын және алдыңыздан шыққан әрбір мүмкіндікті пайдалануға дайын күйге жеткізу.
Бұл тараудың негізгі сәттері:
Неліктен ауқымды кеңейту құпиясы сіздің қызмет көрсету мүмкіндігіңізбен тікелей байланысты. Тиімді жалдау және онбординг (жаңа қызметкерді бейімдеу) процесі жүйелі ойлайтын үздік мамандарды қалай тартады. Қазіргі ең үздік тәжірибені (best practice) тіркеу ережесінен тыс болатын жалғыз жағдай. Неліктен ең үздік қызметкерлерді демалысқа жіберу — сіз жасай алатын ең ақылды істердің бірі.
Ауқымды кеңейту (Scale)
МИФ Жүйелендіру креативтілікті жояды.
Жүйелендіру креативтілікті жояды деген миф жүйелер барлық адамды роботқа айналдырып, өзіндік ойлау қабілетінен айырады деген түсініктен туған. Бұл мүлдем қате. Шын мәнінде, жүйелер кеңістік жасайды, ал кеңістік креативтілікке, шабытқа және мүмкіндіктерге жол ашады.
Тарихтағы ең ұлы және креативті тұлғалардың көбі шешім қабылдау қабілетін арттыру үшін жүйелердің күшін пайдаланғанын білдіңіз бе? Мысалы, Эйнштейн, Джобс, Цукерберг және Обама таңертең киім таңдауға ми қуатын жұмсамау үшін күнделікті киетін киімдерінің бірдей бірнеше нұсқасын (іс жүзінде униформа) ұстаған.
Негізінде, оларда киім таңдау жүйесі болды.
Олар бұл қарапайым жүйе тиімділіктің қосымша деңгейін беріп, мида маңыздырақ ойлар мен шешімдер үшін орын босатады деп сенді. Бұл тек бір ғана қарапайым мысал, бірақ біз олардың дәл осындай мақсатпен тағы қаншама жүйелер құрғанын тек болжай аламыз. Әрбір жүйе алдыңғысына негізделіп, аздап уақыт үнемдеп, тиімділікті арттыра түсті. Осы үнемделген уақытты апта, ай, жыл немесе тіпті бүкіл өмір бойына жинақтап көрсеңізші! Бірнеше қарапайым жүйенің арқасында олар қаншама қосымша еркіндік жасады?
Мен сізге дәл осыны қайталау керек деп айтпаймын, бірақ бұл жүйелердің шығармашылықты тұншықтыру емес, оны дамытуға көмектесетін күшін көрсетеді. Сонымен қатар, сіз бизнестегі ең үлкен мүмкіндіктер шығармашылықпен ойлағанда ЖӘНЕ оларды пайдалануға мүмкіндігіңіз (кеңістігіңіз) болғанда пайда болатынын түсінесіз.
Бизнес иелері күнделікті операциялық жұмыстардан шығуды, күнделікті тапсырмаларды жүйелеуді және тек өздері ғана ілгерілете алатын ең жоғары нәтиже беретін істермен айналысуды үйренуі керек.
Сонымен, бизнесіңізді кеңейту үшін сізге ҚАНДАЙ жүйелер қажет болады?
Әрине, бизнестегі барлық нәрсе сияқты, бизнесіңізді келесі Amazon, Google немесе Netflix-ке айналдыратын «бәріне бірдей» сиқырлы жүйе жоқ. Стратегиялар салаға байланысты әртүрлі болады, соған сәйкес сіздің жағдайыңыз бен мүмкіндіктеріңіз де өзгереді.
Ең бастысы — қазір қай жерде екеніңізді және қайда барғыңыз келетінін түсіну. Бизнесті жүйелеудің төрт кезеңін еске түсіріңіз.

Бұл тарау сізді «тұрақты» күйден «ауқымданатын» күйге ауыстыруға бағытталған. Ұмытпаңыз, бұл кезеңдер сызықтық түрде жүреді және келесі кезеңде табысқа жету үшін алдыңғы қадамдарды аяқтау керек.
Сондықтан, ең болмағанда, CCF — сол негізгі жүйелер — осы тарауды бастамас бұрын құжаттандырылған болуы тиіс. CCF бизнестің нақты бір команда мүшесіне тәуелді болмай, ақша әкелуіне бағытталған, сондықтан бұл жүйелердің жұмыс істеп тұрғанына көз жеткізіңіз.
Олар мінсіз болуы міндетті емес, бірақ қандай да бір негіз болса, сіз бизнесіңіздің жұмыс істеуіне қажетті басқа да маңызды жүйелерді қарастыруға дайынсыз.
Бизнесіңіздің басқа бөлімдерімен жұмыс істеу барысында сіз бұрын-соңды бұл салаларға көп көңіл бөлмегеніңізді түсінуіңіз мүмкін. Бұл қалыпты жағдай; бизнестегі барлық нәрсе сияқты, бұл — үздіксіз процесс. Егер біз ең болмағанда «олқылықтарды» анықтай алсақ, оларды түзету әлдеқайда оңай болады.
Сонымен, неден бастау керек? Дәл бұрынғыдай, біз маңызды жүйелерді анықтаймыз, білімді қызметкерлерді таңдаймыз және экстракция процесін бастаймыз. [LINK url=”www. SYSTEMology. com/resources”]www. SYSTEMology. com/resources[LINK] сайтынан жұмыс парағын жүктеп алып, қадамдарды орындаңыз.
#1-қадам: Өсуге арналған жүйелеріңізді анықтаңыз.
Бөлімдер, Жауапкершіліктер және Команда Кестесіне (DRTC) қарап, жүйелері аз немесе мүлдем анықталмаған бөлімдерге назар аударыңыз.
Біз үш нақты бөлімдегі (қаржы, кадрлар және басқару) маңызды жүйелерге назар аударамыз. Біз құжаттандыру қажет болатын келесі 15–20 жүйені анықтағымыз келеді. Бұл қадамда оларды жай ғана атап өту керек. Олар қағаз бетінде тізім түрінде жазылады.
Мен сізге осы үш бөлім бойынша бағыт беремін; дегенмен, егер сіздің бизнесіңіз үшін ерекше маңызды басқа бөлімдер болса, оларды да осы жерге қосуға болады.
Қаржы бөлімі
Егер бизнестің басқа жерінде шұғыл қажеттілік болмаса, мен қаржы жүйелерінен бастағанды ұнатамын. Жақсы жаңалық — «қаржы адамдары» (есепшілер, бухгалтерлер және CFO — қаржы директорлары) жүйелерді жақсы көреді және олар әдетте (кішкене бағыт берсе) бәрін бөлшектеп беруге қуанышты болады. Қаржы бөлімі тұрақты және жүйелі түрде қайталанатын жүйелер жиынтығынан тұрады.
Шот-фактуралар жазылуы керек, жалақы төленуі тиіс, банк шоттары салыстырылуы керек және салық міндеттемелері орындалуы қажет... және мұның бәрі күн сайын орындалуы тиіс.
Бөлім басшысынан қаржы бөлімі ең төменгі деңгейде жұмыс істеуі үшін не істелу керектігін сұраңыз. Тек қазір істеп жатқан тапсырмаларыңызға назар аударыңыз (болашақта істегіңіз келетін емес). Көмектесетін болса, басында барлық идеяларды тізіп шығуға болады. Кейін біз 80/20 ережесін қолданамыз.
Мен бос қағаз алып, «күнделікті», «апталық», «екі аптада бір», «ай сайын», «тоқсан сайын» және «жыл сайын» деген тақырыптарды жазғанды ұнатамын. Әр тақырыптың астына сол кезеңге сәйкес келетін әрбір жүйені жазып шығамын.
Содан кейін, қолыңызда он бес немесе одан да көп жүйе болғанда, маркер алып, негізгі қайталанатын тапсырмалар болып табылатын маңызды 5–8 жүйені белгілеңіз. Бұл әрине бәрін қамтымайды және бұл қалыпты жағдай. Бізге тек бастапқы нүкте керек.
Есіңізде болсын, сіздің бизнесіңіз қазірдің өзінде жұмыс істеп тұр және тапсырмалар әдеттегідей орындала береді. Біз тек қаржы бөлімінің жұмысы үшін маңызды болып табылатын және тұрақты түрде орындалатын шағын тапсырмалар жиынтығын іздеп жатырмыз.
Нәтиже шамамен былай көрінуі мүмкін:
Апталық • Шот-фактураларды шығару (CCF-те анықталған) • Шығындарды төлеу • Шоттарды салыстыру
Екі аптада бір • Жалақы (Payroll)
Ай сайын • Ақша ағыны (cash flow) мен пайда және залал туралы есептерді дайындау және бөлісу
Жыл сайын • Жыл соңындағы қаржылық талдауды жүргізу
Болды! Сіздің мақсатыңыз — 5–8 жүйенің тізімін жасау.
Ескертпе: Егер сіз қаржы бөлімінің көп бөлігін бухгалтерге немесе есепшіге аутсорсингке (сыртқы маманға тапсыру) берген болсаңыз, өзіңіз бақылайтын және серіктестеріңіз үшін ақпарат дайындау қажет болатын салаларға назар аударыңыз. Иә, ұзақ мерзімді перспективада бұл бөлім үшін толық жүйелерді әзірлеген дұрыс, бірақ қазіргі мақсатыңыз — алдымен командаңыздың уақытын босату және олардың тиімділігін арттыру.
Келесі бөлімге көшейік...
Кадрлар бөлімі (Human resources)
Жүйелерге келетін болсақ, қызметкерлерді жалдау, онбординг (бейімдеу) және команданы басқару — бизнестегі ең маңызды салалардың бірі, өйткені олар сіздің кімді жұмысқа алатыныңызға және сайып келгенде, олардың компанияңызға қаншалықты сәйкес келетініне тікелей әсер етеді.
Біз командаңыз жүйелерге бағынбайды деген мифтің күлін көкке ұшырдық. «А-деңгейлі ойыншылар» олардан не күтілетінін және өз рөлінде қалай табысқа жетуге болатынын білгенді ұнатады. Сондықтан негізгі жүйелерді құжаттандыру және стандарттарды ерте орнату өте маңызды. Ең басынан бастап «Бізде жұмыс осылай істеледі» дегенді қалыптастырсаңыз, сіз дұрыс жолдасыз.
Бұл істі қаншалықты жақсы атқаратыныңыз — жүйеге негізделген бизнес құрудағы табысыңыздың басты факторларының бірі. Жұмыс істеудің нақты тәсілін анықтап, оны сол стандарттарға сай орындайтын дұрыс адамдар болғанда, нағыз «сиқыр» орын алады.
Жақсы жаңалық — дұрыс команда мүшелерін тартудың, оларды жұмыс тәртібімен таныстырудың және оларды күнделікті, апталық, тоқсандық және жылдық негізде басқарудың жүйесі бар.
Қаржы бөлімінде жасағандай, тиісті команда мүшелерін тартып, идеяларды талқылаңыз. Бос қағазға кадрлар бөліміне қатысты барлық процестердің тізімін жасаңыз.
Егер сіздің кадрлар бөлімінде қазіргі уақытта жұмыс істеу тәсіліңіз болмаса, уайымдамаңыз. Мен келесі қадамда ерекше жағдай жасаймын. Яғни, тек қазір істеп жатқан тапсырмаларға ғана назар аударудың қажеті жоқ. Ойыңызға келген барлық жүйелерді, соның ішінде енгізгіңіз келетін жүйелерді де тізіп шығыңыз.
Содан кейін, бұрынғыдай, осы бөлім үшін негізгі болып табылатын 5–8 жүйені белгілеңіз.
Олар мыналарды қамтуы мүмкін: • Жұмысқа алу (бұны міндетті түрде тізімге қосыңыз) • Онбординг (және бұны да! ) • Демалысқа өтініш беру • Команда мүшелерінің күнделікті жұмыс тәртібі • Қызметкерлердің жылдық жұмысын бағалау
Барлық нәрсе сияқты, қажетінше элементтерді қосыңыз немесе алып тастаңыз және оларды қаржы бөлімі үшін жасаған тізіміңізге қосыңыз.
Басқару бөлімі
Біз қарастыруымыз керек соңғы бөлім — басқару. Бұл бизнес үшін стратегиялық бағытты қалай таңдайтыныңызды, жұмыс нәтижелерін қалай тексеретініңізді, мақсаттар қоюды және дұрыс жолда екеніңізге көз жеткізуді қамтиды. Бұл өте ауқымды тақырып болуы мүмкін, бірақ біз оны қарапайым етіп сақтаймыз.
Мен сізге жиналыстар циклі мен сол жиналыстардың күн тәртібіне қатысты жүйелерді анықтауды ұсынамын. Нақты күн тәртібі бар жүйелі жиналыстар — тиімді басқарудың құпиясы. Бізге тек жиналыстардың «жиналыс үшін» ғана өтпеуін және әрбір жиналыстың нақты нәтиже беруін қамтамасыз ету керек.
Бұл күнделікті қысқа жиналыс, апталық сату жиналысы, бухгалтермен ай сайынғы кездесу немесе тоқсандық/жылдық жоспарлау сессиясы болуы мүмкін — нақты ырғағы маңызды емес, бастысы — бір жүйенің болуы. Және есіңізде болсын, сіз әзірге бизнесіңіздің бөліктерін қайта өзгертпеуіңіз керек (кадрлар бөліміндегі кейбір жүйелерді қоспағанда). Әзірге қазір не істеп жатқаныңызды тіркеңіз — біздің мақсатымыз оны жүйелі ету.
SYSTEMology әрқашан жағдайдың қазіргі күйін тіркеуден басталады; егер жұмыс тәртібінде олқылықтарды байқасаңыз, оны жай ғана белгілеп, кейінірек оңтайландыруды бастағанда оған қайта оралыңыз.
Сондай-ақ, егер сіз «Scaling Up», «Traction», «The 12 Week Year» сияқты кітаптардағы жиналыс ырғағын ұстанатын болсаңыз, оларды жай ғана тізіп шығуға болады!
Бұл процеске негізгі команда мүшелерін тартып, қазіргі жиналыс циклдеріңізді талқылаңыз. Барлығын тізіп шығып, ең маңызды 5–8-ін белгілеңіз. Бастау үшін мынадай мысал келтіруге болады:
- Барлығын бақылауда ұстау үшін күнделікті командалық жиналыс • Апталық сату жиналысы • Бухгалтермен ай сайынғы кездесу • Тоқсандық жоспарлау жиналысы • Жылдық стратегиялық жоспарлау жиналысы
Осыларды тізіміңізге қосқаннан кейін, сізде қаржы, кадрлар және басқару бөлімдеріне бөлінген барлығы 15–20 маңызды жүйенің тізімі болуы керек.
#2-қадам: Тағайындау, экстракция және жүйелеу.
Сіз бөлімдер үшін маңызды 15–20 жүйені анықтап, тізім жасадыңыз. Енді біз CCF жүйелерін тіркеу үшін қолданған процесті (3-қадам: Экстракцияны қараңыз) қайталай алатынымызды түсінген боларсыз.
Кестеңізге жүйе атауын енгізіп, сипаттамасын қосыңыз және білімді қызметкерді көрсетіңіз. Содан кейін «Жүйелерді құру жүйесін» пайдаланып, экстракция процесін бастаңыз.
Есіңізде болсын, бұл екі адамның жұмысы — білімді қызметкер және жүйе кураторы (компанияда жүйелендіру процесіне жауапты адам). Егер жүйе тым күрделі болып көрінсе, алдымен жалпы шолу түріндегі жүйеден бастаңыз.
Соңында, жаңа жүйелерді жүйені басқару бағдарламасына сақтап, тапсырма берілген жерлерге тиісті жүйелердің сілтемесін қосыңыз.
Қарапайым естіледі, иә?
Солай, бірақ қарапайым нәрсені оңай нәрсемен шатастырмаңыз. Қарапайым — күрделі емес дегенді білдіреді; оңай — жайлы дегенді білдіреді. Бұл процесс қарапайым, бірақ міндетті түрде оңай емес. Мұнда жұмыс істеу керек, ал оны аяқтау үшін зейін мен тәртіп қажет. Бірақ маған сеніңіз, нәтижесі соған тұрарлық.
Бұрын айтқанымдай, жүйелерді алғаш тіркеген кезде оларды қатты өзгертуге кеңес бермеймін. Барлығын «болса екен» дегендей емес, қалай болса солай тіркеңіз. Кішкентай өзгерістер жасауға болады, бірақ ең үлкен нәтижеге үздік қызметкерлердің іс-әрекетін модельдеп, қалғандарын соған үйрету арқылы қол жеткізуге болады. Көптеген шағын бизнестерде жүйелілік жетіспейді, бұл сіз ойлағаннан да көп мәселе тудырады.
SYSTEMology-дің соңғы кезеңі оңтайландыруға арналған, сондықтан біз оған әлі жетеміз!
Алдыңғы қадамда анықталған 15–20 жүйенің тізімімен жұмыс істеп, экстракция процесін бастаңыз.
Қазіргі істеп жатқан істеріңізді тіркеңіз, бірақ мына жағдайды ескеріңіз...
Қазіргі істеп жатқан істеріңізді тіркеу ережесіне келгенде, кадрлар бөлімінің екі жүйесі бойынша ерекшелік жасау қажет болуы мүмкін: жалдау және онбординг.
Мықты команда кездейсоқ құрылмайды және тек ең үздіктерді жұмысқа алу өте маңызды. Маған сеніңіз, осы жерде еңбек етіңіз, сонда лайықты жемісін көресіз.
Бұл жүйелер жаңа команда мүшелерінің алғашқы тәжірибесіне айналады, сондықтан бизнесіңіздің жүйелі тәсілін осы жүйелерге сіңіру өте маңызды.
Егер сізде кейбір жүйелер болса, оларға аздап өзгеріс енгізу керек болуы мүмкін немесе мүлдем жаңа жүйелер құру қажет болады — бұл сіздің жағдайыңызға байланысты. Мен өте күрделі нәрсе керек деп айтпаймын; бұл қазір істеп жатқан істеріңізге бірнеше толықтырулар енгізу ғана болуы мүмкін. Мақсат — әлеуетті және жаңа қызметкерлерге сіздің бизнесіңіз жүйеге негізделгенін көрсету.
Бірнеше шағын түзетулер үлкен әсер етуі мүмкін.
Мысалы, лауазымдық нұсқаулықтарға сол рөлге қатысты кейбір жүйелердің сілтемелерін қосу жақсы өзгеріс болар еді. Тіпті оларды бос жұмыс орындары туралы хабарландыруға да қосуға болады. Осылайша сіз: «Бізде жұмыс осылай істеледі және сіз осылай жұмыс істеуге дайын болуыңыз керек» деп бірден ашық айтасыз.
Сіз бұдан да ары барып, «жүйелі ойлауды» компанияңыздың құндылықтар тізіміне негізгі құндылық ретінде қоса аласыз. Мен бұл туралы алдыңғы тарауда айтқан болатынмын.
Қалай болғанда да, сізде болуы тиіс екі жүйенің біріншісіне тоқталайық: жалдау жүйесі және онбординг жүйесі.
Жалдау жүйесі
Шындығында, егер сізде қазір ештеңе болмаса, жай ғана жалдау жүйесінің болуының өзі дұрыс мамандарды тартуға көмектеседі. Орташа қызметкерлер назардан тыс қалуды қалайды; «А-деңгейлі ойыншылар» өз дағдыларын көрсетіп, ерекшелене алатын жүйені жақсы көреді.
- Жұмыс туралы хабарландыру жазу және жариялау • Лауазымдық нұсқаулықты және қажетті тұлғаның сипаттамасын жазыңыз. • Жұмыс туралы хабарландыру мәтінін дайындаңыз. • Үміткерлер өтініш беру үшін толтыратын сауалнама жасаңыз. • Хабарландыруды танымал жұмыс іздеу сайттарына жариялаңыз.
- Іріктеу, сынақ тапсырмасы, түйіндеме және ілеспе хат • Сауалнаманы толтырған үміткерлердің қысқа тізімін (shortlist) жасаңыз. • Үміткерлердің дағдыларын тексеру үшін қолайлы сынақ тапсырмасын дайындаңыз. • Сынақ тапсырмасын іріктелген үміткерлерге жіберіңіз. • Өтініштерді қайта іріктеңіз. • Үміткерлерден түйіндеме (CV) мен ілеспе хат сұраңыз. • Сәтті тапсырылған жұмыстарды қарау үшін команда мүшелеріне жіберіңіз.
- Бетпе-бет сұхбат • Сұхбат алғыңыз келетін кандидаттардың соңғы тізімін жасаңыз. • Сұхбат уақытын белгілеңіз және өтпегендерге хабарлаңыз. • Сұхбат сұрақтарын дайындап, сұхбат жүргізіңіз.
- Жұмысқа алу • Тиісті ұсыныс берушілермен (реферилермен) хабарласыңыз. • Сәтті кандидатты таңдап, ресми жұмыс ұсынысын (offer) жасаңыз. • Кандидат ұсынысты қабылдағаннан кейін, соңғы кезеңге дейін жетіп, бірақ өтпей қалған басқа кандидаттарға хабарлаңыз. • Жаңа қызметкермен жұмысқа шығу күні мен уақытын келісіңіз.
Әрине, бұл негізгі қадамдарды көрсететін жалпы шолу жүйесі ғана. Уақыт өте келе сіз хабарландыру үлгілерінен бастап, сұхбатта қойылатын сұрақтарға дейін егжей-тегжейлі сипатталған қосымша құжаттар немесе ішкі жүйелерді қоса аласыз.
Уақыты келгенде, жалдау жүйелері туралы тереңірек оқуды ұсынамын. Бұл тақырыпта жазылған көптеген жақсы кітаптар бар (соның ішінде Брэд Смарттың «Topgrading» кітабы ерекше аталады). Сондай-ақ біздің [LINK url=”www. SYSTEMology. com/podcast”]www. SYSTEMology. com/podcast[LINK] подкастымызда көптеген жалдау жүйелерімен бөлістік.
Есіңізде болсын, кез келген жүйенің бірінші нұсқасы әрқашан ең нашар нұсқа болады. Әрбір қайталау жүйені де, нәтижені де жақсарта түседі.
Команда мүшелерінің онбординг (бейімдеу) жүйесі
Қызметкерлерді бейімдеу жүйесі
Мен сізге әзірлеуді ұсынатын екінші жүйе — бұл жаңа қызметкерлерді онбординг (жаңа қызметкерді ұжымға қосу және жұмыс процесіне үйрету) процесі. Яғни, жаңа топ мүшелері сіздің командаңызға қосылу үшін жасалатын қадамдар. Бұл — дұрыс стандарттарды орнатуға көмектесетін тағы бір маңызды жүйе. Рекрутинг жүйесі сияқты, мен бейімдеу процесіне де жүйеге негізделген тәсілдің элементтерін енгізуді қатаң ұсынамын.
Бастау үшін бірнеше идеялар: Құрылтайшының сәлемдесу видеосы (компания тарихы мен құндылықтарын қосыңыз) Негізгі құралдар мен бағдарламалық жасақтама бойынша тренинг (электрондық пошта, жүйелерді басқару және жобаларды басқару) CCF (клиенттің назар аударуынан бастап сатып алуға дейінгі негізгі жолы) құрылымын түсіндіру және жаңа қызметкердің бизнестегі орнын көрсету Олардың рөліне қатысты негізгі жүйелерді шолу Күнделікті жұмыс тәртібімен бөлісу Тиісті формаларды толтыру
Соңында, барлық жаңа қызметкерлерге осы кітаптың көшірмесін беріп: «Бізде жұмыс осылай істеледі және осы жоспар бойынша бизнесті құруға сенің көмегің қажет», — деп айтыңыз. Шын мәнінде, қазіргі қызметкерлеріңіздің әрқайсысына осы кітапты неге сатып алмасқа? Қаласаңыз, тіпті екеуін сатып алыңыз.
Әзілді былай қойғанда, бұл мәселеге қалай келсеңіз де, қызметкерлерді дұрыс бейімдеуге уақыт пен күш жұмсаудың пайдасын жете бағаламау мүмкін емес. Бұл олардың табысты болуында маңызды рөл атқарады.
Осы екі сала — рекрутинг және бейімдеу — дереу өзгертулер енгізу тиімді және ұсынылатын жалғыз ерекшеліктер болып табылады. Өзіңіз анықтаған барлық жүйелер бойынша жұмысты жалғастырыңыз.
3-қадам: Негізгі топ мүшелерінің маңызды жүйелерін анықтау
Бұл тараудың мақсаты — бөлімдердің 15–20 маңызды жүйесін шығарып алу және ретке келтіру. Сіздің жүйелер чемпионы (жүйелеу процесіне жауапты тұлға) нақты мерзімдер белгілеп және әр қадамда топ мүшелеріне қолдау көрсете отырып, осы процесті жүргізуі керек.
Алдыңғы қадамды аяқтау мен мына қадамды бастау арасында біраз уақыт өтетіні анық, бірақ мен сізді бұл туралы қазірден бастап ойланғаныңызды қалаймын. Соңында біз бизнестің күнделікті жұмысында негізгі тұлғаға тәуелділікті (бизнестің тек бір адамның біліміне байланысты болуы) жоюға ұмтыламыз, ал қызметкерлерді демалысқа жіберу — бұны тексерудің жалғыз нақты жолы.
Техникалық тұрғыдан алғанда, сіз адамдарды жұмыстан шығару арқылы да осындай сынақ өткізе аласыз, бірақ демалыс әлдеқайда қызықты!
Бұл қадамда қобалжу — қалыпты жағдай, бірақ қазірдің өзінде бітірген жұмыстарыңызды қайта қарап, тыныштала аласыз. Негізгі рөлдер үшін маңызды жүйелердің көбі алдыңғы қадамдарда жазылып қойған. Құжатталатын жүйелердің саны жүздеп саналса да, әдетте шын мәнінде маңыздылары санаулы ғана, ал егжей-тегжейлі құжаттауды қажет ететіндері тіпті аз.
Бұл қадам ешбір маңызды нәрсенің назардан тыс қалмауын қамтамасыз етеді.
Жүйелерді топтап (batch) қарастыру
Жинақтап жатқан жүйелеріңізді топтарға бөліп ойлау пайдалы болуы мүмкін: 1-топ: CCF 2-топ: бөлімдердің маңызды жүйелері 3-топ: негізгі топ мүшелерінің жүйелері (біз қазір осыны аяқтағалы жатырмыз)
Жұмысты осылай топтарға бөлу сізді зейінді және жауапты болуға мәжбүрлейді және кестені сақтауды жеңілдетеді, сондықтан алдыңғы топтарды аяқтамайынша, жаңасына көшпеңіз.
Бизнесіңіздегі негізгі рөлдерге басымдық беруден бастаңыз. Әдетте мен бизнес иелерінен, бөлім басшыларынан және CCF бөліктерін орындайтын негізгі топ мүшелерінен бастағанды ұнатамын. Таза қағаз алып, анықталған қызметкерлердің есімдерін жазыңыз. Содан кейін, жоғарыдан бастап, әр мүшемен сөйлесіп, мына сұрақты қою керек...
«Егер сіз бір айлық демалысқа кетсеңіз, жұмыс тоқтап қалмауы үшін біз сіздің қай тапсырмаларыңыз бен міндеттеріңізді орындап отыруымыз керек? »
Оларға негізгі тапсырмалары орындалатынын біліп, алаңсыз демала алатынын айтыңыз. Бизнестің негізгі жұмысы үшін маңызды болып табылатын қайталанатын тапсырмаларға назар аударыңыз және олардың барлық идеяларын жинақтауға көмектесіңіз. Содан кейін, бұрынғыдай, маркер алып, әр қызметкерге ең маңызды 5–7 тапсырманы анықтаңыз.
Қадамдар әр топ үшін әрқашан бірдей: анықтау, тағайындау, шығарып алу және ретке келтіру. Бір қызметкерге 5–7 жүйеден асырмаңыз және бір уақытта бес қызметкерден артық албаңыз.
Зейін қойыңыз, жұмысты бітіріңіз, содан кейін шынымен демалысқа шығып, оны атап өтіңіз.
Бұл сіздің қолыңыздан келеді!
4-қадам: Демалысқа шығыңыз
Демалыс уақыты келді. Әрине, бәрі бірден емес. Бизнес иесінен бастап, содан кейін негізгі топ мүшелеріне көшіңіз. Кішкене қосымша ұйымдастыру қажет болуы мүмкін, бірақ жүйелеріңіз құжатталған, реттелген және жобаларды басқару бағдарламасымен біріктірілген болса, тапсырмаларды тағайындау және бизнестің бірқалыпты жұмысын қамтамасыз ету әлдеқайда оңай болады.
Қызметкер алғаш рет демалысқа шыққанда, кем дегенде бірнеше нәрсенің дұрыс болмай қалуы қалыпты жағдай. Уайымдамаңыз, бұл — процестің бір бөлігі. Адамдарды демалысқа жіберудің мақсаты — сіз өткізіп алған немесе күшейтуге болатын тұстарды анықтау.
Өзіңізді мақтауға уақыт келді. Сіз орасан зор жұмыс атқардыңыз және бизнесіңіздің бағытын айтарлықтай өзгерттіңіз.
Мәселелер мүмкіндікке айналады
SYSTEMology-дің «Масштабтау» тарауы мүмкіндіктер жасау туралы емес; ол соларға дайындалу туралы. Бұл сіздің бизнесіңіздің әлеуеті мен масштабталу мүмкіндігін ашу туралы.
Мүмкіндіктердің қашан және қандай формада пайда болатынын білу мүмкін емес, бірақ бұл кезең сізге кең ауқымды мүмкіндіктерге дайындалуға көмектеседі. Бұл — кез келген бизнес иесі масштабтауды жоспарлағанда жасай алатын ең жақсы нәрсе.
Бұл салада кемелдікке жету мүмкін емес, өйткені ол қатесіз көріпкелдікті талап етер еді. Бірақ сіз мүмкіндіктерді өз пайдаңызға арттыра аласыз.
Сіз SYSTEMology-ді толық меңгергенде, әрбір ықтимал мәселені тани бастайсыз және әрбір мәселе пайдалы жүйе жасаудың кезекті мүмкіндігі сияқты көрінетін болады.
Кейс-стади: Ден Ленни
Ден Ленни креативтілікті жүйелеу мүмкін емес деген мифті жоққа шығаруда. Өзінің бизнес-мастерминд бағдарламасында ол шағын видеоөндіріс бизнесінің иелеріне масштабтауға көмектесу үшін коучинг жүргізеді.
Ол таңқаларлық нәрсе айтады: «Менің бизнесімдегі ең үлкен мәселе — менің өзім болдым». Ол жаны креативті адам болса да, креативтілікті тежейтін күнделікті тапсырмалардың шырмауында жүріп, шашыраңқылық пен зейінсіздікті сезінді. Бұл ең жақсы жағдайда тиімсіз болды. Стратегиялық қызметкерлерді жалдау келесі қадам еді, бірақ ол алдымен бұны қалай жасау керектігін түсінуі керек болды.
Бұрын оның «мамандарды» жалдау туралы түсінігі болған. Ол: «Жай ғана жалдайсың да, бәрін өздері істеуге қалдырасың», — деп ойлайтын. Бірақ бұл олай жұмыс істемейді. Түсініспеушілікке орын тым көп, ал жаңа қызметкерлер өздері дұрыс деп санаған нәрсені істейді. Барлық жаңа қызметкерлерге бағыт-бағдар керек.
Көбіміз сияқты, ол жобаларды басқару бағдарламасынан бастады, бірақ көп ұзамай оған жобаларды басқарудан да артық нәрсе керек екенін түсінді. Оған жүйелер керек болды.
Сол кезде ол менің еңбегіме тап болып, бірден SYSTEMology тәсілін енгізе бастады. Ол кез келген адам тиімді жұмыс істеуі үшін оларға құрылым керек екенін түсінді. SYSTEMology оған бизнесінің негіздерін жетілдіруге мүмкіндік берді. Содан кейін ол виртуалды көмекшіге жүйелерін құруды тапсырды.
Жүйелер жаңа қызметкерлерге бағыт беруді оңтайландырып, барлық түсініксіз тұстарды айқындады. Ден алты қысқа айдың ішінде бостандық пен көбірек табысқа қол жеткізді.
Қазір серіктестік арқылы ол өз клиенттерін SYSTEMology тәсілімен жүруге үйретеді. Нәтижелер таңқаларлық болды. Бір клиент небәрі үш айдың ішінде өзін күнделікті жұмыстан толық босатты. Олар жүйелеудің арқасында тиімділікке қол жеткізіп, осы уақытқа дейінгі ең жоғары айлық табысқа жеткенін айтады.
Ден жүйелер креативті процесті ашуға көмектесетінін айтады. Құрылымдар креативті еркіндік пен түсіндіруге кең орын береді, бұл ретте жасаушыны күнделікті немесе техникалық процестердің ұсақ-түйегімен жүктемейді.
«Жүйелер, — дейді ол, — сізді шынымен еркін етеді».
«Масштабтау» бойынша іс-қимыл қадамдары • 1-қадам: Өсуге арналған жүйелеріңізді анықтаңыз. • 2-қадам: Тағайындаңыз, шығарып алыңыз және ретке келтіріңіз. • 3-қадам: Негізгі топ мүшелерінің маңызды жүйелерін анықтаңыз және оларды тағайындаңыз, шығарып алыңыз және ретке келтіріңіз. • 4-қадам: Демалысқа шығыңыз.
ЖЕТІНШІ КЕЗЕҢ: Оңтайландыру

«Оңтайландыру» тарауының қысқаша мазмұны
SYSTEMology-дің жетінші кезеңі — бизнесіңіздің жағдайын көруге мүмкіндік беретін дашборд (негізгі көрсеткіштер көрсетілетін панель) жасау және оңтайландыру процесін бастау. Біз мәселелерді анықтаймыз, жүйелерді жақсартамыз және нәтижелерді бақылаймыз. Команда бұл дағдыны автоматты түрде орындайтын деңгейге жеткенде, бұл бизнестің толық сенімділігіне жол ашады.
Бұл тараудағы негізгі сәттер: Неліктен McDonald’s-қа еліктеуге тырысу жүйелеріңіздің дамуына зиян тигізеді. Неліктен тым көп метрикаларды бақылау түсініспеушілік тудырып, прогресті баяулатады. Жүйелерді жақсартуды қалай оңай, қызықты және автоматты етуге болады. Бизнесті оңтайландыруды жеделдетудің қарапайым құпиясы.
Оңтайландыру
МИФ Сізге McDonald’s сияқты жүйелеу керек.
Бұл миф, басқаларына қарағанда көбірек, сізді сәтсіздікке итермелейді.
McDonald’s-ты бизнес жүйелеу спорты бойынша Олимпиада деңгейінде бақ сынайтын элиталық спортшы ретінде елестетіңіз. Олар — мінсіз жүйеленген машина. Олар өмір бойы жаттығып келеді және көптеген алтын медальдарды жеңіп алды.
Енді оны өзіңізбен және бизнесіңізбен салыстырыңыз... Сіз қанша уақыт жаттықтыңыз? Жүйелеріңіз бен процестеріңіз қалай көрінеді?
Олармен салыстырғанда бәріміз «диванда жатқанเกียлқаяқтарға» ұқсаймыз.
McDonald’s-тың қазіргі әдеттерін, диетасын және жаттығу режимін қайталау арқылы олардың нәтижелеріне жетуге тырысу ешқандай мағына бермейді. Бұл күлкілі естіледі, бірақ біреуге «жүйелеу вирусы» жұққанда, ол жүйелерін қолдана бастамас бұрын оларды McDonald’s деңгейіне жеткізуім керек деп ойлауы сирек емес.
Олар «Сіз картоп-фри қалайсыз ба? » деген сұрақтың баламасына сплит-тест (екі нұсқаны салыстыру әдісі) жасай бастайды немесе қызметкерлер жейдесінің түсі сатылымға қалай әсер ететінін тексереді. Олар мұның бәрін негізгі база болмай жатып жасайды.
Қаласаңыз да, қаламасаңыз да, бірінші реттен Олимпиада деңгейіндегі жүйелерді жасау мүмкін емес — бұл ұзақ уақыт бойы қажырлы жұмыс пен жүйелілікті талап етеді. Шындығында, жақсы нәтиже беру үшін сізге мінсіз жүйелер ҚАЖЕТ ЕМЕС және жаһандық жылдам тамақтану желісі сияқты жүйелеудің сіз үшін мағынасы да болмауы мүмкін.
Мені дұрыс түсініңіз, McDonald’s-тан үйренетін керемет сабақтар бар. Бірақ кіріспеде айтқан бизнес жүйелеудің төрт кезеңін есіңізге түсіріңізші? Егер сіз «аман қалу» кезеңінен «сатылатын бизнес» кезеңіне бір үлкен секіріспен өтпек болсаңыз, бизнесіңізге зиян келтіресіз.
McDonald’s-тың қазіргі кейпі алты онжылдық дамудың нәтижесі екенін ұмытпайық. Мүмкіндік болса, «The Founder» (Негізін қалаушы) фильмін көріңіз — бұл Рэй Кроктың түпнұсқа McDonald’s мейрамханасын франшизаға айналдыру жолындағы күресі туралы хикая. Рэй келгенде, ағайынды Макдональдтар сағат сияқты жұмыс істейтін мейрамхананы жасап қойған болатын, ал фильм сол деңгейге жету үшін жұмсалған көпжылдық қажырлы жұмыстың тек бір бөлігін ғана көрсетеді.
Осы фильмді көрмес бұрын (ескерту — кішігірім спойлерлер бар), мен ағайынды Макдональдтардың өз бизнесін франшизаға айналдыруға тырысып, сәтсіздікке ұшырағанын білмеппін. Рэйге оларды бұл істі өзіне тапсыруға көндіру үшін көп күш жұмсауға тура келді. Соңында ол табысқа жеткенімен, жолда көптеген қиындықтар мен мәселелер болды. Егер Рэй... жарайды, егер фильмді көрмеген болсаңыз, қызығын бұзғым келмейді.
Менің айтқым келгені — McDonald’s жүйесі бастапқыда мінсіздіктен өте алыс болды. Кемелдікке жету үшін жылдар бойы оңтайландыру қажет болды. Үлкен нәрсені армандаған жақсы, бірақ іс-әрекетке келгенде, өзіңіз болғыңыз келетін жерге емес, қазіргі тұрған жеріңізге негізделіп жүйелеуден бастаңыз.
Егер сіз алдымен берік негіз қаламасаңыз, бизнесіңізді жақсарту үшін оңтайландыру, түзету және тестілеу пайдасыз, тіпті кері әсерін тигізуі мүмкін. SYSTEMology-дің негізгі принциптерінің бірі — алдымен қазір не істеп жатқаныңызды жазып алу. Бұл дегеніміз, егер сіз әлі жүйелеріңізді жинақтап жатсаңыз, оңтайландыруды бастайтын уақыт емес.
Бизнес құрылымыңыз қазірдің өзінде жетілген болуы мүмкін және сіз алдыңғы қадамдарды бір формада орындаған боларсыз. Бұл да қалыпты жағдай. Әркім өз қарқынымен жүреді. Бірақ қадамдардың ретін ауыстыруға немесе бір уақытта бірнешеуімен жұмыс істеуге тырыспаңыз.
Өлшей алмасаңыз, жақсарта алмайсыз
Әрбір қадамның белгіленген ретпен берілуінің көптеген себептері бар. Жүйені оңтайландыруды соңына қалдырудың да өз себептері бар.
Кемелдікке ұмтылу, адамға тәуелділік және уақыт шектеулері сізді осы соңғы кезеңге жетуден тежеуге тырысады. Оның үстіне, жұмысыңызда тұрақтылық болмайынша, нәтижелерді өлшеу мүмкін болмайынша, оңтайландыру процесін бастау мүмкін емес. Бұл, өз кезегінде, сізге жұмыс істеуге болатын негіз береді.
SYSTEMology-ге тереңдеген сайын, сіз бизнесіңіздің бір-бірімен байланысты кішігірім жүйелер жиынтығынан құралған бір үлкен жүйе екенін түсінесіз. Барлығы бір-бірімен байланысты және бизнесіңіздің бір саласындағы кішігірім түзетулер басқа салаға айтарлықтай әсер етуі мүмкін.
Мысалы, маркетингті кімге және қалай бағыттайтыныңызды өзгерту арқылы сіз сатылымыңызға қатты әсер етесіз. Бұл сату жүйесін өзгертуі мүмкін, ол өз кезегінде өнімді немесе қызметті жеткізу тәжірибесіне әсер етеді. Бұл, өз кезегінде, клиенттің қайта оралу ықтималдығына әсер етеді.
Қысқасы, бұл — ең айқын байланыстардың кейбірі ғана. Шындығында, бәрі байланысты және егер оларды бақылап отырмасаңыз, бұл байланыстарды байқамай қалу оңай.
Алдыңғы тараудың соңғы қадамынан жалғастырсақ, сіз және сіздің негізгі топ мүшелеріңіз демалыстан оралдыңыздар, бірақ әлі де шешілуі керек көптеген мәселелер бар екенін байқадыңыздар.
Келесі жүйелер тобын жасауға кіріспес бұрын, алдымен өлшеу жүйесін құру керек. Мықты өлшеу жүйесі жүйелеріңіздің өзара байланысты табиғатын айқындайды, тұрақтылықты арттырады және жұмыс өнімділігін болжамды түрде жақсартуға мүмкіндік береді.
Осыны нақты іс-қимыл қадамдарына бөліп, оңтайландыру процесін бастайық.
1-қадам: Өнімділікті өлшеу үшін CCF дашбордын жасаңыз.
Бұл контекстегі дашборд — бұл бизнесіңіздегі барлық негізгі сандар мен метрикалар (өлшем бірліктері) жинақталған, орталық жерде сақталған құжат. Ол алдын ала белгіленген аралықтарда үнемі жаңартылып тұрады.
Сізде мұндай нәрсе болуы да, болмауы да мүмкін, бірақ қалай болғанда да, бұл қадамды тым күрделі етіп жіберу оңай. Енгізуге болатын көптеген мәліметтер бар және деректерді жинау мәселе емес екенін тез түсінесіз...
Жиналған деректерден іс-әрекеттеріңізге негіз болатын құнды түсініктер алу және оларды талдау — нақты қиындық осында.
Сонымен, мұндағы 80/20 (нәтиженің 80%-ын беретін 20% іс-әрекет) принципі қандай? Дашбордқа енгізуге болатын мыңдаған метрикалардың ішіндегі ең маңыздылары қайсысы? Жүйелеріңіздің қалай жұмыс істейтіні туралы ең үлкен түсінікті не береді? Жауап тікелей көз алдыңызда екенін білгенде қуанасыз!
CCF құжатын алып, сол жақтағы тақырыптарға қараңыз: • Назар аудару (Attention) • Сұраныс (Enquiry) • Сату (Sales) • Ақша (Money) • Бейімдеу (Onboarding) • Жеткізу (Delivery) • Қайта келу/Ұсыныс (Repeat/referral)
Бұл сызықтық процесс клиенттеріңіздің сіздің бизнесіңізде жүріп өтетін жолын сипаттайды, бұл оны өлшеуді бастау үшін тамаша орын етеді. Уақыт өте келе сіз бақылауға тұрарлық басқа метрикаларды табасыз, бірақ әзірге осыдан бастайық.
Бәрін өлшеудің қажеті жоқ. Шындығында, тым көп сандарға назар аудару пайдадан гөрі зиян келтіреді. Сондықтан, компанияңызда дашборд болса да, оны қарапайым етуге кеңес беремін. CCF өнімділігін өлшейтін 5–7 негізгі метриканы анықтауды мақсат етіп қояйық.
Мен стандартты үлгі бойынша жұмыс істеймін, бірақ сіз оны өзіңіздің бірегей CCF-іңізге сәйкестендіріп алғыңыз келеді. Тағы да айтамын, біз әр кезең үшін бір метриканы анықтап, оларды таза қағазға тізіп шығуымыз керек.
Назар аудару:** Идеалды жағдайда бизнесіңізбен байланысқа түсетін барлық адамдарды бақылау керек, бірақ аралас сан алу үшін бірнеше дереккөздерді біріктіру техникалық қиындық тудырса, қарапайым нәрседен бастаңыз. Бұл веб-сайтыңызға келушілердің саны немесе дүкеніңізге кірген адамдардың саны болуы мүмкін.
**Сұраныс:** Электрондық пошта арқылы келген жаңа сұраныстардың санын қолданайық па? Кіріс қоңыраулар саны ма? Мүмкін, жіберілген ұсыныстардың (proposals) саны шығар? Мүмкін, бұл цифрларды біріктірерміз... немесе жоқ. Деректерді жинауға және есептеуге оңай біреуін таңдаңыз. Бұл мысал үшін мен «берілген ұсыныстар санын» аламын.
**Сату:** Сіз әртүрлі бағадағы әртүрлі өнімдерді сататын шығарсыз, бірақ ең айқынынан бастайық — қанша сауда жасадыңыз? Сіздің есепшіңіз немесе инвентарлық бағдарламаңыз бұны оңай есептеп беруі керек.
**Ақша:** Сіз сататын өнімнің немесе қызметтің орташа бағасы қандай? Егер бұл көрсеткіште ауытқу тым көп болса, CCF жасау үшін пайдаланған негізгі өнімнің немесе қызметтің орташа долларлық бағасын қолданыңыз.
**Бейімдеу және жеткізу:** Мұнда сіз өндіріс уақыты, белсенді әзірленіп жатқан жобалар саны, тауар айналымы және т. б. сияқты бірқатар метрикаларды бақылай аласыз. Солай десе де, мен бұларды біріктіріп, жұмысымыздың қалай жүріп жатқанын көрсететін бір метриканы аламын — пайда маржасы (profit margin). Есепшіңіз бұны бір сәтте есептеп бере алады.
**Қайта келу/Ұсыныс:** Мүмкін сіз Net Promoter Score (клиенттердің адалдық индексі) қолданасыз ба? Немесе қайта келетін клиенттеріңіз болса, олар неше рет қайта келеді? Егер бағдарламалық жасақтама бизнесінде болсаңыз, сіздің churn rate (клиенттердің кету көрсеткіші) қандай? Егер сіз табыт сатсаңыз және қайта келетін клиенттер аз болса, қанша адам ұсыныс арқылы келеді? Бұны қазіргі деректермен есептеу сәл қиынырақ болуы мүмкін, бірақ кем дегенде, бұл сізді «Мен бұны қалай өлшер едім? » деген сұрақты қоюға мәжбүр етуі керек. Біздің мысалымыз үшін мен «клиенттеріміздің қайта келу санын» қолданамын.
Осы жаттығуды аяқтағаннан кейін сізде шамамен мынадай тізім болуы керек: • Веб-сайтқа келушілер саны • Берілген ұсыныстар саны • Жасалған сауда саны • Орташа сату бағасы • Пайда маржасы • Клиенттердің қайта келу саны
Бұл метрикалар бизнестің негізгі салаларына бағытталған ЖӘНЕ оларды бақылау оңай. Ең бастысы, бұл сандар сіздің аналитикаңызда, CRM және/немесе бухгалтерия бағдарламаңызда бар болуы мүмкін, сондықтан тек деректерді шығарып алу ғана қалады.
Әрі қарай, осы метрикалардың барлығын бір қатарға тізіп, бағандарға күн ауқымдарын жазатын кесте (spreadsheet) жасаңыз. Осы сандарды қаншалықты жиі жазып тұрғыңыз келетінін шешіңіз. Мен бұл цифрларды кем дегенде ай сайын есептеп тұруды ұсынамын. Апта сайын болса тіпті жақсы, бірақ бастағаннан кейін бұны үнемі жаңартып тұруға міндетті екеніңізді ұмытпаңыз. Басында бәрін жеңілдетіп алған дұрыс, ал жиілікті кейінірек арттыруға болады.

Бұл кестені толтыру жауапкершілігін бизнес иесінен басқа біреуге жүктеуді ұсынатыным сізді таңқалдырмас. Бұл — жобаларды басқару бағдарламасы арқылы оңай тапсырылатын қарапайым жүйе және оны кезекті жиналыстарыңыздың күн тәртібіне қосуға болады.
Жағдайды келесі деңгейге көтеру үшін сізде негізгі іргетас дайын. Сіз өзіңіздің ең маңызды бизнес жүйелеріңізді анықтап, құжаттадыңыз, дашборд жасадыңыз және басқару жиналыстарының ырғағын орнаттыңыз. Жұмыс әлі біткен жоқ, бірақ тұрақтылыққа және барлығын өзіңіз жасаған стандарттарға сай жұмыс істетуге назар аудара отырып, сіз бизнестің толық сенімділігіне барар жолдасыз.
Сіздің көзқарасыңызды жүзеге асыруға кім ниетті екенін, бизнесіңіздегі ең үлкен мәселелер қайда екенін және мақсаттарыңызға жету үшін барлығының бірлесіп жұмыс істеуі үшін не қажет екенін білетін уақыт келді.
#2-қадам: Мәселелерді анықтау.
Көптеген бизнес иелері мәселелерді шешуге шебер келеді, бірақ олардың көбі төмен деңгейлі мәселелерді қайта-қайта шешуден аса алмай қалады. SYSTEMology-дың бір мақсаты — бизнес иесін мәселе шешу сатысымен жоғары көтеріп, оларды сол сәттегі ең тиімді, сапалы және маңызды түйткілдермен айналысуға бағыттау.
Мәселені шешудің нақты жүйесі болған кезде, бизнес иесінің осы процеске қайта қосылуы оның талантын тиімді пайдалану болып табылады. Бұл жай ғана мәселелерді туындаған бойда анықтау, оларға басымдық беру және жүйеге негізделген шешім іздеу мәселесі. Осылайша сіз жұмысты бір рет істеп, мәселені мәңгілікке шешесіз.
Өткен тараудың соңында мен сізге негізгі команда мүшелерінің кейбірін демалысқа жіберуді ұсынған болатынмын. Егер сіз мұны бірінші рет жасасаңыз, олар оралғанда бірнеше жаңа мәселе пайда болады — бұл сөзсіз. Бұл мәселелер қолданыстағы жүйелердегі олқылықтардан немесе әлі құжатталмаған салалардан туындауы мүмкін.
Егер бұл тез түзететін немесе кішкене өңдейтін нәрсе болса, команда мүшелеріне мәселені сол сәтте шешуге өкілеттік беріңіз. Бұл білікті қызметкерге жағдайды қарап шығу туралы хабарлама қалдыру сияқты қарапайым болуы мүмкін.
Үлкенірек мәселелер үшін жобаларды басқару бағдарламасында жаңа бөлім ашқан дұрыс. Оны «Мәселелер тізімі» деп атаңыз және командаңызға жүйеге қатысты (немесе жүйенің жоқтығынан туындаған) үлкенірек мәселені байқаған кезде, оның егжей-тегжейін осы бөлімге тапсырма ретінде жазып отыруды үйретіңіз.
Алғашқы кездері бұл тізім тез өседі. Оны ай сайынғы жиналыста қарау үшін күн тәртібіне қосыңыз. Егер сіз өзіңіздің Systems champion (жүйелер бойынша жауапты маман — бизнестегі процестерді құжаттау мен енгізуге жауапты адам) анықтаған болсаңыз, бұл істі соған тапсырыңыз. Оларға тізіммен жұмыс істеуге, мәселелерді бизнес бөлімдері бойынша санаттарға бөлуге, содан кейін шұғылдығы мен әсеріне қарай басымдық беруге мүмкіндік беріңіз. Тәсіл әрқашан бірдей — шағын топтармен жұмыс істеп, жүйелеріңізді анықтау, тағайындау, шығарып алу және жүйелеу.
Басымдық тәртібін есептеудің нақты формуласы жоқ, бірақ алдымен негізгі команда мүшелерінің (әсіресе) демалысқа шығып, олардың негізгі тапсырмаларының алға жылжуын қамтамасыз етуден бастаңыз.
Уақыт өте келе мәселелер тізімі қысқарады және бір кездері жиі кездесетін, шексіз болып көрінген түйткілдер жойылады. Жаңа мәселелер әлі де туындай береді, бірақ олар шешілген кезде үлкен жетістіктерге әкелетін «жоғары сапалы» мәселелер болады.
Команданың жауапкершілігін сақтау, мәселенің жүйелі түрде қаралып, алға жылжуын қамтамасыз ету үшін оны жиналыс күн тәртібінің тұрақты бөлігіне айналдыру маңызды. Жүйелерді дамыту — пілді жегенмен бірдей: оны әр жолы бір тістемнен, біртіндеп орындау керек.
#3-қадам: Оңтайландыруды бастау.
Оңтайландыруды бастау
Соңғы тараудың соңғы қадамына жеткенімізге және оңтайландыруды (оптимизация) ЕНДІ ҒАНА бастайтынымызға сене аласыз ба?
Әрине, бұл біраз әзіл аралас айтылған сөз, өйткені сіз осы жолда міндетті түрде жақсартулар жасадыңыз. Назарыңызды бизнесіңіздің салаларына аудару арқылы сіз оларды еріксіз жақсарта бастайсыз.
Бірақ мен бұл тақырыптан қашқақтадым, өйткені менің мақсатым — алдымен сізге жүйелердің берік негізін қалап беру болды. Кез келген үлкен өзгерістер жасамас бұрын, компания ішіндегі мәдениетті өзгерту керек. Командаңызға тұрақтылықты дамытуға мүмкіндік беріп, барлығын дұрыс метрикаларға (өлшем бірліктеріне) бағыттауыңыз қажет. Сондықтан бүгінгі күнге дейінгі басты назар бизнесті толығымен қайта құру мен оңтайландыруға емес, бұрыннан істеп жатқан нәрселеріңізді жазып алуға бағытталды.
Бұл кейде логикаға қайшы болып көрінуі мүмкін, өйткені тез арада ескіріп кететін жүйені құру әбден мүмкін. Бірақ маған сеніңіз. Біз командаңыз үшін жұмысты жеңілдетіп жатырмыз және бұл сіздің бизнесіңіздегі жүйелерді дамытуда нақты серпін ала бастаған алғашқы кезіңіз болуы мүмкін.
Есіңізде болсын, біз бастамас бұрын сіздің бизнесіңіз (негізінен) жұмыс істеп тұрды және біз бұл жүйелерді ең үздік қызметкерлеріңіздің іс-әрекетінен үлгі ретінде алдық. Біз тұрақтылықты іздейміз және барлық команда мүшелерін осы деңгейге жеткізуді мақсат етеміз. Сондай-ақ, жаңа жүйелеріңіз алғаш рет жасалғанда ең нашар күйде болатынын, бірақ уақыт өте келе жақсаратынын білу көңілге демеу болады.
Ал егер бұл жеткіліксіз болса, бір нәрсені толығымен қайта құру керек екенін білетін жағдайларда, құжаттаманы алдымен жеңіл күйде қалдыруға болады. Бірнеше бейнежазба мен бірнеше тармақтан тұратын тізім жұмысты бастауға жеткілікті. Тек жүйелердің базалық деңгейі болған кезде ғана сіз команда мүшелеріне өз жұмыстарын ең жақсы деңгейде істеуі үшін жеткілікті кеңістік жасай аласыз.
Сіз сондай-ақ сау, мықты жұмыс ортасын құрдыңыз — мұнда мәселелер анықталып, өңдеу, жақсарту немесе толық қайта қарау үшін тізімге қосылады. Енді бизнесті дамыту өнері мен шеберлігі — келесі кезекте қай салаларға назар аудару керектігін білуде. Сандарыңызды бақылаңыз, командаңызды тыңдаңыз және бизнесіңіздің сізге не керек екенін айтуына мүмкіндік беріңіз.
Бизнесіңізді тыңдаңыз
Осыдан бірнеше жыл бұрын өз бизнесімде болған жақсы мысал есіме түсіп отыр. Қаржылық жиналыс кезінде біз клиенттердің төлемді уақытылы жасамайтыны туралы мәселені анықтадық. Біз алған деректер кейбір шоттар бойынша төлемнің 120 күнге кешіккенін көрсетті, бірақ біз әлі де сол клиенттер үшін жұмыс істеп жатқан едік.
Төлемдердің кешігуі жиі бизнестің бір бөлігі және біздің саладағы қалыпты жағдай ретінде қарастырылады. Алайда, қолымызда деректер мен мәселені талқылауға уақыт болғандықтан, біз бұл жағдайдың ақша ағынымызға (cash flow) зиян келтіріп жатқанын және ең бастысы, мұны түзете алатынымызды түсіндік.
Біз алдымен оңай нұсқаны іздеп, автоматтандырылған шешімді қолданып көруді шештік. Біздің бухгалтерлік бағдарламамыз төлем түспеген жағдайда клиенттерге автоматты түрде электрондық хаттар жіберуге мүмкіндік берді. Біз хаттардың үш деңгейін жасадық: 1-хат: Сіздің шотыңыз бойынша төлем мерзімі өтті. 2-хат: Төлем мерзімі қатты өтіп кетті, егер шот жабылмаса, біз жұмысты тоқтатуға мәжбүр боламыз. 3-хат: Төлем мерзімі тым қатты өтіп кетті. Біз жұмысты тоқтаттық.
Бұл әдістің тиімді не тиімсіз екені тез арада белгілі болатынын білдік. Қысқаша айтқанда, ол тиімсіз болды. Азғантай жақсару байқалғанымен, клиенттер хаттарды елемейтін болып шықты. Тәжірибемізден білетініміздей, егер біз хабарлассақ немесе клиентке тікелей жеке хат жіберсек, жауап алатын едік, бірақ автоматты шешім жұмыс істемеді.
Мәселені бірінші реттен шешкіміз келгенімен, көбінесе бірнеше рет талпыныс жасау керек болады. Бұл шешім табу процесінің бір бөлігі. Біз бірінші идеямызды іске асырдық, деректер жинадық және мәселенің қайтадан тізімге енгенін көрдік.
Келесі айлық жиналысымызда біреу төлемді алдын ала алу және автоматты есеп айырысуды қолдану идеясын ұсынды. Идея — төлемдердің тұрақты түрде, алдын ала және клиенттерден ешқандай әрекетті талап етпестен түсуін қамтамасыз ету болды.
Бұл бірнеше хат жазудан гөрі көбірек жұмысты талап ететін еді, сондықтан біз оның артықшылықтары мен кемшіліктерін талқылауға біраз уақыт бөлдік. Жаңа клиенттер бұған келісе ме, әлде біздің конверсиямыз (сатып алушыларға айналу көрсеткіші) зардап шеге ме? Қолданыстағы клиенттеріміз автоматты есеп айырысуға көшу туралы не ойлайды?
Кейбір күмәндарға қарамастан, біз ықтимал пайданың кемшіліктерден басым екенін шешіп, шот-фактура жасау процесін өзгерттік: 1) Жаңа клиенттерге автоматты есеп айырысу талап етілетіні және бірінші төлем түскенше жұмыс басталмайтыны ескертіледі. 2) Қолданыстағы клиенттерден осы жаңа жүйеге көшу сұралады. 3) Егер қолданыстағы клиент қарсы болса, оған бұрынғы жүйеде қалуға рұқсат етіледі, бірақ төлем кешіктірілген жағдайда олар автоматты түрде жаңа жүйеге ауыстырылады.
Біз күткеннен әлдеқайда аз қарсылық болды. Және күткеніміздей, бірден жақсаруды көрдік. Бұрын клиенттер үш немесе төрт айға кешіктіретін болса, енді төлемдер алдын ала, уақытында және әрқашан түсетін болды.
Әрине, бұл жаңа жүйе болғандықтан, біз метрикаларымызды бақылауды жалғастырдық. Бұл тиімді шешім болып көрінгенімен, біз кез келген күтпеген жанама әсерлерді қадағалап, соған сәйкес түзетулер енгізуге дайын болуымыз керек еді.
Бұл оқиғадан алынатын сабақ — компанияңызда мәселені шешудің қарапайым жүйесі болуының маңыздылығы.
#1-қадам: Мәселені анықтап, оны мәселелер тізіміне қосыңыз. #2-қадам: Шешімді талқылаңыз, ойлап табыңыз және енгізіңіз. #3-қадам: Нәтижелерді бақылаңыз және қарап шығыңыз. #4-қадам: Егер шешім күтілген нәтижені бермесе, 1-қадамға оралыңыз. Егер шешім жұмыс істесе, оны құжаттап, жаңа процесіңіздің бір бөлігіне айналдырыңыз.
Бұл күрделі жүйе емес екені анық, бірақ сіз және командаңыз оны жұмыс істеу тәсіліне айналдырғаннан кейін ол өте тиімді болады.
Алғашқы күндері сіз айналмалы әткеншекте (карусельде) айналып жүргендей сезінуіңіз мүмкін, бірақ түңілмеңіз — бұл жаман емес. Мақсат — негізгі жүйелеріңіз нығайып, мәселелерді анықтау, түзету және келесісіне көшу циклынан өтетін деңгейге жету. Бизнес — бұл жай ғана мәселелерді шешу ойыны. «Балауыз жағу, балауызды сүрту» (Wax on, wax off — жалықтыратын, бірақ нәтижелі қайталанатын әрекет).
Оңтайландырудың жеделдетілген әдісі
Есімде болса, мен бұған дейін тәлімгерлерімнің бірі жүйелерді құруға көмектесу үшін коуч, консультант немесе өз саласының маманын жалдау туралы айтқан ақыл-кеңесін атап өткен болатынмын.
Мен мұны алғашқы күндері істеуден сақтандырғаныммен, SYSTEMology процесінің көп бөлігінен өткеннен кейін, сіз консультанттармен жұмыс істеуден барынша пайда алу үшін өте жақсы позициядасыз. Сізде базалық деңгей бар және негізгі метрикаларыңызды білесіз, сондықтан кез келген қайта құру немесе үлкен өзгерістер болмас бұрын ағымдағы өнімділігіңізді анықтай аласыз.
Бұл кез келген коуч немесе консультант үшін ең қолайлы сценарий, өйткені сіз оларға жұмыс істейтін негіз бересіз. Процес әлі де сол күйінде қалады — сіз олармен кездесіп жатқан мәселелеріңізді бөлісесіз, ал олар шешім ұсынады. Айырмашылығы — сізде енді жаңа өзгерістерді тез енгізу жүйесі және нәтижелерді қарау механизмі бар.
Сарапшымен жұмыс істеу — процестерді жеделдетудің өте ақылды жолы болуы мүмкін. Бизнесіңізді жүйелер жиынтығы ретінде қарастыруды жалғастырыңыз, сонда жүйелер дерекқорын құруға неғұрлым көп көңіл бөлсеңіз, ол соғұрлым құнды болатынын түсінесіз.
Бұл бізді бизнесті жүйелеудің төрт кезеңінің соңғысына қайта алып келеді: <span data-term="true">Saleable</span> (Сатылатын — бизнестің иесіз де жұмыс істей алатын және сатуға дайын күйі).
Сіз осыған ұмтылып жатырсыз. Сіз сатуға дайын болмауыңыз мүмкін немесе оны ешқашан сатпауды шешуіңіз мүмкін, бірақ бизнесіңізді сатуға болатындай етіп құру арқылы сіз бұрын-соңды білмеген мүмкіндіктер әлемін ашасыз.
Кейс: diggiddydoggydaycare ®
Көптеген марапаттарға ие болған diggiddydoggydaycare иттің белсенділігін, жаттығу бағдарламаларын, күтім (grooming) бағдарламаларын және күндізгі спа-салондарын басқарады. Иесі әрі негізін қалаушы Жанетт Фаррен (Jeanette Farren) бизнестің пайымын жасауға және команданы басқаруға жауапты болды.
Иттерге арналған балабақшаны басқару өте қиын жұмыс еді. Иттерді, олардың иелерін және команданы қоса алғанда, көптеген тараптарды басқару керек болды. Тірі жануарлармен жұмыс істеу жоғары стандарттар мен егжей-тегжейге назар аударуды талап етті. Бизнесті он үш жыл басқарғаннан кейін, Жанетт бизнестен шығатын уақыт келді деп шешті.
Ол басынан-ақ бизнесті сатуды жоспарлаған болатын. Бизнесті басқару саласында тәжірибесі бар ол бизнесті сатқан кезде жоғары баға алудың ең жақсы жолы — бүкіл операцияны құжаттап, оны сағат механизмі сияқты жұмыс істету екенін жақсы білді.
Сатудан екі жыл бұрын Жанетт жүйелеу процесін бастады. «Корпоративтік сатып алушылар бизнесті бағалау кезінде ең алдымен оның есептері мен жүйелеріне қарайды. Адамдар жүйелер туралы неғұрлым ерте білсе, соғұрлым жақсы», - дейді Жанетт.
Ол процедураларды мұқият құжаттап жүрсе де, толтыру қиынға соғатын олқылықтарды анықтай бастады. Осы сәтте ол SYSTEMology-мен танысып, біздің семинарларымыздың біріне қатысты.
«SYSTEMology маған жүйелерімді ретке келтіру үшін үлкен айқындық пен серпін берді», - деп еске алады Жанетт. Ол процесті өзінің Critical Client Flow (Клиенттердің маңызды ағыны — CCF: клиенттің тауарды сатып алғанға дейінгі және одан кейінгі негізгі жолы) құжаттаудан бастады.
Бұл үлкен еңбекті талап етті, бірақ Жанетт бизнестің «ішінде» толық уақыт жұмыс істеуден, күнделікті операциялардан шығып, бизнестің «үстінен» жұмыс істеуге көшті. Процестің соңына қарай ол кеңсеге баруды мүлдем тоқтатты!
Бизнестегі жұмыс уақыты азайғанымен, diggiddydoggydaycare-ді жақсы бағаға сатуға деген сенімі артты. «Мен бизнестің сатып алушылар үшін, әсіресе корпоративтік сатып алушылар үшін өте тиімді ұсыныс болуы үшін бәрін және одан да көп нәрсені жасағанымызды білдім. Бизнесті сату кезінде біз толық қуатымызда жұмыс істеп тұрдық, жүйелер мен процестер мінсіз болды, ал қаржылық көрсеткіштер тұрақты еді. Бұл сатып алушыларға осы модельді алып, басқа жерлерде қолдана алатынына сенім ұялатты», - дейді Жанетт.
Жанетт үшін бәрі жақсы аяқталды. Ол өз бизнесінен шығып, жоғары multiple of profits (пайда еселігі — бизнестің жылдық пайдасын белгілі бір санға көбейту арқылы оның нарықтық құнын анықтау әдісі) ала алды. Сатып алушы diggiddydoggydaycare жүйелерін жоғары бағалады және олар бизнесті бағалауда үлкен рөл атқарды.
Жанетт қазіргі уақытта Австралияны аралап, келесі ісі туралы ойлануға уақыт бөлуде. Жарайсың, Жанетт, сен көптеген адамдар үшін шабытсың.
«Оңтайландыру» әрекет қадамдары
- #1-қадам: Өнімділікті өлшеу үшін CCF бақылау панелін жасаңыз. • #2-қадам: Мәселелерді анықтаңыз. • #3-қадам: Оңтайландыруды бастаңыз.
Дәл қазір уақыты келді
Құттықтаймын, сіз соңына жеттіңіз! Біз мұнда өте көп мәліметті қамтыдық, сондықтан тоқтап, бір қадам артқа шегініп, жеті кезеңге жоғарыдан қараған дұрыс.

Осы жанрдағы кітаптардың көбі соңғы тарауда оқырмандарға оқығандарының барлық артықшылықтарын және неге дереу әрекет ету керектігін еске салады. Бірақ бұл жағдайда бұл артық сияқты көрінеді.
Менің тәжірибемде SYSTEMology-ды үйренуге келетін адамдардың басым көпшілігі бизнесті жүйелеудің пайдасына көз жеткізу үшін емес, осы идеяға бұрыннан сенгендіктен және мұның бәрін жүзеге асыру жоспары қажет болғандықтан келеді.
Мен бизнесті жүйелеу жаңа идея емес екенін бірінші болып мойындаймын. Ол ондаған жылдар бойы бар. Сіз тіпті өткенде жүйелеуге тырысып, бірақ сәтсіздікке ұшыраған боларсыз. Сізге керегі — мұны жүзеге асырудың жүйесі еді, SYSTEMology осы олқылықтың орнын толтырады. Әрбір шағын бизнес иесі толық бизнес сенімділігіне ие болуға лайықты! Менің ойымша, адамдардың көбі бұл кітапты сол себепті алады. Және сіз осы соңғы тарауға дейін оқыған болсаңыз, оның құндылығына көзіңіз жеткен шығар.
Жүйелеудің пайдасы зор және сіз бұл процестен өткенде, оны жоққа шығару мүмкін емес. Жоқ, әрекет етуге деген құлшыныс — жұмысты бастауға кедергі болатын ең үлкен нәрсе емес...
Кедергі — ҚАШАН деген сұрақ. Жүйелеу қашан сіздің бизнесіңіздің басты басымдығына айналады?

Уақыт өткен сайын болашақ шындық автоматты түрде келетінін нақты білеміз. Сұрақ — сізде қандай шындық болады?
Ештеңе істемеу сізге болашақта да дәл осы жерде қалудан да қымбатқа түседі. Болашаққа апаратын жол ешқашан түзу сызық емес. Бұл — уақыт өткен сайын жылдамдайтын қисық сызық. Ештеңе істемесеңіз, сіз автоматты түрде төмендей бересіз. Жоғары көтерілу және сол қисықпен жоғары қарай жылжу нақты, батыл әрекеттерді талап етеді.
Сонымен, сізде қандай нұсқалар бар?
Егер сіз жүйелеудің басымдылығын тым ұзақ уақытқа төмендетсеңіз, «тірі қалу» кезеңінен «сатылатын» деңгейге өту, кем дегенде, қауіптірек, қиынырақ және қымбатырақ болады. Шындығында, бұл жоғарыға бағытталған қисық сызық қазір қаншалықты алыс болып көрінсе де, дәл осы сәтте ол бұрынғыдан да жақын.
Қазір — секіру уақыты!
Адамдарды «істеу керек» деген ойдан «міндетті түрде істеу керек» дегенге көшірудің ең жақсы тәсілдерінің бірі — таза пайдаға назар аудару болуы мүмкін. Соны істейік. Жүйелеудің жоқтығы қазір сізге қанша шығын әкеліп жатыр?
Жүйелеудің әсері өте ауқымды болғандықтан, мұны нақты есептеу қиын болса да, алаңдамаңыз — ол үшін www. SYSTEMology. com/resources сайтында калькулятор бар. Жоғарыдағы сілтеме сізді пайданы есептеудің базалық формуласын беретін қаржылық калькуляторға апарады. Бұл бірнеше саладағы шағын жақсартулардың бизнесіңізге қандай әсер ететінін көруге мүмкіндік береді.
Кішігірім табыстар көбейтілген кезде таза пайдада үлкен жеңістерге айналады. Мен математикаға тым тереңдеп кеткім келмейді, бірақ біз жұмыс істейтін сандарды түсінгеніңізді қалаймын:
Attention (Назар аудару) — сіздің бизнесіңіз туралы қанша адам біледі. Enquiry (Сұраныс) — қызығушылық танытқан потенциалды клиенттердің пайызы. Sales (Сатылым) — сатып алуды жүзеге асыратын адамдардың пайызы. Money (Ақша) — сіз сататын өнімдердің немесе қызметтердің орташа бағасы. Repeat (Қайталану) — клиенттің қанша рет қайта келетіні. Margin (Маржа) — шығындардан кейінгі таза пайдаңыз.
Егер бұл сандар таныс болып көрінсе, бұл олардың сіздің CCF (Клиенттердің маңызды ағыны) және CCF бақылау панелінен алынғанынан. Бұл сіздің бизнесіңіздегі негізгі метрикалар және біз жүйелерді орнату арқылы осы сандарды жақсартуға тырысамыз.
Сұрақ: жүйелерді жақсарту арқылы біз қаншалықты жақсарту жасай аламыз? Жаңа маркетингтік жүйелер арқылы бизнесіңіз туралы білетін және сұрайтын адамдардың санын арттыра аласыз ба?
Ең жақсы сатушыңыздың сөздерін құжаттап, басқа команда мүшелеріне де соны істету арқылы бизнесіңіздегі сатылым санын арттыра аласыз ба? Командаңыз клиентке көмектесудің басқа жолдарын іздеп, қосымша сатылымдар (upsell) жасауын қамтамасыз ететін қадам қоса аласыз ба?
Клиенттерді қабылдаудың және жұмысты жеткізудің бірыңғай тәсілі қателерді азайтып, тиімділікті арттырады деп ойлайсыз ба? Осы өзгерістердің барлығы клиенттеріңіздің жақсы әсер алуына әкеліп, олардың қайта келу және жаңа клиенттерді ұсыну ықтималдығын арттыра ма?
Жүйелеріңізге назар аударып, ең жақсы тәжірибелерді жазып алып, барлығын осы жаңа процестерге бағындыру (және кейбір салаларда жүйелерді толық қайта құру) арқылы осы метрикалардың әрқайсысында тіпті 10 пайыздық жақсартуға қол жеткізу мүмкін бе? Әрине, бұл әбден мүмкін.
Мен жүйелерді енгізудің барлық салаларда өнімділікті 10 пайыздан әлдеқайда жоғары деңгейге көтергенін көрдім. Бірақ консервативті көзқараспен қарасақ та, жақсы жүйелерді орнату арқылы 10 пайыздық табысқа жету әбден мүмкін.
Енді ең қызығына келейік. Егер сіз осы сандардың әрқайсысында 10 пайыздық өсім көрсеңіз, бұл сіздің бизнесіңізге қалай әсер етеді деп ойлайсыз? Мен сізге сыбырлап айтайын: бұл 10 пайыз емес...
Сандарды зерттегенде, сол 10 пайыздық табыстар бір-бірін толықтырып, таза пайданы ГЕОМЕТРИЯЛЫҚ ПРОГРЕССИЯМЕН 80 пайызға жуық арттыратынын көресіз!
Мысалы: • Attention — Сіз өзіңіздің жарнамаңызды 100 000 адамға көрсеттіңіз делік. • Enquiries — Соның 20 пайызы қызығушылық танытты (20 000 адам). • Sales — Соның 25 пайызы сатып алды (5000 сатылым). • Money — Өніміңіздің орташа бағасы — $200. • Repeat — Клиенттеріңіз жылына орташа есеппен бір рет сатып алады. • Margin — Жалпы сатылымнан 25 пайыз таза пайда табасыз.
Пайдаңызды есептеу үшін сатылымды ақшаға, қайталануға және маржаға көбейтесіз. Бұл мысалда таза пайда $250 000 құрайды. Сатылым (5000) x Ақша ($200) x Қайталану (1) = Табыс ($1,000,000) Табыс x Маржа (25%) = Пайда ($250,000)
Енді әрбір метрика бойынша қарапайым 10 пайыздық жақсарту жасасақ не болатынын көрейік: • Attention — Сіз жарнамаңызды 110 000 адамға көрсеттіңіз. • Enquiries — Соның 22 пайызы қызығушылық танытты (24 200 адам). • Sales — Соның 27,5 пайызы сатып алды (6 655 сатылым). • Money — Орташа баға $220-ға дейін өсті. • Repeat — Клиенттеріңіз енді орташа есеппен 1,1 рет сатып алады — басқаша айтқанда, 10 клиенттің біреуі екінші рет сатып алады. • Margin — Сіздің маржаңыз 27,5 пайызға дейін өсті.
Сатылым (6655) x Ақша ($220) x Қайталану (1. 1) = Табыс ($1,610,510) Табыс x Маржа (27. 5%) = Пайда ($442,890. 25)
Осының күшін көріп тұрсыз ба?
Жүйелердің құны мен мүмкіндіктер
Жүйелерді енгізу арқылы әрбір көрсеткішті небәрі 10 пайызға жақсарту таза пайданы 250 000 доллардан қазіргі жарты миллионға жуық сомаға дейін арттырады!
Бұл небары бірнеше 10 пайыздық жетістіктен түскен қосымша 190 000 доллар пайда.
Ұмытпаңыз, бұл — өте сақтықпен алынған сандар. Егер бір немесе екі салада 10 пайыздан жоғары нәтижеге қол жеткізсеңіз, түпкі пайдаңыз күрт өседі. Бұл шамаланған сандар және сізге кейбір болжамдар жасауға тура келеді, бірақ калькулятормен жұмыс істеп көріңіз және оның бизнесіңізге әсерін байқаңыз.
Мұндағы мақсат — жүйелерді орнатпаудың нақты құнын көрсету. Бұл мысалда әрекет етпеу бизнесті 190 000 доллар шығынға батырып отыр. Және бұл тек таза пайдаға қатысты.
SYSTEMology көптеген күтпеген әрі жағымды артықшылықтар береді, бірақ тек сандарға тоқталатын болсақ, жүйеленбеу сізге қаншаға түсетінін білген жөн!
Мүмкіндіктерге дайын болыңыз
Мен сіздерге соңғы бір оқиғаны айтып берейін. Мен Нидерландыдағы TEDxYouth сахнасына қалай шығып, жүйелік ойлау туралы баяндама жасағаным туралы оқиға.
Шіркін, мен сізге белгілі бір тақырыпта сөз сөйлеу мүмкіндіктерін іздеу, портфолио жасау, ықпалды адаммен байланысу сияқты нақты формула бере алсам ғой.
Өкінішке қарай, менде ондай жүйе жоқ.
Бұл мүмкіндіктің негізі менің карьерамның басында, қор нарығында білім беру саласында жұмыс істеп жүргенімде қаланды. Мен адамдарға сауда жүйелерін жасауға көмектесетінмін. Бастапқыда бірнеше іс-шарада сөз сөйлеп, оларды YouTube-ке жүктегенмін, содан кейін басқа істерге көштім. Арада он бес жыл өткенде, TEDxYouth кеңесіндегі жас жігіт әкесіне халықаралық спикер іздеп жатқандарын айтып, лайықты біреуді білетін-білмейтінін сұрайды.
Белгісіз себептермен, бұл жігіттің әкесі он жыл бұрын мені YouTube-тен көргенін есіне түсіріп, ұлына маған хабарласып көруді ұсынады.
Таңқаларлық, солай емес пе?
Маған кенеттен TEDx спикері болғыңыз келе ме деген хат келеді — бұл мен үшін жауап беруі ең оңай сұрақтардың бірі болды — және алты айдан кейін мен сахнада тұрдым.
Бірақ бұл оқиғаны айтуымның нақты себебі мынада...
Лайықты адам үшін TEDx сахнасында сөз сөйлеу — үлкен мүмкіндік. Бұл лезде танылуға және брендіңіз үшін ғажайып дүниелер жасауға мүмкіндік береді. Бірақ көптеген адамдар сахнаға шығып, он сегіз минут сөйлей салудан басқа да жұмыстар бар екенін түсінбейді.
Ең қиын бөлігі презентацияға дейін болады.
Біріншіден, әрбір TEDx баяндамасы қатаң түрде коммерциялық емес сипатта болуы тиіс. Сіз ештеңені жарнамалай алмайсыз және қатысқаны үшін ақы төленбейді, сондықтан бизнесіңізге тікелей пайда жоқ.
Сондай-ақ, жол шығындары мен жатақхананы өз қалтаңыздан төлеуіңіз керек, яғни сөйлеу құқығы үшін нақты шығындар болады. Және бұл баяндаманы дайындауға және жаттығуға жұмсайтын жүздеген сағаттарды есепке алмағанда.
Бұл тез арада коммерциялық пайда әкелмейтін үлкен жауапкершілік. Бірақ бұл оған ұмтылудың қажеті жоқ дегенді білдіре ме? Әрине, жоқ! Кейде ең жақсы мүмкіндіктер — көптеген адамдар ұмтылғысы келмейтін немесе ұмтыла алмайтын мүмкіндіктер.
Мұндай мүмкіндіктің сізге сәйкес келетін-келмейтіні маңызды емес. Маңыздысы — мүмкіндіктер үнемі пайда болып тұрады. Кейбіреулерін уақыт немесе ақша жетіспеушілігінен пайдаланбауға шешім қабылдауыңыз мүмкін, ал басқаларын оларды көруге «басыңыз бос болмағандықтан» жіберіп алуыңыз мүмкін.
Мүмкін, TEDx спикері болудың жүйесі бар шығар, бірақ егер ол болса, мен оны білмеймін. Менің TEDx баяндамама жол ашқан оқиғалар желісі сызықтық емес еді және мен оны қаласам да қайталай алмас едім. Мүмкіндікті алу — менің бақылауымдағы нәрсе емес еді...
Бірақ мүмкіндік туған кезде оған дайын болу толығымен менің қолымда болды.
Шындығында, мүмкіндіктер туындаған кезде оларды пайдалануға дайын болу сізге әрдайым ең үлкен жеңістер әкеледі. Меніңше, бұл анықтама бойынша айқын нәрсе. Мүмкіндік — бұл «бір нәрсені істеуге жағдай жасайтын уақыт немесе жағдайлар жиынтығы». Нидерландыда TEDx баяндамасын жасау болсын, Майкл Э. Гербермен оның кітабын шығару бойынша жұмыс істеу болсын немесе Австралияның ең сүйікті спорт алаңы — MCG-ді сату болсын (соңғысы туралы менің TEDx баяндамамды көргенде білесіз) — уақыты келгенде дайын болуыңыз керек.
Сәйкесінше, мен сізге бір нәрсе тілейтін болсам, ол — өміріңізде осындай сызықтық емес мүмкіндіктер туындаған кезде оларды пайдалана алу үшін бос орын болуы.
Мен білемін, егер сіз өз ісіңіздің шебері болсаңыз, жақсы жұмыс істейтін басқа адамдармен байланыс орнатсаңыз және клиенттердің мәселелерін шын жүректің шешетін беделді бизнес құрсаңыз, мүмкіндіктер міндетті түрде пайда болады.
Кейде сіз оны мүлдем күтпеген кезде.
Мен қазір TEDx баяндамамды қайталамаймын (егер қызық болса, Google-ден іздеңіз), бірақ содан бері көп нәрсе болды және мен жүйелік ойлау туралы ойларыммен қайта бөлісуге мүмкіндік алсам, не айтар едім деп көп ойландым.
Егер маған тағы бір мүмкіндік берілсе, мен жүйелерді құрудың ауыр жұмыс екенін және оны жалғастыру үшін тәртіп қажет екенін айтар едім. Бұл негізінен қарапайым және түсінікті, бірақ оңай емес.
Кейде мен баяндамамда бәрін іс жүзіндегіге қарағанда оңайырақ етіп көрсеткен сияқтымын ба деп ойлаймын.
Бірақ қазір сіз не қажет екенін білесіз деп ойлаймын.
Қазір бастаудың уақыты келді. Мұны жүзеге асырыңыз. Тек өзіңіз үшін ғана емес, командаңыз үшін, отбасы үшін және қоғамыңыз үшін.
Жолдан таймаңыз, сонда сіз қиялыңыздан тыс нәтижелерге қол жеткізесіз.
Эпилог – Қайғылы жағдай немесе мүмкіндік
Бұл кітапты бірнеше жыл бұрын жаза алмауыма ешқандай нақты себеп жоқ.
Біраз уақыттан бері мен SYSTEMology тәсілін жетілдіріп, әртүрлі салалардағы көптеген кәсіпорындарда оны қолданудың таңғажайып оқиғаларын жинап жүрмін.
Бірақ қандай да бір себептермен мен әлі дайын емеспін деген сезімде болдым.
Мүмкін сәтсіздікке ұшыраудан қорыққан шығармын? Мүмкін Ғалам қолайлы сәтті күткен шығар? Мүмкін мен жай ғана бос болмадым және кітап жазуды баяу әрі қиын процесс деп санаймын...
Қандай себеп болмасын, күткеніме қуаныштымын.
Өйткені соңғы <span data-term="true">кейс-стадилер</span> (case studies — нақты жағдайларды зерттеу) және менің жеке тәжірибем SYSTEMology-дің күшін тіпті он екі ай бұрын елестете алмайтын дәрежеде көрсетті.
Шындығында, SYSTEMology қолжазбасын аяқтағаннан кейін көп ұзамай күтпеген жағдай орын алды, ол маған осы кітапқа керемет эпилог жасауға мүмкіндік берді.
Бәрі телефон қоңырауынан басталды...
Мелисса (менің цифрлық агенттігімнің жүйеге бағытталған тамаша менеджері) маған хабарласып, шұғыл отбасылық мәселелермен Америкаға оралуы керектігін айтты. SYSTEMology-дің және Мелиссаның ол демалысқа кеткенде бұл жүйелердің жұмыс істеп тұруына деген адалдығының арқасында бизнес бір сәт те тоқтап қалған жоқ.
Команда жұмысты жалғастырды және бәрі өз арнасымен жүріп жатты.
Бірақ бірнеше аптадан кейін Мелисса оралып, бастапқыда қайғылы болып көрінген жаңалықты хабарлады: ол жеке себептермен Америкаға біржола көшуді жоспарлап отыр екен.
Бұл төбеден жай түскендей болды. Мелисса жұмыстан кетті.
Сонымен, мен не істеуім керек еді? Мелиссаның орнына басқа адам іздеуім керек пе әлде бизнесті басқаруды қайтадан өз қолыма алуым керек пе?
Екі нұсқа да тартымды болмады. Агенттікке деген құштарлығым бірнеше жыл бұрын сөнген болатын, ал SYSTEMology дамуының шешуші кезеңінде тұрғанда, бұл менің басқа іске қайта араласатын уақытым емес еді.
Тіпті лайықты кандидатты тез тапқан күннің өзінде, оны жұмысқа баулуға уақыт қажет болатын — менде ондай бос уақыт жоқ еді. Сондықтан тек бір ғана балама қалды...
Бизнесті сату.
Бұл туралы көбірек ойланған сайын, агенттіктен толығымен босаудың нағыз уақыты келгендей көрінді. Ғалам мені «ұядан» ақырын итеріп, енді бар күшімді SYSTEMology-ге салу уақыты келгенін аңғартты.
Есіңізде болсын, бизнесті жүйелеудің төрт кезеңі:
- Аман қалу (Survival) 2) Тұрақтылық (Stationary) 3) Масштабталу (Scalable) 4) Сатылатын күй (Saleable)
Мен үйрететін нәрсенің ең жақсы үлгісі болу және осы бизнесті соңына дейін жеткізу үшін агенттікті сату қисынды қорытынды болды.
Мен өз ортамдағы бірнеше адамға хабарластым. Мен бәсекелестік тудыруға мүдделі болмадым, өйткені басты мақсатым — агенттікке жақсы қамқорлық жасайтын адамды табу еді. Бұл тек көп жылғы еңбегімді біреудің қолына тапсыру ғана емес, сонымен бірге маған сенім артқан тамаша командама жақсы басшы табу мәселесі еді.
Бірнеше аптаның ішінде маған екі тиімді ұсыныс түсті.
Екі тараптың да беделі мықты болды, бірақ соңында кімнің дұрыс таңдау екені айқын болды. Ол мен бұрын бірге жұмыс істеген адам еді, сондықтан ол біздің жүйеге негізделген бизнесімізбен таныс болатын және оны жоғары бағалайтын. Оның бұл салада жақсы аты бар еді және ол біз құрған құндылықтарды сақтап қалуды жоспарлады.
Соның өзінде асығыстық танытудың қажеті болмады. Әлеуетті сатып алушы бас атқарушы директордың (CEO) міндетін атқарушы болып тағайындалды, бұл екі тарапқа да due diligence (жан-жақты тексеру — бизнестің қаржылық және заңды жай-күйін егжей-тегжейлі талдау) жүргізуге мүмкіндік берді. Мен оның бизнеспен, командамен және клиенттермен қалай жұмыс істейтінін көрдім, ал ол — былайша айтқанда — «капоттың астына» үңіліп, қаржы мен жүйелерді зерттеді.
Екеуміз де келісімге қол қоюға дайын болғанда, біз әділ бағаға (жылдық табыстың жоғары еселенген мөлшеріне) келістік, заңды құжаттарды рәсімдедік және мәміле аяқталды.
Бәрінің қаншалықты бірқалыпты өткенін көру керемет болды.
Мәміле аяқталғаннан кейін мен жаңа иесінен бұл бизнесте оны не қызықтырғанын және түпкілікті шешім қабылдауға не көмектескенін сұрадым. Әрине, мен оның ешқандай нұсқаусыз бизнесті біріктіріп тұрған жүйелерді айтатынына үміттендім...
Және менің үмітім ақталды.
Бизнестің қаржылық көрсеткіштері маңызды болды, әрине, бірақ жүйелердің қаншалықты жан-жақты анықталғанын және жазылғанын көру, соның нәтижесінде үш жыл бойы тәуелсіз жұмыс істеп тұрған бизнесті көру оған басқару тізгінін ұстауға сенімділік берді.
Мен бизнесті кітабыма жақсы эпилог болуы үшін ғана сатқан жоқпын, бірақ бұл дайын болудың және мықты жүйелерге негізделген бизнес құрудың маңыздылығын көрсетеді. Бұсыз менде қандай нұсқалар болар еді?
Тіпті, жүйелерсіз менде сатылатын бизнес те болмас еді. Ескі австралиялық мәтелді қолданатын болсам, «мен ескексіз қайықта қалғандай болар едім».
Бақытыма орай, мен дайын болдым. SYSTEMology маған таңдау мүмкіндігін берді. Мен қазір бүкіл болмысыммен білемін: SYSTEMology бизнесті аман қалу кезеңінен тұрақтылыққа, масштабталуға және сатылатын күйге дейін өзгертеді.
Және білесіз бе? Осы сатылымнан кейін және бүкіл назарымды SYSTEMology-ге аудара отырып, мен де дәл қазір сіз тұрған жерден бастап жатқан шығармын. Біз аман қалу және тұрақтылық кезеңдерінен сәтті өттік, енді масштабталу арқылы сатылатын күйге қарай жол тартып барамыз.
Melbourne SEO Services-ті бүкіл өмірлік циклден өткізген қадамдар — қазіргі бизнесімде мен қайтадан қолданатын қадамдар.
Егер бұл менің өз сеніміме беріктігімді дәлелдемесе, онда басқа ештеңе дәлелдей алмайды.
Әрі қарай не болады?
Кез келген нәрсе мүмкін.
Мен сіздің оқиғаңызды естуді асыға күтемін.
Бизнесті жүйелеудің 7 мифі – Қорытынды
Бизнесті жүйелеу үшін жүздеген жүйе құру керек. Бұл миф SYSTEMology-дің бірінші кезеңі — Define (Анықтау) бөлімінде жоққа шығарылды.
Жүйелерді тек бизнес иесі ғана құра алады. Бұл миф SYSTEMology-дің екінші кезеңі — Assign (Тағайындау) бөлімінде жоққа шығарылды.
Жүйелерді құру көп уақытты қажет етеді. Бұл миф SYSTEMology-дің үшінші кезеңі — Extract (Алу) бөлімінде жоққа шығарылды.
Қымбат әрі күрделі бағдарламалық қамтамасыз етуге инвестиция салу керек. Бұл миф SYSTEMology-дің төртінші кезеңі — Organise (Ұйымдастыру) бөлімінде жоққа шығарылды.
Тіпті жүйелер болса да, команда оларды орындамайды. Бұл миф SYSTEMology-дің бесінші кезеңі — Integrate (Интеграциялау) бөлімінде жоққа шығарылды.
Жүйелеу шығармашылықты жояды. Бұл миф SYSTEMology-дің алтыншы кезеңі — Scale (Масштабтау) бөлімінде жоққа шығарылды.
McDonald’s сияқты жүйелеу керек. Бұл миф SYSTEMology-дің жетінші кезеңі — Optimise (Оңтайландыру) бөлімінде жоққа шығарылды.
Қосымша
ҚОСЫМША 1
Қосымша 1.1
№1 жүйе мысалы
Бұл жүйе сату тобының біріне түскен қоңырауды қабылдау кезінде қолданылатын скрипті (сөйлесу мәтінін) қамтитын егжей-тегжейлі нұсқаулық болып табылады. Бұл сөзбе-сөз айтылатын скрипт емес және әлемдегі ең жақсы сату процесін көрсетуге арналмаған, керісінше жүйелердің қалай жинақталатынын түсіндіруге бағытталған.
Тақырыбы: Кіріс сатылымдары бойынша телефон қоңыраулары процесі
Білікті қызметкер: Мелисса
Сипаттамасы: Бұл жүйе сату тобының мүшесі кіріс қоңырауын қабылдаған кезде қолданылатын скрипті ұсынады.
қадам: Кіріс қоңырауын қабылдау және қоңырау шалушының мақсатын анықтау.
Телефонға «Melbourne SEO Services компаниясына хабарласқаныңыз үшін рахмет, сізбен сөйлесіп тұрған — <<Сіздің есіміңіз>>» деген сәлемдесумен жауап беріңіз.
Жиі жағдайда қоңырау шалушы: «Мен веб-сайтыма көмек іздеп жүрмін» немесе «Мен жаңа веб-сайтқа баға алғым келеді» деген сияқты сөздер айтады. Сөйлесіп тұрған адамыңыз лид (әлеуетті клиент — қызығушылық танытқан адам) екеніне көз жеткізгеннен кейін, төмендегі іріктеу қадамдарын орындаңыз.
- НОТПАДТЫ АШУ: Сөйлесу барысында жазбалар жүргізу үшін бірден Word құжатын немесе блокнотты ашыңыз.
- БАЙЛАНЫС: Осы кезеңде олардың атын, байланыс электрондық поштасын және телефон нөмірін міндетті түрде алыңыз және оны Word құжатына немесе блокнотқа сақтаңыз.
- КӨЗІ (SOURCE): Оларға алғыс айтып, бізді қалай тапқанын сұраңыз: «Көмек сұрап хабарласқаныңызға рахмет. Бастамас бұрын, біз туралы қалай білгеніңізді сұрауға бола ма? » Содан кейін жазып алыңыз.
- ВЕБ-САЙТ: Содан кейін, егер олар әлі нақтыламаған болса, веб-сайтының URL мекенжайын және оның қанша уақыт бұрын жасалғанын сұраңыз: «Тез қарап шығуым үшін веб-сайтыңыздың URL мекенжайын бере аласыз ба? Сайттың жасалғанына қанша уақыт болды? » Веб-шолғышта сайтты жүктеңіз және ол ашылғаннан кейін оларға жылдам қарап жатқаныңызды айтыңыз.
- ВЕБ-САЙТ КӨЛЕМІ: Сонымен қатар, жаңа қойынды ашып, URL өрісіне site:<олардыңURL> енгізіп, «enter» пернесін басыңыз. Бұл сізге сайттың индекстелген (іздеу жүйесінің базасына енген беттер) беттерінің санын көрсетеді. Біз бұған бірден қараймыз, өйткені бұл веб-сайттың қаншалықты «үлкен» екенін, демек жұмыс көлемін анықтауға көмектеседі. Беттер санын жазып алыңыз.
- ВЕБ-САЙТТЫҢ CMS-І: Содан кейін [LINK url=”https://whatcms. org/”]https://whatcms. org/[LINK] сайтына өтіп, олардың URL мекенжайын енгізіңіз, сонда сіз олардың қандай CMS (Content Management System — веб-сайттың мазмұнын басқару жүйесі) қолданатынын, сайт WordPress (біздің таңдауымыз) немесе басқа нәрсе екенін анықтай аласыз. Нәтижелер негізінде CMS түрін жазып алыңыз.
- НЕГЕ? Содан кейін, егер олар әлі айтпаған болса, олардан не үшін хабарласқанын сұраңыз: «Біз сізге қалай көмектесе алатынымызды жақсырақ түсінуім үшін, неліктен хабарласқаныңызды сұрасам бола ма? Қазіргі провайдеріңізге көңіліңіз толмай ма? Трафик немесе конверсия өзгерді ме? Ешқашан SEO (Search Engine Optimization — іздеу жүйесін оңтайландыру) жасамап па едіңіз? » Олардың айтқандарын жазып алыңыз.
- БЮДЖЕТ: Содан кейін, егер олар әлі айтпаған болса, ай сайынғы онлайн-маркетинг бюджеті қандай екенін сұраңыз: «Сіз үшін ең жақсы ұсынысты жасауым үшін, маркетингтік бюджетіңіз бар ма? » Олардың айтқандарын жазып алыңыз.
қадам: Сапалы лид шкаласы және ұсыныстар.
Лидтің сапа түрін анықтау үшін төмендегі лид шкаласы мен ұсыныстарды пайдаланыңыз. Бұл сізге (1) қандай байланыс түрін қолдану керектігін, (2) қаншалықты жылдам жауап беру керектігін және (3) қандай ұсыныстар жасау керектігін шешуге көмектеседі.
- «А» сапасы: WordPress сайты бар (НЕМЕСЕ егер WordPress болмаса, жеке немесе «келісімшарттағы» техникалық командасы бар) және айына кемінде $XXX маркетингтік бюджеті бар. Бұл лид түрлері «қазір бастауға дайын», «рейтингтерге ғана назар аудармайды», қазіргі клиенттің бәсекелесі емес және идеалды түрде WordPress-те жұмыс істейді.
Ұсыныс: Бұл лидтер «Starter Pack» (Бастапқы пакет) — «Ongoing Services» (Тұрақты қызметтер) үшін өте қолайлы.
- «B» сапасы: WordPress сайты бар (НЕМЕСЕ егер WordPress болмаса, техникалық жұмысты өзі жасайды немесе техникалық командасы бар) және айына кемінде $XXX маркетингтік бюджеті бар.
Ұсыныс: Бұл лидтер біздің «Starter Pack» ұсынысымыз — «Monthly Web Maintenance» (Ай сайынғы веб-қолдау) және/немесе «10 сағаттық пакет» үшін өте қолайлы.
- «C» сапасы: WordPress сайты бар (НЕМЕСЕ егер WordPress болмаса, техникалық жұмысты өзі жасайды немесе техникалық командасы бар) және айына кемінде $XXX маркетингтік бюджеті бар.
Ұсыныс: Бұл лидтер үшін «Monthly Web Maintenance» және/немесе «10 сағаттық пакет» ең қолайлы.
- «F» сапасы: WordPress сайты бар (НЕМЕСЕ егер WordPress болмаса, техникалық жұмысты өзі жасайды) және маркетингтік бюджеті $XXX-тен төмен, НЕМЕСЕ біз жұмыс істемейтін салада.
Ұсыныс: Бұл лидтерді біздің цифрлық оқыту өнімдерімізге немесе тарату тізіміне/тегін ресурстарға бағыттаған дұрыс.
ӘРЕКЕТ — Лид берген жауаптарға сүйене отырып, телефон арқылы ұсыныс жасау үшін жоғарыдағы «2-қадам: Сапалы лид шкаласы және ұсыныстар» бөліміне жүгініңіз. Егер олар сіздің ұсыныстарыңызға риза болса, сәйкес электрондық пошта үлгісін пайдаланып сөйлесуден кейінгі хатты (егер қарапайым болса) немесе тиісті ұсынысты (егер бюджет жоғары немесе күрделірек болса) бір жұмыс күні ішінде жіберіңіз.
қадам: Лид туралы ақпаратты CRM-ге енгізу.
Барлық лидтер, олардың қалай келгеніне қарамастан, тиісті деректермен <span data-term="true">CRM</span> (Customer Relationship Management — клиенттермен қарым-қатынасты басқару жүйесі) жүйесіне енгізіліп, тиісті сату тобының мүшесіне тағайындалуы керек.
- Лид сату тобының мүшесіне тағайындалғаннан кейін, олар лидпен байланыс орнатуы керек (егер бұрын байланыспаған болса) және сол «әрекетті» (мысалы, телефон арқылы сөйлесу, электрондық пошта және т. б. ) біздің CRM-ге тиісті жазбалармен немесе тіркемелермен (мысалы, коммерциялық ұсыныс) бірге тіркеуі керек.
- Сату тобы мүшесінің күнтізбесі мен CRM синхрондалуы қажет.
- Әрекет тіркелгеннен кейін бірден сату тобының мүшесі сол лидпен келесі байланыс уақытын еске түсіру үшін басқа әрекетті (лидке сәйкес аралықта) орнатуы тиіс.
Әрекеттерді тіркеу және жаңа әрекеттерді белгілеу процесі лид жеңіске жеткенге (клиент болғанға) немесе жоғалғанға дейін қайталануы керек.
Қосымша 1.2
№2 жүйе мысалы
Бұл жүйе веб-видеоны шығарудың негізгі кезеңдерін сипаттайтын шолу жүйесі болып табылады. Бұл өте күрделі жүйені қалай бөліктерге бөлуге болатынының тамаша мысалы. Бұл қызмет көрсету бизнесі үшін өте тән. Уақыт өте келе тізімдегі көптеген қадамдарды қолдау үшін қосымша ішкі жүйелер әзірленуі мүмкін.
Тақырыбы: Видеографқа арналған видео өнімдерін жасау процесі
Білікті қызметкер: Адриан
Сипаттамасы: Бұл — видеографтарға арналған бейнеөнімдерді шығарудың толық процесі.
қадам: Клиенттің жұмысқа қосылуы
- Клиент жоба менеджері тарапынан <span data-term="true">onboarding</span> (бейімдеу — клиентті жұмыс процесімен таныстыру) процесінен өтіп, депозит төледі, сондықтан жұмыс басталуы мүмкін.
қадам: Дискавери (Discovery) сессиясы
- Жоба менеджері видеограф пен клиент арасындағы «Discovery» (анықтау) қоңырауының күнін белгілейді.
- Видеограф клиентпен «Discovery» қоңырауын өткізеді және жазбалар жасайды / мүмкін болса, түсірілім күнін бекітеді.
- Видеограф клиентке скрипт немесе интервьюдің қайсысы жақсырақ болатыны туралы кеңес береді.
- Видеограф жоба менеджеріне қажетті қосымша жабдықтар туралы хабарлайды.
- Жоба менеджері түсірілім күнін күнтізбеге қосады.
- Видеограф өз жазбаларын жинақтап, жобаларды басқару бағдарламасына қосады.
- Видеограф жабдықтар күнтізбесін қажетті жабдықтармен және оларды алу/тапсыру күндерімен толтырады.
қадам: Өндіріске дейінгі кезең (Pre-production)
- Жоба менеджері клиентке дайындық бойынша кейбір кеңестерді және «Discovery» қоңырауының жазбаларын электрондық пошта арқылы жібереді.
- Егер клиент концепция идеяларын сұраған болса, видеограф бірнеше тамаша идеяларды ойлап табуы керек.
- Жоба менеджері видеографқа скрипттің бірінші нұсқасын немесе негізгі тезистерді жібереді.
- Видеограф скриптті қайта қарайды немесе берілген тезистер негізінде скрипт жазады.
- Видеограф <span data-term="true">storyboard</span> (раскадровка — кадрлар желісінің сызбасы), түсірілім тізімін, жоспарды немесе қысқаша нұсқаулықты жасайды және оны жобаларды басқару бағдарламасы арқылы жоба менеджеріне жібереді, ол өз кезегінде оны клиентке жібереді.
- Түсірілімнен бір күн бұрын видеограф құрылғыларды алып, «Жабдықтар тізімін» (Gear Checklist) тексереді.
- Содан кейін видеограф түсірілімге қажетті қатты дискілерді немесе батареяларды сатып алуды ұйымдастырады.
қадам: Өндіріс (Production)
- Видеограф түсірілім алдында және келген бойда «Түсірілім тізімін» (Shoot Checklist) МІНДЕТТІ ТҮРДЕ тексеруі керек.
- Видеограф сәйкес визуалды стильді ойластыра отырып, камераны орнатады.
- Видеограф жарықты орнатады (ғимарат ішіндегі жарық / сырттағы жарық / бетке түсетін жарық).
Бейнеграф ISO (жарық сезімталдығы), ысырма жылдамдығын (экспозиция уақыты), диафрагманы, ақ түс теңгерімін, фокусты, кадр жиілігін және түсірілім форматын тексеред. Бейнеграф жүргізушіден қалай жақсы нәтиже алу керектігін есіне түсіреді. Егер командамен жұмыс істесе, бейнеграф түсірілім алаңында қалай команда беру керектігін (set calling) есіне түсіреді. Клиент немесе жүргізуші келеді, бейнеграф оған микрофон тағады. Бейнеграф аудио деңгейлерін тексеред. Бейнеграф жүргізушіге телесуфлерден (мәтін оқуға арналған экран) қалай дұрыс оқу керектігін түсіндіреді немесе ескертеді. Түсірілімнен кейін бейнеграф міндетті түрде Түсірілімнен кейінгі бақылау тізімін (After Shoot Checklist) тексеруі ТИІС.
5-қадам: Пост-продакшн (өңдеу кезеңі)
Түсірілімнен кейін бейнеграф түсірілген материалды және аудионы студия компьютеріне міндетті түрде резервтік көшірме жасауы (backup) ТИІС. Бейнеграф шаблондық папкаларды көшіру арқылы жұмысты жүйелі ұстайды. Бейнеграф монтаждау негіздерін сақтауы, ең жақсы дубльдерді табуы және сюжеттік желіні құруы (narrative edit) керек. Негізгі құрылым дайын болғаннан кейін, бейнеграф жұмсалған уақытын есептеп, жоба менеджеріне жұмыс барысы туралы хабарлауы қажет. Бейнеграф бейнені жақсарту үшін сток музыканы (дайын лицензиялы әуендер), сток кадрларды және/немесе тиісті After Effects шаблондарын тауып, орналастыруы керек. Содан кейін бейнеграф бейне үшін түсірілген тиісті B-roll (негізгі сюжетті толықтыратын қосымша кадрлар) қосады. Бейнеграф материал табиғи және жағымды көрінуі үшін оның түсін түзетіп (colour-correct) және түс беруі (colour-grade) керек. Бейне монтажы бекітілгеннен кейін, бейнеграф аудионы өңдеп, үйлестіруі (mix and master) қажет. Алғашқы нұсқа дайын болған соң, бейнеграф бәрі ескерілгеніне көз жеткізу үшін міндетті түрде Монтаж бақылау тізімін (Edit Checklist) тексеруі ТИІС.
6-қадам: Жеткізу
Дайын бейне(лер) веб-сайттар үшін тиісті форматта/битрейтте/кодекте экспортталуы керек. Егер бұл воркшоп болса, бейнеграф біздің стандартты экспорттау параметрлерімізбен кодтауы (encode) тиіс. Бейне(лер) содан кейін стандартты атау ережелерімен жаңадан ашылған жобаның ішіне, видеохостинг қызметіне жүктеледі. Содан кейін жобаларды басқару бағдарламасында жоба менеджеріне ескертпелер мен видеохостинг сілтемесі бар түсініктемеде белгі (tag) қойылады. Жоба менеджері алғашқы нұсқаны жібереді. Жоба менеджері екінші нұсқа үшін қажетті өзгерістерді бағдарламаға енгізіп, бейнеграфты белгілейді. Бейнеграф сол өзгерістерді енгізеді. Содан кейін жобаларды басқару бағдарламасында жоба менеджеріне ескертпелер мен соңғы Wistia сілтемесі бар түсініктемеде белгі қойылады. Клиент соңғы бейнені қабылдайды немесе қосымша өзгерістер үшін ақы төлейді.
7-қадам: Бейне аяқталғаннан кейін
Жоба менеджері видеохостингті ретке келтіру және дайын бейнені біздің YouTube каналымызға жүктеу тапсырмаларын тағайындайды. Жоба менеджері түсірілген материалдың қайда сақталғаны туралы (қай қатты дискіде және оның орналасқан жері) тапсырмада белгі жасайды.
2-ҚОСЫМША



Глоссарий
Маңызды клиент ағыны (Critical Client Flow - CCF): Негізгі өніміңізді немесе қызметіңізді ұсыну үшін қолданылатын орталық 7–12 жүйені анықтауға арналған SYSTEMology құралы.
Бөлімдер, жауапкершіліктер және командалық кесте (Departments, Responsibilities & Team Chart - DRTC): Рөлдер мен жауапкершіліктерді тағайындауға және жүйелерді дамытуда маңызды рөл атқаратын білікті қызметкерлерді анықтауға арналған SYSTEMology құралы.
Бөлім басшысы: Бөлімді қадағалауға жауапты адам.
Білікті қызметкер (Knowledgeable worker): Бизнестегі белгілі бір тапсырмаларды жоғары деңгейде қалай орындау керектігін білетін адам. Олар сондай-ақ құжаттама дайындау үшін тапсырманы орындау барысы жазылып алынатын адамдар.
Көшбасшы: Бұл адам көбінесе бизнес иесі болып табылады. Олар басқаларды іс-әрекетке шабыттандыруға шебер. Бизнес өскен сайын, олардың уақытын ең тиімді пайдалану жолы — бизнестің стратегиялық бағытын айқындау. Олар жылдам шешім қабылдаушылар мен мәселелерді шешушілер.
Менеджер: Бұл адам көшбасшыны толықтырып тұрады. Олар бизнестің операциялық жағын басқарудың сарапшылары. Олар егжей-тегжейге мән береді және жобаларды соңына дейін жеткізуді ұнатады.
Жүйелер чемпионы (Systems champion): Бизнесті жүйелеу жауапкершілігін өз мойнына алатын адам. Бұл адам егжей-тегжейге мұқият, жүйелерді жақсы көреді және SYSTEMology процесінің алға жылжуына көмектеседі.
Алғыс хат
Мен бұл кітапты жалғыз жаза алмас едім. Кітап бойында көптеген тәлімгерлерді, серіктестер мен достарымды атап өтсем де, бірнеше адамға ерекше алғыс айтқым келеді.
Кэрролин Женинс, менің жарым, тірегім, шабытым. Ұлдарым Натаниэль мен Джордан, мен сендер үшін барымды саламын. Аллан Диб Джино Викマン Мелисса Краухерст Майкл және Луз Делия Герберлер Майк Роудс Ник Такорлал Пит Уильямс Саймон Боуэн Business Systems Summit спикерлері мен қонақтары — есімдері өте көп, бірақ бәріңіз де менің осы деңгейге жетуіме маңызды рөл атқардыңыздар. Рақмет. SYSTEMology ® командасы — Билл Доерр, Эмма Гофф, Эрик Путнам, Кристиан Басилио — дайын болыңдар, біз үлкен саяхатқа шыққалы тұрмыз. SYSTEMologists ™ және серіктестер — сіздер осы идеяны таратушысыздар және оны бүкіл әлемге жаюдың уақыты келді. Бізге сенгендеріңіз үшін рақмет, біз бірге әлемді өзгертеміз. Клиенттеріміз — олардың кейбіреулері осы кітапта өз оқиғаларымен бөлісті, сондай-ақ процесімді жетілдіруге көмектескен жүздеген басқа клиенттерге алғыс айтамын.
Сізге, оқырман — осы кітапты сатып алғаныңыз үшін жарайсыз. "Матрицадағы" Нео сияқты, сіз де жаңа ғана қызыл таблетканы қабылдадыңыз. Ғажайыптар әлеміне қош келдіңіз; мен енді бұл жолдың қаншалықты тереңге кететінін көрсетемін.
Автор туралы

Дэвидтің кәсіпкерлік жолы жиырма жастан асқан шағында, Австралияның ең танымал спорттық алаңы — Мельбурн крикет стадионын (MCG) сатудан басталды. Содан бері оның бизнес тәжірибесі киім дүкендерінің франчайзингінен бастап, Австралияның ең сенімді цифрлық агенттіктерінің бірі — Melbourne SEO Services негізін қалауға дейінгі жолды қамтиды.
2016 жылы ол өзін сол бизнестің операциялық жұмыстарынан толықтай босатып, жүйелеп, бас директор жалдап, күнделікті басқарудан шеттетілді. Осы процестің арқасында ол жүйелердің жанкүйеріне айналып, SYSTEMology негізін қалады.
Бүгінде оның миссиясы — бүкіл әлемдегі бизнес иелерін бизнесті басқарудың күнделікті жұмыстарынан босату. Осы мақсатқа жету үшін Женинс уақытының көп бөлігін бизнес иелеріне SYSTEMology-ді енгізуге көмектесетін сертификатталған SYSTEMologists қауымдастығын қолдауға жұмсайды. Сондай-ақ ол воркшоптар өткізеді, баяндама жасайды және өзінің танымал "Business Processes Simplified" подкастын жүргізеді.
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру