Кішкентай бала мен ол тауып алған қоңыр иттің арасындағы қайшылықты достық туралы классикалық хикая. Бұл шығарма адам бойындағы қатыгездік пен дәрменсіздіктің трагедиясын суреттейді.
Кездейсоқ кездесу
Стивен Крейндің 1901 жылы жарық көрген «Қоңыр ит» (A Dark Brown Dog) әңгімесі — адам жанының қараңғы тұстарын ашатын туынды. Оқиға күн астында көше бұрышында тұрған кішкентай баланың алдына қоңыр түсті иттің келуінен басталады.
Иттің мүсәпір күйі
Ит өте кішкентай, арық әрі бейшара көрінді. Оның мойнында үзілген арқанның қиындысы салбырап тұрды. Ол балаға жақындап, оның көзіне жалтақтай қарады, бейне бір өзін қорғауын немесе тамақ беруін сұрағандай.
Балалық қатыгездік
Бала алғашында итті еркелеткенімен, кейін оны ұра бастады. Бұл — билікке деген алғашқы құштарлықтың нышаны еді. Бірақ ит қашпады. Ол керісінше баланың аяғына жығылып, кешірім сұрағандай құйрығын бұлғаңдатты.
Үйге қарай жол
Бала үйіне бет алғанда, ит оның соңынан қалмай еріп отырды. Олар сатымен жоғары көтерілгенде, иттің қысқа аяқтары биік баспалдақтарға әзер жетіп, демігіп жүгірді. Бала оны кейде итеріп жіберсе де, ит адалдығынан танбады.
Үйдегі қарсылық
Үй іші иттің келуіне қуана қойған жоқ. Анасы мен басқа туыстары оны лас, пайдасыз мақұлық ретінде қабылдап, қуып шығуға тырысты. Алайда бала итті өз қамқорлығына алғысы келетінін айтып, айқайға басты.
Әкенің қаһары
Үйдің отағасы — қатал әрі маскүнем адам — итті көргенде ашуға мінді. Бірақ сол сәттегі көңіл-күйіне байланысты, ол баланы мазақ қылып, иттің үйде қалуына «рұқсат» берді. Бұл рұқсат иттің өмірін сақтап қалу үшін емес, әйелінің ашуын келтіру үшін жасалған еді.
Қайшылықты достық
Бала мен иттің арасында біртүрлі байланыс орнады. Бала онымен ойнайтын, кейде оны себепсіз жазалайтын, бірақ соңында бәрібір құшақтап ұйықтайтын. Ит болса, баланың әрбір соққысына кішіпейілділікпен жауап беріп, оның адал құлына айналды.
Термин: Антропоморфизм
Антропоморфизм — бұл жануарларға немесе жансыз заттарға адамның мінез-құлқын, сезімін немесе ой-өрісін телу. Крейндің әңгімесінде ит өзін кінәлі сезініп, кешірім сұрайтындай кейіпте суреттеледі, бұл оқырманның оған деген аяныш сезімін оятады.
Отбасылық атмосфера
Үй ішіндегі ұрыс-керіс үйреншікті жағдай болатын. Ит осындай сәттерде бұрышқа тығылып, үреймен бақылайтын. Ол бұл үйдің заңдарын тез меңгерді: кімнен қашу керек, кімге еркелеу керек екенін білді.
Жиі қойылатын сұрақтар (FAQ)
Сұрақ: Неге бала итке қатыгездік танытады?
Жауап: Бала өзі көрген ортадағы үлкендердің мінез-құлқын қайталайды, бұл — билік пен күш көрсетудің алғашқы бейсаналы белгісі.
Сұрақ: Ит неліктен қашып кетпейді?
Жауап: Ит адамға деген шексіз мұқтаждық пен адалдықтың символы, ол тіпті зорлық көрсе де, жалғыздықтан гөрі осыны артық көреді.
Қаралы күн
Бір күні әкесі үйге әдеттегіден де қатты мас болып оралды. Ол айналасындағының бәрін қирата бастады. Ит оның аяғының астына оралып қалды, бұл әкенің ызасын одан сайын тудырды.
Трагедиялық сәт
Мас әке иттің мойнындағы арқаннан ұстап алып, оны ауада шыр айналдырды. Содан соң, зұлымдықпен күліп тұрып, итті бесінші қабаттың терезесінен лақтырып жіберді. Ит ауада шарасыз қалғанша қыңсылап бара жатты.
Баланың зары
Бала бәрін көріп тұрды. Ол төменге қарай жүгірді. Оның кішкентай жүрегі алғаш рет орны толмас жоғалтудың ащы дәмін татты. Ол сатымен төмен түскенде, әрбір баспалдақ оның қайғысын үдете түскендей еді.
Соңғы қоштасу
Ауланың ортасында қанға боялып жатқан кішкентай қоңыр иттің денесі жатты. Бала оның жанына отырып, еңкілдеп жылады. Оның жалғыз досы, оның ойыншығы әрі серігі енді жоқ еді.
Символикалық астар
Стивен Крейн бұл хикая арқылы тек жануардың өлімін емес, сонымен бірге қоғамдағы әлсіздердің (құлдардың немесе қорғансыз жандардың) тағдырын астарлап жеткізеді. Иттің мойнындағы арқан — құлдықтың символы.
Түйін
«Қоңыр ит» — мейірімсіз әлемдегі мейірімнің шеттетілуі туралы хикая. Стивен Крейн оқырманға адам баласының қатыгездігі кез келген адалдықты өлтіре алатынын ескертеді.
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру