Күйеуінен айырылғаннан кейін Ирландияның жасыл жазығында ферманы жалғыз басқарып қалған әйелдің психологиялық арпалысы. Табиғатпен үндескен нәзік сезімдер мен адам жанының терең иірімдері туралы классикалық әңгіме.
Көк майсадағы күндер
Ашық аспан астында, жасыл желекке оранған Ирландияның кең жазығында өмір тоқтап қалғандай көрінетін. Бұл жерде әрбір шөптің сыбдыры мен желдің гуілі бұрынғыдан да қаттырақ естіледі. Күйеуі қайтқаннан кейін фермада жалғыз қалған әйел үшін бұл жасыл әлем тек баспана емес, оның ішкі мұңының айнасы іспеттес еді.
Ол күн сайын таңертең терезеден қарап, шөптің қалай өсіп жатқанын, малдың қалай жайылатынын бақылайтын. Бірақ бұл жолы оның бақылауында қорқыныш пен жауапкершіліктің араласқан сезімі бар еді.
Жалғыздықтың салмағы
Үйдің іші тым тыныш болатын, тек қабырғадағы ескі сағаттың тықылы ғана оның жалғыздығын еске салып тұратын. Ол терезеге қарап, сырттағы қараңғылықтың біртіндеп жерді басып бара жатқанын көрді. Өзін осы кең даланың ортасында кіп-кішкентай нүктедей сезінді, бірақ сол нүктенің ішінде үлкен бір әлем қирап жатқан еді.
Естеліктер оны тыныш қалдырмайтын. Күйеуінің дауысы, оның осы бөлмелердегі қадамдары — бәрі әлі кеше ғана болғандай көрінетін. Ол енді тек өзіне ғана сенуі керек еді.
Күтпеген қонақ
— Сізге көмек керек пе? — деген нық дауыс есік алдынан естілді. Бұл көршісі Нед болатын. Ол есікті ашқанда, даланың салқын ауасымен бірге ер адамның қатал қадамы үйге енді. Недтің келгені жақсы болғанымен, әйелдің жүрегінде түсініксіз бір мазасыздық оянды.
— Мен тек шөптің жайын сұрауға келіп едім, — деп жалғастырды Нед, басын төмен салып. Оның көзқарасында аяушылық па, әлде басқа бір ниет пе, әйел оны ажырата алмады.
Түн мен көлеңке
Түн баласы ферманың айналасындағы көлеңкелерді ұзарта түсті. Шамның жарығы бөлменің бұрыштарына дейін жете алмады. Недтің қатысуы үй ішіндегі ауаны ауырлатып жібергендей болды. Әйел оған шай ұсынып жатып, саусақтарының дірілдеп тұрғанын байқады.
Ол Недке қараудан қашты. Оған ер адамның осы үйде отыруы — қауіпсіздік емес, керісінше оның әлсіздігін бетіне басқандай сезілді. Ол өзінің жалғыздығын қызғанышпен қорғағысы келді.
Өткен күннің елесі
Ол күйеуімен бірге өткізген кештерді есіне алды. Ол кезде бұл үй жылы әрі жарық еді. Күйеуі оны кез келген қауіптен қорғайтындай көрінетін. Енді болса, ол сырттан келген кез келген адамның алдында қорғансыз қалғандай күй кешті.
Нед шөпті сату немесе мал жаю туралы айтып жатты, бірақ әйел оның сөздерін әрең еститін. Оның ойында тек бір ғана нәрсе — осы адамның тезірек кетуі және өзінің жалғыздығына оралуы еді.
Шөп пен жер мәселесі
— Биыл шөп жақсы шықты, бірақ оны уақытында шабу керек, — деді Нед, кесесін үстелге қойып. — Егер көмек керек болса, менің адамдарым келе алады. Бірақ бұл үшін жердің бір бөлігін маған сеніп тапсыруыңыз керек болады.
Әйел бұл сөздерден жасырын шартты сезді. Оның жері — оның бостандығы еді. Оны біреуге беру — өзінің бір бөлшегін берумен тең болатын.
Ішкі қақтығыс
Жүрегінде қорқыныш пен тәкаппарлық арпалысып жатты. Ол көмекке мұқтаж екенін білсе де, біреуге тәуелді болудан қорықты. Әсіресе, өзінің жесір екенін, жалғыз екенін білетін ер адамдардың алдында бас игісі келмеді.
Ол терезеге бұрылды. Сырттағы жазық оған үнсіз қолдау көрсеткендей болды. Жер оған тиесілі еді, демек оның тағдыры да тек өз қолында болуы тиіс.
Түнгі дыбыстар
Далада жел көтерілді. Ағаштардың бұтақтары шатырға тиіп, қорқынышты дыбыстар шығарды. Үйдің ескі қаңқасы сықырлап, әйелдің жүйкесін жұқартты. Ол өзін осы дүлей күштің алдында тым нәзік сезінді.
Нед орнынан тұрды. Оның ірі тұлғасы бөлменің жарығын жауып қалды. — Мен барайын, — деді ол. — Жауабыңызды күтемін. Ертеңге дейін ойланыңыз.
Классикалық шеберлік
Мэри Лавиннің «Ашық аспан астында» (In the Middle of the Fields) әңгімесі 1967 жылы жарық көрген. Бұл шығарма ирланд әдебиетіндегі психологиялық реализмнің шыңы саналады. Автор адамның ішкі үрейін сыртқы табиғат көріністері арқылы шебер ашып, әйел тағдырының күрделілігін көрсетеді.
Бұл — тек ауыл өмірі туралы емес, адамның өз қорқынышымен бетпе-бет келуі және өзінің ішкі күшін табуы туралы терең хикая.
Еркіндік таңы
Нед кеткеннен кейін үй қайтадан тынышталды. Бірақ бұл тыныштық бұрынғыдан өзгеше еді. Әйел есікті ішінен іліп жатып, өзінің әлі де тірі екенін, әлі де күресуге қауқарлы екенін сезінді. Қорқыныш жойылған жоқ, бірақ ол оның бір бөлігіне айналды.
Ол шамды сөндіріп, қараңғыда отырды. Енді ол сыртқы әлемнен қорықпайтын болды. Ол өзінің жазығында, өзінің аспаны астында жалғыз емес еді — ол осы жермен тұтасып кеткен болатын.
Түнгі тыныштық
Түн ортасы ауғанда, бәрі қайтадан тынышталды. Әйел өзінің жалғыздығымен достасуға болатынын түсінді. Ол енді дала ортасында адасқан жан емес, сол даланың ажырамас бөлшегіне айналды. Оның жүрегінде жаңа бір күш оянған еді.
«Өмір — бұл біз басып өткен жол емес, сол жолдағы біз сезінген сәттердің жиынтығы». Мэри Лавин осы бір нәзік сәт арқылы адам рухының жеңілмейтінін дәлелдеп кетті.
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру