Кино әлемінің реформаторы Джеймс Кэмеронның өмірлік философиясы, «Ғылыми фантастика тарихы» еңбегіндегі терең ойлары мен оның Жаңа Зеландияға біржола қоныс аударуының астарындағы себептер туралы талдау.
Көріпкелдің келуі: Неге Кэмерон әлі де өзекті?
Бүгінгі цифрлық дәуірде Джеймс Кэмерон есімі тек блокбастерлермен ғана емес, адамзат қиялының шексіздігімен байланыстырылады. Ол – өзгерістерден қорықпайтын, керісінше, сол өзгерістерді бағыттайтын тұлға. Жақында берген сұхбаттарында ол Америка Құрама Штаттарынан біржола кетіп, Жаңа Зеландияға қоныс аударғанын мәлімдеді. «Бәрі бір-бірінің алқымынан алған заманда, мен тыныштық пен шығармашылық еркіндікті таңдадым», – дейді ол.
Оның «Ғылыми фантастика тарихы» (History of Science Fiction) кітабы мен аттас деректі фильмі заманауи мәдениеттегі футурологиялық көзқарастардың бағдаршамына айналды. Кэмерон тек кино түсірмейді, ол болашақтың моделін құрастырады. Оның әрбір туындысы – біздің ертеңгі күнімізге қойылған диагноз іспетті.
Рөлден рульге: Жүк көлігі жүргізушісінің арманы
1970-жылдардың соңында Калифорнияның шаңды жолдарында жүк көлігін тізгіндеген жас жігіттің басында Голливудты бағындыру туралы ойдан басқа ештеңе жоқ еді. Кэмерон жұмыс арасында кітапханаларға барып, визуалды эффектілер туралы ғылыми еңбектерді өздігінен зерттейтін. Оның өміріндегі басты бұрылыс – «Жұлдызды соғыстар» фильмін көруі болды. Сол сәтте ол өзінің мұхит пен ғарыштың тоғысқан жерінде екенін түсінді.
Ол ешқашан кәсіби кино мектебін бітірген жоқ. Оның мектебі – практика мен мұқалмас жігер еді. Бұл оқырманға үлкен мотивация береді: бастапқы нүктеңіз қай жер болса да, мақсатқа деген адалдық сізді әлемдік деңгейге шығара алады.
Тәуекелдің құны: Жалақысыз өткен «Титаник»
Көптеген адамдар «Титаникті» орасан зор табыс әкелген фильм ретінде біледі, бірақ оның артында қандай тәуекел тұрғанын сезіне бермейді. Түсірілім кезінде бюджет шектен шығып кеткенде, Кэмерон студия сеніміне ие болу үшін өзінің режиссерлік жалақысы мен пайдадан түсетін пайызынан бас тартты. Бұл – өз идеясына деген шексіз сенімнің көрінісі.
Леонардо Ди Каприо сияқты актерлерді таңдаудағы оның түйсігі де алдаған жоқ. Ол тек актерді емес, бүкіл дәуірдің символын таңдады. Кэмерон үшін «Титаник» жай ғана апат туралы фильм емес, ол – адам мен технологияның теке-тіресі, капитализмнің шарықтау шегі мен құлауы туралы үлкен метафора еді.
Перфекционизм мектебі: «Темір» Джеймстің жұмыс әдісі
Кэмеронның түсірілім алаңындағы қаталдығы аңызға айналған. Оны «Темір Джеймс» деп атайды. Бірақ бұл қатыгездік емес, бұл – идеалға деген құштарлық. Ол әрбір детальдің мінсіз болғанын қалайды. Егер сіз өз ісіңізде жоғары стандарттарға қол жеткізгіңіз келсе, Кэмеронның мына қағидасын есте сақтаңыз: «Орташа болу – бұл қылмыспен тең».
Ол түсірілім алаңында камераны өзі ұстап, актерлермен бірге су астында сағаттап отыруға дайын. Бұл лидерлік қасиеттің шыңы – өз командаңнан талап еткен нәрсені өзің де орындай алуың керек.
Түнгі елес: Қаңқа-робот қалай туды?
«Терминатор» идеясы Кэмеронның түсінде пайда болған. Римде ауырып, қызуы көтеріліп жатқанда, ол жалынның ішінен шығып келе жатқан металл қаңқаны көреді. Бұл қорқынышты елес кейіннен кинематография тарихындағы ең танымал бейнелердің біріне айналды. Кэмерон өзінің ішкі қорқыныштарын өнерге айналдыра білді.
Ол өзінің «Ғылыми фантастика тарихы» еңбегінде былай дейді: [QUOTE] «Біз жасайтын әлемдер біздің ішкі қорқынышымыз бен үмітіміздің айнасы». Бұл бізге қиялдың тек қашу емес, шындықты танудың құралы екенін көрсетеді.
На’ви даналығы: Технология мен табиғаттың тоғысуы
«Аватар» – бұл жай ғана визуалды эффектілер жиынтығы емес. Бұл – экологиялық манифест. Кэмерон Пандора әлемін құру арқылы адамзатқа табиғатпен байланыстың үзілуі қаншалықты қауіпті екенін ескертті. На’ви халқының «Мен сені көріп тұрмын» (I see you) деген тіркесі – жай ғана қарау емес, жан дүниені түсіну деген сөз.
Кэмерон технологияны табиғатты сипаттау үшін пайдаланады. Ол цифрлық технология арқылы органикалық сұлулықты көрсетудің шебері. Оның бұл көзқарасы бізге мынадай сұрақ қалдырады: Біз даму жолында өзіміздің «Пандорамызды» жоғалтып алған жоқпыз ба?
Жаңа көкжиек: Неге ол АҚШ-тан біржола кетті?
Режиссердің Жаңа Зеландияға көшуі – бұл саяси наразылық қана емес, бұл оның өмірлік құндылықтарының эволюциясы. «The Guardian» басылымына берген сұхбатында ол заманауи қоғамдағы агрессия мен бөлінушіліктен шаршағанын ашық айтты. Ол өзінің фермасында органикалық егіншілікпен айналысып, «Аватардың» келесі бөлімдерін тыныштықта жазып жатыр.
Бұл қадам оның еркіндікке деген құштарлығын көрсетеді. Кэмерон үшін еркіндік – бұл Голливудтың қызыл кілемінде жүру емес, бұл өз әлеміңді өзің қалаған жерде құра алу мүмкіндігі.
Әлем құрастыру: Шынайылықтан тыс шындық жасау
Кэмеронның кез келген жобасы «World-building» (Әлем құру) өнерінің эталоны. Ол «Аватар» үшін лингвист мамандарды шақырып, На’ви тілін нөлден бастап жасатты. Ол Пандораның флорасы мен фаунасының биологиялық сипаттамаларын жасау үшін ғалымдармен жұмыс істеді. Бұл оқырманға мынадай сабақ береді: кез келген істе жетістікке жету үшін оның іргетасын барынша терең қалау керек.
Сіздің жобаңыз қаншалықты қияли болса да, оның ішкі логикасы темірдей берік болуы тиіс. Кэмеронның әлемдеріне адамдар неге сенеді? Өйткені ол әлемдердің әрбір жапырағында ғылыми негіз бар.
Тұңғиыққа қадам: Режиссер емес, зерттеуші Кэмерон
Кэмерон – Мариан шұңғымасына, яғни мұхиттың ең терең нүктесіне жалғыз өзі түскен алғашқы адам. Ол бұл сапарға режиссер ретінде емес, зерттеуші ретінде аттанды. «Тереңдікте мен өзімді басқа планетада жүргендей сезіндім», – дейді ол. Оның мұхитқа деген махаббаты «Титаник» пен «Аватар: Су жолы» фильмдерінің негізгі қозғаушы күші болды.
Бұл оқиға бізге Кэмеронның тек экрандағы батыр емес, өмірде де қауіпке бас тігетін тұлға екенін дәлелдейді. Ол өз өмірін өз фильмдерінің сценарийіне айналдырып жібергендей.
Фантастика тарихы: Болашаққа үңілу өнері
Кэмерон өзінің «Ғылыми фантастика тарихы» кітабында былай деп жазады: «Ғылыми фантастика бізден 'Егер де...?' деген сұрақты қоюды талап етеді». Бұл кітап – Стивен Спилберг, Джордж Лукас, Гильермо дель Торо сияқты алыптармен сұхбатқа негізделген терең философиялық еңбек. Онда ол фантастиканың тек ойын-сауық емес, адамзат санасының эволюциясын көрсететін айна екенін дәлелдейді.
Оның базамыздағы бұл кітабы не үшін оқуға тұрарлық? Өйткені ол сізге тек киноны емес, біз өмір сүріп жатқан әлемнің құпияларын түсінуге көмектеседі. Кэмеронның айтуынша, технология – бұл құрал, ал оқиға – бұл адамның жүрегі.
Тиран ба, данышпан ба: Көшбасшылықтың кермек дәмі
Онымен жұмыс істеу оңай ма? Әрине, жоқ. Бірақ ол берген нәтиже үшін актерлер мен түсірілім тобы оған қайта-қайта оралады. Бұл – «Кэмерон феномені». Ол адамның бойындағы мүмкіндіктің соңғы тамшысына дейін сығып алады. Бұл лидерлік стиль туралы үлкен дискуссия тудырады: Ұлы нәтижеге жету үшін қаншалықты қатал болу керек?
Кэмерон өзіне де дәл сондай қатал. Ол ешқашан өзінен талап етпейтін нәрсені өзгеден сұрамайды. Оның лидерлігі – бұл жауапкершіліктің ең жоғарғы формасы.
«Мүмкін емес» деген сөзді өшіру: Төзімділік стратегиясы
Кэмеронның өмірінен алатын басты сабақ – кедергілерді мүмкіндікке айналдыру. Ол «Титаникті» түсіру үшін технология болмағанда, сол технологияны өзі ойлап тапты. Ол «Аватарды» түсіру үшін 10 жыл күтті, өйткені компьютерлік графика оның қиялына ілесе алмайтын еді.
Практикалық кеңес: Егер сіздің алдыңызда кедергі тұрса, демек сіз дұрыс бағыттасыз. Тек Кэмерон сияқты сол кедергіні бұзып өтетін «құралды» өзіңіз жасаңыз. [TASK] Бүгін өзіңіз «мүмкін емес» деп жүрген бір істің тізімін жасаңыз да, оған Кэмеронның көзімен қарап көріңіз.
Түйін: Өз мұхитыңды бағындыру
Джеймс Кэмерон – бұл жай ғана есім емес, бұл – бүтін бір дәуірдің философиясы. Ол бізге қиялдаудан қорықпауды, тәуекелге баруды және ешқашан тоқтап қалмауды үйретті. Оның Жаңа Зеландиядағы тыныш өмірі – бұл жаңа шабыттың бастауы. Ол әлі де бізді таңғалдыратын болады.
Егер сіз де өз өміріңізде «Титаникті» су бетіне шығарғыңыз немесе «Пандораңызды» тапқыңыз келсе, Кэмеронның «Ғылыми фантастика тарихы» кітабын парақтап шығыңыз. Онда тек болашақ емес, сіздің ішіңіздегі жасырын күштің де кілті бар. Қиялыңызға шек қоймаңыз, өйткені Кэмерон айтқандай: «Үміт – бұл ең үлкен күш».
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру