Дэвид Аллен мен Эдвард Ламонттың «Команда» кітабының негізінде, жеке өнімділіктен жүйелік тиімділікке көшу, ұжымдық интеллектуалдық күш-жігерді үнемдеу және «ортақ ми» концепциясын енгізу туралы терең талдау.
Ақпараттық асқыну: Ұжымдық зейіннің дағдарысы
Күніне жүздеген хабарлама мен шексіз тапсырмалар ағынында жалғыз жүріп жол табу мүмкін бе? Бүгінгі жұмыс кеңістігінде мәселе жеке адамның қабілетінде емес, біздің ортақ интеллектуалдық алаңымыздың тым жүктеліп кеткенінде.
Дэвид Аллен мен Эдвард Ламонт «Команда» еңбегінде заманауи ұйымдардың басты дертін тапты: біз жеке өнімділікті шыңдағанымызбен, ұжымдық үйлесімнің ортақ тілін таба алмадық. 2025 жылғы зерттеулер көрсеткендей, тіпті ең мықты мамандардың өзі командалық байланыстың дұрыс еместігінен жұмыс уақытының 30%-ын тек қажетті ақпаратты іздеуге жұмсайды десек, сенесіз бе?
Бір ғана «Reply-all» батырмасы бүкіл команданы қалай тоқыратты?
Кәдімгі шуақты сейсенбі еді, ештеңе жамандық нышанын білдірмеген. Орта буын менеджері Марк маңызды есепті бүкіл бөлімге жіберіп, абайсызда «Reply-all» батырмасын басып қалды. Содан басталды дейсіз... 40 адамның поштасына бір сәтте «рахмет», «түсініксіз» немесе мүлдем қатысы жоқ мәселелер туралы хаттар тоқтаусыз келе бастады.
Күн соңында бүкіл команданың ішкі қуаты сарқылды. Ешкім нақты жұмыс істемеді, тек хаттарға жауап берумен болды. Ламонт бұл туралы былай дейді: «Біздің коммуникациялық әдеттеріміз — біздің ең үлкен жауымыз. Бір ғана бейберекет хат ондаған адамның назарын өлтіреді». Бұл оқиға — жүйесіз жұмыс істейтін ұжымның типтік бейнесі.
Жеке жетістіктен жүйелік тұтастыққа көшу
Дэвид Алленнің классикалық GTD жүйесі жеке адам үшін мінсіз жұмыс істейді, бірақ команда ішінде ол «меншіктік» шекараға тіреледі. Егер сіздің жұмыс үстеліңіз тап-тұйнақтай болғанымен, әріптесіңіздің поштасы «жарылғалы» тұрса, жобаңыздың алға басуы екіталай.
Кітаптағы маңызды тезистердің бірі: «Команданың өнімділігі оның ең әлсіз буынына емес, ортақ ақпараттық кеңістіктің реттілігіне байланысты». Мұнда жеке шеберлік жүйелік тиімділікке жол беруі тиіс. Біз тек өзімізді ғана емес, ортақ жұмыс ағынын басқаруды үйренуіміз керек.
Ортақ кіріс жәшігі: Мөлдірлікке бастар алғашқы қадам
Командалық ашықтықты қалыптастыру үшін «Ортақ кіріс жәшігі» (Shared Inbox) концепциясын енгізу керек. Бұл жай ғана пошта емес, бұл кез келген ақпараттың (идея, тапсырма, мәселе) командаға ортақ бір нүктеден кіруі деген сөз.
Практикалық қадамдар: [!LIST_DOT] Барлық сұраныстарды бір жерге жинаңыз (мысалы, арнайы мессенджер арнасы немесе CRM). Әрбір жазбаны 2 минут ішінде санатқа бөліңіз: «Орындау», «Күту» немесе «Мұрағат». Ешбір ақпарат тек біреудің жадында ғана сақталып қалмауы тиіс.
Көрінбейтін кедергілер: Интеллектуалдық күш-жігер қайда кетеді?
Ұжымдық интеллектуалдық жүктеме — бұл команда мүшелерінің ортақ мақсатқа жету жолында жұмсайтын жалпы энергиясы. Эдвард Ламонт бұл жүктемені азайтудың жолын ұсынады.
Егер команда мүшелері «Кім не істеп жатыр?» немесе «Келесі қадам қандай?» деп үнемі сұрай берсе, жүктеме артады. Бұл дегеніміз — нақты өнімге жұмсалуы тиіс энергия босқа шығындалып жатыр деген сөз. Кітаптағы дәйек: «Ақпараттың қолжетімділігі — сау қарым-қатынастың кепілі».
Хаостан үйлесімге: Құрылыс жобасы қалай өзгерді?
Коннектикут штатындағы ірі құрылыс жобасын басқаратын топ үнемі мерзімнен кешігіп, бюджеттен асып кететін. Губернатор Ламонттың тәжірибесіне сүйене отырып, бұл команда да жүйелік өзгеріске бел буды.
Олар Алленнің әдістемесін енгізіп, «келесі нақты әрекетті» (next action) айқындауды әдетке айналдырды. Небәрі екі айдан соң хаос сап басылып, әрбір жиналыс 15 минутқа қысқарды. Олар түсінген ең басты нәрсе: мәселе адамдарда емес, ақпараттың команда ішінде «кептеліп» қалуында екен.
Рөлдердің айқындығы: Жауапкершілік кімнің иығында?
Жұмыс басталмас бұрын мына сұрақтарға жауап беретін кестені (RACI немесе ұқсас) толтырыңыз: [!LIST_NUM] Жауапты (Accountable) — шешім қабылдайтын бір ғана адам. Орындаушы (Responsible) — жұмысты істейтіндер. Кеңесші (Consulted) — пікірі маңызды тұлғалар. Хабардар (Informed) — тек нәтижені білуі тиіс адамдар.
Бұл жаттығу жауапкершіліктің «шайылып» кетуін болдырмайды. Ламонт атап өткендей: «Жүйе жоқ жерде жауапкершілік тек кінәлау құралына айналады».
Оркестр принципі: «Меннен» «Бізге» барар жол
Жеке өнімділік — бұл желаяқтың жалғыз жүгіруі болса, командалық өнімділік — бұл симфониялық оркестрдің ойыны. Егер бір скрипкашы үздік ойнап, қалғандары нотаны білмесе, нәтижесі тек шу болады.
Дэвид Аллен команданы біртұтас ағза ретінде қарастыруды ұсынады. Бұл психологиялық тұрғыдан оңай емес, себебі біз тек өзімізді бақылауға үйренгенбіз. Алайда, «ортақ миды» қалыптастыру — бұл эгодан бас тартып, жүйелік үйлесімге сену деген сөз.
Тиімді жиналыстар: Жұмыс істеу мен жұмыс туралы сөйлесудің айырмашылығы
Жиналыстардың 80%-ы уақытты босқа шығындау. Жаңа форматтағы жиналыс ережесін енгізіңіз: [!LIST_STEPS] Күн тәртібі (Agenda) жоқ жиналысқа бармаңыз. Әрбір талқылау «келесі нақты қадамды» анықтаумен аяқталуы тиіс. Жиналыс уақытында ақпарат алмаспаспаңыз (оны алдын ала оқып келу керек), тек шешім қабылдаңыз.
Бұл тәсіл команданың зейінін үнемдеуге мүмкіндік береді. Ламонттың айтуынша, жұмыс туралы сөйлесу — жұмыс істеу емес.
Сандық шуды қалай ауыздықтаймыз?
Үздіксіз келетін хабарламалар біздің терең жұмыс жасау (Deep Work) қабілетімізді жояды. Зерттеулер бойынша, бір хабарламаға алаңдағаннан кейін мидың қайтадан шоғырлануы үшін 23 минут қажет.
Командалық келісім жасаңыз: шұғыл емес мәселелерді мессенджерде жазбай, оларды ортақ тізімге қосу. Бұл әр мүшенің «когнитивті кеңістігін» сақтауға көмектеседі. Майкл Поллан айтқандай, зейін — бұл біздің ең қымбат ресурсымыз.
Технология ма, әлде мәдениет пе?
Эдвард Ламонттың көзқарасы бойынша, кез келген технологиялық құрал (Slack, Notion, Trello) тек команданың мәдениетін ғана күшейтеді. Егер мәдениетіңіз хаосқа негізделсе, технология сізге тек «сандық хаос» береді.
Сондықтан, алдымен құндылықтар мен қарым-қатынас ережелерін реттеп алу керек. Бұл Ламонттың мемлекеттік басқарудағы ұстанымымен үндеседі: жүйе адам үшін жұмыс істеуі керек, адам жүйенің құлы болмауы тиіс.
Біз шынымен ортақ интеллектке дайынбыз ба?
Дэвид Аллен мен Эдвард Ламонттың «Команда» кітабы — бұл жай ғана басқару нұсқаулығы емес, бұл ұжымдық сананың жаңа деңгейіне шақыру. Біз жеке жетістіктерге жетуді үйрендік, енді «біз» болып жұмыс істеуді үйренетін кез келді.
Сіздің командаңызда нағыз «ортақ ми» бар ма, әлде әркім өз хаосымен алысып жүр ме? Осы туралы ойланыңыз. Келесі қадамыңыз қандай болмақ? Командаңызбен бірге бұл еңбекті оқып шығуды бүгіннен бастаңыз.
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру